Miłość - siła destrukcyjna czy wartość nadająca sens życiu człowieka. Rozważ problem, odwołując się do podanego fr. "Lalki" B. Prusa oraz do całej powieści.

"Lalka" Bolesława Prusa to nie tylko powieść o społeczeństwie polskim czy trzech pokoleniach idealistów, ale także powieść o miłości. Autor opisuje różne przejawy tego uczucia, bohaterowie przeżywają miłość, a także wielokrotnie wypowiadają się na jej temat.
Według doktora Szumana miłość jest uczuciem całkowicie naturalnym wobec Boga i natury. To cywilizacja zmieniła to uczucie w konwenans, handel i chorobę: "Wasza niby to miłość rycersko - kościelno - romantyczna jest naprawdę obrzydliwym handlem opartym na oszustwie". Wrogiem miłości prawdziwej jest małżeństwo, które stało się jedynie kontraktem finansowym łączącym często dwoje obcych sobie ludzi. Społeczeństwo ze swoimi sztucznymi normami i zasadami niszczy prawdziwe uczucie, stając na drodze do szczęścia tym, którzy należą do różnych warstw społecznych. Szuman przywołuje swój własny przykład - Żyda zakochanego w chrześcijance. Różnice religijne, niemożność połączenia się doprowadziły do tragedii - śmierci dziewczyny i próby samobójczej Szumana. Doktor przeciwstawił oparty na naturalnych prawach świat zwierząt wynaturzonemu i działającemu wbrew naturze społeczeństwu. Tym samym dokonuje negatywnej oceny współczesnej mu cywilizacji: "Podła wsza cywilizacja!... Chciałbym bodaj natychmiast zginać, ale przywalony jej gruzami...". Doktor jest w powieści zdeklarowanym przeciwnikiem idei miłości romantycznej, która zawsze prowadzi do zguby, i jest jedynie mrzonką. Dla Szumana miłość to zjawisko naturalne, ale w społeczeństwie ukryte pod maską konwenansów, literackich wyobrażeń i handlowych układów.
W powieści pojawia się wiele wątków związanych z miłością. Przede wszystkim miłość Wokulskiego do Izabeli - obsesyjna nieszczęśliwa miłość dojrzałego mężczyzny,kupca do zimnej kobiety, arystokratki. Wokulski jest idealistą miłości, jego wyobrażenia o tym uczuciu ukształtował romantyzm. Jego rozumienie miłości wzorowane jest na wyobrażeniach literackich epoki romantyzmu. Czytając poezję Mickiewicza Wokulski rozmyśla: "Zmarnowaliście życie moje... Zatruliście dwa pokolenia". Bohater idealizuje osobę Izabeli, wyznając romantyczne przekonanie o duchowej wyższości kobiety, pełniącej rolę łączniczki między mężczyzną a Bogiem, samą miłość traktuje jako uczucie platoniczne, rozumiane jako związek dusz. Uczucie jest dla Wokulskiego wartością absolutną, determinującą całe życie człowieka. Wokulski nie potrafi przestać kochać Izabeli i jednocześnie nie może żyć z tą miłością.
Z kolei stary kawaler Rzecki zafascynowany jest panią Stawską, mógłby się jej jednak wyrzec dla Wokulskiego. Stawska jest zakochana w Wokulskim, ale ta miłość jest nieodwzajemniona. Rzecki wspomina też swoją młodzieńczą miłość, pełną rozczarowań - "Przez kilka lat kochałem się jak półgłówek, a tymczasem moje Heloiza romansowała a innymi". Inny model związku reprezentuje w powieści małżeństwo Małgorzaty Minclowej i Stanisława. Wy wypadku Wokulskiego małżeństwo zostało zawarte z rozsądku. O Wokulskim krążą opinie, że "sprzedał się starej babie". Z kolei baron Dalski i Ewelina to para, w której bardzo zakochany jest podstarzały baron, farbujący sobie włosy, by wydawać się młodszym, a jego partnerka - młodziutka dziewczyna - zwyczajnie się sprzedaje, by zapewnić sobie luksusowe życie.
Każdy z bohaterów ma odmienne poglądy na miłość.: Szuman cyniczne i nihilistyczne, Wokulski idealistyczne. Dla panny Izabeli miłość nie była romantycznym wzlotem, ale elementem zorganizowanego przez rody małżeństwa. Izabela nie umiała docenić prawdziwej miłości Wokulskiego, igrała jego uczuciami, doprowadzając w końcu do tragedii. Rzeckiego własne przykre doświadczenia pozbawiły złudzeń, dlatego też w rozmowie z Wokulskim zauważa: " (...) wkładamy zbyt dużo serca w zabawę nazywaną miłością!".
W swojej powieści Prus ukazuje różne oblicza miłości, ale żadna z tych wizji nie jest optymistyczna. Miłość, to romantyczne wzniosłe uczucie, w świecie "Lalki" okazuje się grą, pozorem, kłamstwem, układem handlowym, obsesją doprowadzającą do tragedii.