Dziady cz. III Widzenie Księdza Piotra

"Dziady" cz. III opis i opracowanie (interpretacja) sceny V (Widzenie ks. Piotra)

„Dziady” cz. II powstały w Dreźnie w 1832 r. część ta powstała jako rodzaj zadośćuczynienia dla rodaków, odkupienie winy za to, że Mickiewicz nie walczył wraz z narodem w powstaniu listopadowym. Cały utwór miał być dramatem na osnowie mitu o Prometeuszu. Widzenie jest raczej porównywalne z Biblią a nie mitologią, mimo czego utwór nie stracił na charakterze i nie minął się z pierwotnym celem.
W scenie V zawarty został mesjanizm jako koncepcja odzyskania niepodległości. Mesjanizm jest to wiara w dziejowe posłannictwo narodu, który swym cierpieniem i męczeństwem zbawi nie tylko siebie, ale również całą ludzkość. Scena tą można porównać do męczeńskich losów Chrystusa, Jego drogi krzyżowej. Wprowadza ona czytelnika w sprawy związane z przyszłością Polski.
Ksiądz Piotr modli się leżąc krzyżem. Uważa się za proch, czyli nic, za coś niegodnego rozmowy z Panem (modlitwy). Traktuje Go z szacunkiem i uznaje wyższość Boga. Czuje się mały i niegodny istnienia przy nim.
Herod jest to alegoryczne przedstawienie cara Rosji, który napadł na „młodą Polskę”
Ks. Piotr widzi drogę krzyżową na północ, czyli drogę prowadzącą na Sybir, którą to jadą kibitki (wozy do transportu więźniów) pełne wywożonych z kraju Polaków. Owa Droga Krzyżowa jest bólem i cierpieniem Polaków. Jeden z więźniów o imieniu „40 i 4’ uciekł. Ksiądz mówi o nim: „wskrzesiciel narodu”, który pomoże odzyskać Polsce niepodległość. Liczba 40 symbolizuje mękę i cierpienie (spowodowane głodem) Chrystusa w czasie 40 dni spędzonych na pustyni (na pamiątkę tego wydarzenia obchodzimy czterdziestodniowy Wielki Post przed Wielkanocą). Liczba 4 symbolizuje Czterech Jeźdźców Apokalipsy, którymi są kolejno: Wojna, Głód, Zaraza i Śmierć. Zatem imię „40 i 4” oznacza napiętnowanie bólem i męką oraz ostateczną śmierć.
Następnie widzi osądzanie Polski przez Francję (Gal) i ukrzyżowanie jej na trójramiennym krzyżu, w którym każde z ramion symbolizuje jednego z zaborców. Francja jest oskarżycielem, ponieważ ona nie jest w konflikcie bezpośrednim (nie brała udziału w rozbiorach) oraz dlatego, że nie przepadała za Polską (wiele konfliktów historycznych w przeszłości) i została przekupiona przez kraje zaborców, aby wyrok był za podzieleniem Polski między Austrię, Prusy i Rosję. Trójramienny krzyż również ma swoje znaczenie. Według źródeł Chrystus został ukrzyżowany na krzyżu, którego każde z ramion było wykonane z innego gatunku drzewa. Gdy Polska prosi o ratunek, Austriak „poi ją octem”, Prusak zaś żółcią, by zadać jeszcze większe cierpienie, Moskal zaś zadaje jedne z ostatnich ciosów: przebija bok więźnia włócznią. Jest to nawiązanie do trzech rozbiorów Polski. Moskalowi owa zbrodnia jest w pewnym sensie wybaczona, Polska wierzy, że Rosja nawróci się i w ostatecznym starciu poprze ją.
Trzy oblicza, o których w następnej kolejności wspomina kapłan też nie są bez znaczenia. Liczba trzy jest powszechnie uważana za liczbę noszącą piętno boskości (Jeden Bóg w Trzech Osobach: Bóg Ojciec, Syn Boży i Duch Święty, którzy stanowią Trójcę Świętą.
Jak wiemy z Biblii Chrystus zmartwychwstał, co alegoryczność znalazło również w widzeniu plebana. Przepowiada on, że wybawiciel kraju nabiera w siłę i w końcu odrodzi się na nowo. Odrodzona Polska, choć bez króla, zwycięży trzy państwa zaborcze posiadające koronę.
Widzenie ks. Piotra miało dać nadzieję ówczesnym Polakom na lepsze jutro. Miało za zadanie utwierdzić ich lub przekonać, że Polska mimo nieistnienia na mapie świata, odrodzi się na nowo, odzyska dawną siłę, moc i potęgę. I nigdy więcej nie pozwoli sobie na ponowną niewolę.