Wiliam Szekspir - "Makbet"- Sofokles "Król Edyp"- porownanie tragedii antycznej i tragedii szekspirowskiej

Stykając sie z twórczością Szekspira zauważamy oddalenie od tradycyjnej formy dramatu antycznego. "Makbet" jest chyba najbardziej znanym z dramatów szekspirowskich. To w nim, konflikt dwóch racji jaki występuje w antycznej tragedii, został zastąpiony wewnętrznymi zmaganiami tytułowego bohatera, nad wyborem między dobrem a złem, co nie zmienia faktu że decyzje podejmowane przez niego będą tragiczne w skutkach.
W obu fragmentach została ukazana postać Makbeta. Na początku obserwujemy jak Lady Makbet podsyca w mężu chęć przejęcia władzy. Ten opiera się przed popełnieniem przestępstwa. Przypomina o bliskich relacjach z królem Dunkanem, o tym, jak wspaniałym jest władcą i człowiekiem. Jenak jego żona, jako przebiegła i rządna władzy kobieta szybko wymusza na nim niemoralne działanie jakim jest królobójstwo. Jest to pierwsze przestępstwo, które niesie za sobą cykl następnych. Kolejny fragment opisuje finałowe sceny dramatu. Szereg morderstw niosących za sobą wyrzuty sumienia doprowadziły do upadku zdrowia psychicznego dramatycznej pary. Samobójstwo żony nie wzruszyło zaślepionego władzą Makbeta. W pełni ukazuje nam to cytat:
"Powinna była umrzeć nieco później
Czego było tak śpieszyć się z tą wieścią?"
Jednak w znieczulonym na śmierć krwawym tyranie budzą się cząstki człowieczeństwa, zaczyna rozmyślać o istocie ludzkiej egzystencji. W swoich ostatnich słowach porównuje życie do teatru, podkreśla jego ulotność, przemijanie, nazywa je "powieścią idioty". Wyrzuty sumienia, prześladujące Makbeta po zbrodniach, zabiły sens jego życia oraz doprowadziły do upadku jakichkolwiek wartości moralnych.
Makbeta charakteryzowały same dobre cechy, godne ideału rycerza. Deklarował on honor i służbę królowi. Jenak ciąg wydarzeń przemienia go w bohatera tragicznego. Tragizmem jego, są konsekwencje świadomego wyboru miedzy etycznymi zasadami, sumieniem a zaszczepionymi przez żonę chorymi ambicjami. Nie mniej jednak Makbet miał możliwość słusznego wyboru, zarazem podjęcia własnej decyzji dotyczącej swojego losu. Tego typu sytuacja w tragedii antycznej Sofoklesa "Król Edyp" nie ma miejsca. Edyp nie mógł kierować swoim losem. Sofokles ukazując tą postać skazuje przede wszystkim na fatum które rządzi życiem i jest niezmienne. Tu proroctwo musi się spełnić. W innym położeniu był tan Kawdoru, gdyż nie musiał wierzyć we wróżby czarownic. Mógł zapobiec spełnieniu się przepowiedni podejmując właściwą decyzję. Bohater tragedii Sofoklesa nie zdaje sobie sprawy, że nie może uniknąć ciążącego nad nim fatum. Na nic mu się zda ucieczka przed przeznaczeniem. Ostatecznie bohaterowie zmagają się z następstwami poczucia winy. Obydwaj ponoszą kare za swoje postępowanie. Kara Makbeta jest słuszna. Można uznać ja jako zadośćuczynienie za krzywdy wyrządzone bliskim jak i obywatelom. Natomiast Edyp myślał o potrzebach swoich poddanych, zależało mu na ich szczęściu jak i własnym. Największą krzywdę wyrządził sam sobie, dlatego jego kara jest nie tyle niesprawiedliwa, ale w pełni tragiczna. Można zauważyć jeszcze inne aspekty różniące bohaterów dramatycznych. Postać Makbeta jest barwna z tego względu, iż zachodzą w niej zmiany. Początkowo jest on szlachetnym wasalem króla, niedługo potem staje się krwawym tyranem. Kreacja Edypa jest stała, bohater tragedii antycznej nie zmienia się znacznie. Szekspir zwracał głównie uwagę na słabości człowieka, dążenie do pragnień i późniejsze tego skutki. Zaś w tragedii antycznej, autor skupił się na nieszczęściu jaki dotknęło nieświadomego fatum bohatera. Każda z podjętych prób odmiany losu przez Króla kończy się fiaskiem.
Podsumowując powyższe przemyślenia należy stwierdzić, iż zarówno tytułowy bohater tragedii Szekspira jak i Król Edyp z ułożonych, bezproblemowych ludzi stają się tragicznymi postaciami. Należy jednak zauważyć wszystkie różnice między tragizmem każdego z królów. Ojciec Antygony ucieka od przepowiedni, w przeciwieństwie do Makbeta, który wręcz pomaga losowi. Wyłania nam się tu pewna różnica między dziełami. Sofokles napisał tragedie ironii, Szekspir dramat elżbietański.