Odpowiedzi

2009-11-15T17:24:38+01:00
Żubr
Do rodzaju Bison należą duże, masywne zwierzęta zamieszkujące niegdyś dwa kontynenty: Europę i Amerykę Północną. Rodzaj ten jest reprezentowany obecnie przez dwa gatunki: europejskiego żubra Bison bonasus i północnoamerykańskiego bizona Bison bison. Na początku ubiegłego tysiąclecia żubry występowały powszechnie w rozległych lasach pokrywających ówczesną Europę i stanowiły wysoko ceniony łup myśliwski. W wiekach średnich w niektórych krajach europejskich, m.in. w Polsce i Niemczech, polowanie na żubry było królewskim przywilejem. W Polsce o ochronie żubra mówi się po raz pierwszy w Statutach Litewskich (XVI w.), a Zygmunt August ogłosił dekret grożący karą śmierci tym, którzy odważyliby się ubić żubra bez zezwolenia królewskiego. Mimo tego liczebność żubrów malała i zawężał się ich obszar bytowania. Żubry nizinne najdłużej przetrwały w Puszczy Białowieskiej. Przed I Wojną Światową było w Puszczy ponad 700 żubrów. Z pożogi wojennej nie uszła z życiem ani jedna sztuka. Ostatni żubr żyjący na wolności zginął w Puszczy w 1919 roku.

Żubry przetrwały jednak w niewielkiej liczbie w ogrodach zoologicznych i zwierzyńcach w kilku krajach europejskich. W celu zespolenia wysiłków nad uratowaniem ocalałej garstki żubrów utworzono w 1923 roku Międzynarodowe Towarzystwo Ochrony Żubra. Pierwszym zadaniem Towarzystwa była ewidencja wszystkich żubrów czystej krwi. Na koniec 1924 roku naliczono zaledwie 54 żubry na całym świecie, z czego tylko niewielka część mogła się rozmnażać. Lata 1920 - 1928 to jedyny okres nieobecności żubrów w Puszczy Białowieskiej. Dwa pierwsze żubry powróciły do Puszczy Białowieskiej 19 września 1929 roku do specjalnie przygotowanego zwierzyńca.

Stan żubrów w białowieskim rezerwacie w 1939 roku wynosił 16 sztuk. Dalsze prace hodowlane zmierzały nie tylko do powiększenia stanu liczbowego, ale i do wyeliminowania z Białowieży żubrów z domieszką krwi żubra kaukaskiego, co nastąpiło ostatecznie w 1950 roku. Pomyślny rozwój hodowli pozwolił na powrót żubra do natury. Pierwsze dwa żubry opuściły rezerwat w 1952 roku. Po II wojnie światowej z Puszczy Białowieskiej odłowiono i wysłano 430 żubrów. Żubry trafiły do wszystkich rezerwatów hodowlanych w Polsce i do większych hodowli w Europie. Mimo niewątpliwych osiągnięć w restytucji żubrów należy pamiętać, że są one ciągle gatunkiem zagrożonym ze względu na wysokie pokrewieństwo wszystkich żubrów i różne choroby. Żubry nie są w stanie egzystować w obecnych warunkach przyrodniczych bez specjalnej ochrony i opieki człowieka. Losy żubra są przykładem jak można w bardzo krótkim czasie doprowadzić gatunek do krawędzi zagłady i jak wiele trudu trzeba włożyć w jego ratowanie.

Obecnie cieszymy się rosnącą populacją żubrów w Puszczy Białowieskiej, której liczebność w stadzie wolnym wynosi ok. 350 sztuk. Przyjęcie strategii ochrony powinno pozwolić nie tylko na wzmocnienie niewielkiej jego populacji w pobliskiej Puszczy Knyszyńskiej, ale i zasiedlanie kolejnych kompleksów leśnych „nadwyżką” puszczańskich żubrów.