Charakterystyka porównawcza Andrzeja Radka i Marcina Borowicza

Marcin Borowicz i Andrzej Radek to bohaterowie powieści Stefana Żeromskiego pt. „Syzyfowe Prace”. Marcin jest jedynym synem państwa Borowiczów. Pochodzi ze zubożałej rodziny szlacheckiej. Natomiast Andrzej jest synem fornala, jego rodzina jest biedna. Jedynak rozpoczął swoją edukacje w Owczarach, Radek w progimnazjum przygłowskim. Następnie ich drogi przecięły się w gimnazjum w Klerykowie.
Borowicz to tęgi i muskularny chłopiec. Ma przystrzyżone włosy i ciemne oczy. W przeciwieństwie do munduru Radka, jego jest zawsze wyprasowany i czysty. Andrzej ma szczere spojrzenie. Nosi czapkę z palmami i buty na obcasie.
Marcin na początku powieści jest chłopcem spokojnym, obdarzonym miłością rodziców i bezpieczeństwem. Gdy poszedł do szkoły w Owczarach, ukazał nam się jako osoba wrażliwa, uczuciowa. Pierwszej nocy płakał w poduszkę za swoją matką, którą bardzo kochał i której mu bardzo brakowało. Czuje się samotny, opuszczony. Powoli zamyka się w sobie i nieświadomie ulega rusyfikacji. Gdy zaczyna naukę w klerkowskim gimnazjum, początkowo poddaje się wpływom starszych kolegów. Z czasem jednak nabiera pewności siebie i zaczyna się im sprzeciwiać. Po śmierci matki, Marcin zaczyna zaniedbywać naukę, łobuzuje, chodzi na wagary. Nie odczuwa większego smutku po stracie bliskiej osoby. Dopiero po popełnieniu przestępstwa [strzelanie z pistoletu w parku] uświadamia sobie brak rodzicielki. Przeżywa też wtedy okres wzmożonej religijności. Gdy w szkole zmienia się grono pedagogiczne, Marcin stara się zaimponować nowym nauczycielom. Udaje mu się to zrobić, gdyż zaczął poddawać się rusyfikacji. Jest szanowany i rozpoznawany wśród uczniów. Na nowo zaczyna przykładać się do nauki, jest ambitny. Spod wpływu rusyfikatorów wyrywa go dopiero recytowana przez Zygiera Reduta Ordona. Wywiera ona na chłopcu duży wpływ. Marcin zaczyna cenić takie wartości jak: Bóg, honor, ojczyzna. Staje się osobą dojrzałą, odważną, pewną siebie, a co ważniejsze – staje się patriotą. Stawia się okupantom.
Andrzeja Radka poznajemy jako chłopca pochodzącego z biednej rodziny, żyjącego w biedzie, brudzie i ubóstwie. Od dziecka był powołany do pilnowania gęsi. Po incydencie z „Kawką” Andrzej zaczyna pragnąć wiedzy i szybko ją pochłania. Gdy rozpoczyna edukację w szkole w Przygłowach, znosi wszelkie upokorzenia ze strony innych. Cierpi. Zaczyna się wstydzić swoich rodziców, a także siebie. Pełen determinacji i odwagi wyrusza pieszo do Klerykowa. Po drodze spotyka szlachcica, który pomaga mu znaleźć mieszkanie. W szkole ponownie spotkał się z drwinami i z upokorzeniem, jednakże jest on chłopcem opanowanym i nie daje się ponosić emocjom. Andrzej ma głębokie poczucie własnej przynależności do narodu polskiego. Jest gotowy stanąć do walki o swój kraj w każdej chwili. Sprawdza się on nie tylko w roli patrioty, ale także w roli przyjaciela. To właśnie on pojawia się obok Marcina, gdy ten cierpi z powodu wyjazdu Anny.