Charakterystyka Andrzeja Kmicica

Andrzej Kmicic, chorąży orszański , właściciel Lubicza , syn mieszka orszańskiego, Po raz pierwszy w akcji powieści pojawia się w Wodoktach, u Oleńki. Jest przystojnym . wysokim mężczyzną , bardzo się Bilewiczównie podoba. Kmicic szybko zakochuje się w przeznaczonej sobie pannie , ale minie ponad rok zanim uda się mu z nią połączyć .
W Lubiczu i Upicie Kmicic wraz ze swą kompanią wszczyna bitki i burdy. W odwecie za śmierć towarzyszy zamordowanych przez Butrymów w Wołmonitowiczach, Andrzej pali wieś . Odrzucony przez Oleńkę porywa ja , zostaje jednak ciężko ranny w pojedynku z Wołodyjowskim. Andrzej to typowy szlachcic sarmata -, sobiepan, nie troszczący się o sprawy kraju.Butny, dumny , gwałtowny kieruje się chora ambicją , nie stroni od alkoholu, jest porywczy i egoistyczny, dba jedynie o własne korzyści , bywa okrutny i mściwy. Nie szanuje nikogo , sam jest dla siebie największym autorytetem.Andrzeja cechuje odwaga, granicząca z brawurą , ułańska fantazja, skłonność do ryzyka,
Po spotkaniu z Wołodyjowskim Kmicic uświadamia sobie własne wady i nie właściwe zachowanie.Andrzej zaczyna rozumieć że porywczością i bezczelnością nie zdobędzie uczucia Oleńki.otrzymuje od pana Michała list od Janusza Radziwiłła, w obliczu nadciągających sił szwedzkich, organizuje zaciąg.
Kmicic zawiedziony przez Radziwiłła obietnicą ułatwienia małżeństwa z Oleńką , przysięga mu wieczną wierność, nie wiedząc że za chwile Janusz ogłosi w Kiejdanach poddanie się Litwy Karolowi Gustawowi. Zobowiązany przysięga Kmicic służy Radziwiłłowi, prawdę o zdradzie odkrywa dopiero w trakcie rozmowy z bratem Janusza- Bogusławem. Porywa Bogusława . ale ten ucieka raniąc Kmicica. Odkrycie prawdy o Radziwiłłach staje się dla Andrzeja szokiem i początkiem głębokiej wewnętrznej przemiany. Kmicic dostrzega swoje błędy, potępia się , przezywa załamanie. Od tej pory Kmicic pod przebranym nazwiskiem Babinicz stara się zmazać swoje winy. Dowiedziawszy sie przez przypadek, że Szwedzi planują najazd na Jasna Górę, udaje się do Częstochowy i tam dokonuje wielkiego czynu : wysadza w powietrze szwedzką Kolubrynę. Torturowany przez Kuklinowskiego, odzyskuje wolność dzięki Kiemliczom, Następnie udaje się na Śląsk w poszukiwaniu Jana Kazimierza. Przyłańcza się do jego orszaku , w drodze do stolicy ratuje mu życie. Prawie umierający , wyjawia swoje prawdziwe nazwisko. Walczy w oddziałach Czarnieckiego, w obronie Warszawy. Ratuje Oleńkę z rąk Bogusława Radziwiłła i zostaje zrehabilitowany przez Jana Kazimierza, co oznajmia ksiądz na mszy w kościele. Kmicic zostaje nagrodzony starostwem upickim i odzyskuje Oleńkę.Młoda para bierze ślub po którym Andrzej znów wyrusza na wojnę.
Po przemianie Kmicic ujawnia pozytywne cechy swojej osobowości . staje się wzorem patrioty. Z butnego i porywczego szlachcica- sarmaty zmienia się w pokornego, skromnego i religijnego Polaka. Nie dba o sławę , a swoją odwagą nie jednokrotnie potwierdza miłość do ojczyzny i przywiązanie do króla, Jego czyny stają się rozważne i przemyślane, a nadludzka odwaga rozsławia jego imię w całym kraju.