„Pan Tadeusz” to epopeja narodowa Adama Mickiewicza, która powstała w XIX wieku. Opowiada o losach szlacheckich Sopliców i Horeszków. W utworze poznajemy między innymi dwie kobiety o bardzo ciekawej osobowości. Są to Zosia i Telimena .Zosia to młoda dziewczyna o pięknej urodzie. Córka Ewy Horeszkówny, którą wychowuje ciotka-Telimena. Telimena jest dojrzałą kobietą, która podkochiwała się w Tadeuszu. Na podstawie podanych fragmentów postaram się scharakteryzować i porównać te postacie.
Pierwszy fragment pochodzi z początku utworu i opowiada o pierwszym spotkaniu Zosi z Tadeuszem. Dowiadujemy się , że jest to młoda , cicha dziewczyna. Charakteryzuje ją radość życia. Jest zawstydzona przed Tadeuszem. Zapewne wystraszyła się i zadziwiła widokiem młodzieńca w swoim pokoju i wybiegła. Jest osobą skromną, zjawiskową i bardzo tajemniczą. Patrząc na jej zachowanie możemy zauważyć , że jest nieśmiałą dziewczyną , która łączy dziecinność i kobiecość. Można ją porównać do ptaka. Czwarty fragment pochodzi z końcowej partii utworu, tuż po zaręczynach Zosi z Tadeuszem. W pewnym sensie zgadza się z nim w kwestii uwłaszczania chłopów, choć to jemu pozostawia ostateczną decyzję. Przyznaje mężowi wyższą pozycję i mu się podporządkowuje. Uważa, że tak właśnie powinna postępować kobieta. W swoim postępowaniu kieruje się uczuciem. Bardzo kocha Tadeusza, o czym go zapewnia. Ceni ukochanego za wyznawane przez niego wartości. Wykazuje się duża dojrzałością, dla niej nie liczy się tylko majątek, najważniejsza jest miłość. Mickiewicz ukazał pracowitą Zosię jako wzór młodej szlachcianki, która nie jest zainteresowana towarzyskim życiem oraz wie jaką role powinna odgrywać jako żona. Po krótkim pobycie w Wilnie przekonała się ,miasto ją nudzi i przeznaczonej jest jej wiejskie życie.
Jej przeciwieństwem jest Telimena, krewna Sędziego i opiekunka Zosi. Niezbyt bogata,kobieta w dojrzałym wieku, która poszukuje męża.Początkowo rozmyśla nad związkiem z Hrabią lub Tadeuszem. Jednak bierze pod uwagę opinie społeczeństwa na jej temat. Boi się , że zostanie skrytykowana z powodu małżeństwa zz młodszym mężczyzną. Jest ona typem damy modnej. Lubi się stroić w wymyślne i często niestosowne do miejsca i sytuacji suknie. Świadoma swojej atrakcyjności, jak również słabych stron. Jest świadoma przemijania swojej młodości, dlatego poluje na męża by nie zostać na stare lata sama. Pragnie wykorzystać wszystkie uroki życia. Fascynuje się życiem w mieście , kocha zabawy i rozrywki. Telimena myśląca przyszłościowo, na każdy swój plan patrzy egoistycznie. Ukazuje się jako swatka-myśli, czy nie dałoby rady połączyć miłością Zosi i Hrabiego . Byłoby to oczywiście korzyścią także dla niej – miałaby schronienie w ich domu jako krewna Zosi i swatka Hrabiego. Poznając dalsze losy bohaterki wychodzą na law inne jej cechy.W ostateczności szuka szczęścia u Rejenta.W trzecim fragmencie tuż przed ślubem Telimeny i Rejenta poznajemy ją jako osobę nie kierującą się uczuciami. Zawsze stawia na swoim i uważa, że może się przeciwstawić mężczyźnie. W nieobecności Hrabiego związuje się z nim nie dotrzymując przy tym złożonej wcześniej obietnicy. Głównym celem spontanicznej kobiety nie jest wybranie właściwego małżonka względem duchowym, zaś materialnym .Hrabia miał do niej pretensje i stwierdził, że nie będzie kłócił jej szczęścia z Rejentem. Był nieszczęśliwy.
Mickiewicz wprowadzając do poematu tak różne postacie kobiece, zaakcentował różnorodność ludzkich charakterów. Nie zauważamy miedzy nimi praktycznie żadych podobieństw. Zostały ukazane na zasadzie przeciwieństwa. Zosia to spokojna, uczynna, skromna dziewczyna, natomiast Telimena to bohaterka dynamiczna, często w swoim zachowaniu śmieszna, umiejąca walczyć o swoje. Niewątpliwie obie bohaterki wzbudzają sympatię, jednak moim zdaniem godna podziwu jest Zosia. Telimena natomiast przez swoje zachowanie niezbyt zasługuje na uwagę czytelnika
