Odpowiedzi

2009-05-21T18:57:56+02:00
SCIENCE FICTION

Fantastyka naukowa - gatunek literacki lub filmowy (określany również skrótowo jako "S-F" (po angielsku "sci-fi") zwany też z angielska science fiction) o fabule osnutej na przewidywanych osiągnięciach nauki i techniki oraz ukazującej ich wpływ na życie jednostki lub społeczeństwa. Razem z fantasy i horrorem, fantastyka naukowa zaliczana jest do fantastyki.

S-F najczęściej opisuje wydarzenia umiejscowione w przyszłości wobec czasów autora (lecz niekoniecznie!) i opiera się na hipotetycznym rozwoju nauki i techniki. Utwór fantastycznonaukowy zawiera zwykle takie cechy jak: specyficzny typ czasoprzestrzeni, neologizmy związane z rozwojem techniki, kontakt z obcą cywilizacją, podróż w czasie, cudowność lub tragiczne skutki wynalazków technicznych i odkryć naukowych. Najważniejsza jest hipotetyczna zgodność wydarzeń ze współczesnym stanem wiedzy o nauce i technice. Najbardziej charakterystyczne motywy utworów s-f to przeniesienie akcji do innych galaktyk, zamknięcie jej na pokładzie statku kosmicznego, wędrówka w czasie, kontakt z obcą cywilizacją. Akcja s-f może się jednak również odbywać w całości na naszej planecie w nieznacznie tylko zmodyfikowanych przewidywaniach realiów bliskiej nam przyszłości, czy też w czasie równoległym do naszej rzeczywistości. Bywa także, że spora część akcji toczy się w... przeszłości (jak w Linii Czasu Michaela Crichtona).
Tradycje literatury fantastyczno-naukowej sięgają początków XIX w. - Frankenstein Mary Shelley - choć jej prawdziwy początek przypada raczej na lata s ześćdziesiąte XIX w. i związany jest z rozwojem zarówno powieści przygodowej jak i techniki - tu najważniejszym autorem jest Jules Verne - Pięć tygodni w balonie (1863), Wyprawa do wnętrza Ziemi (1864). Dzieje w zasadzie już XX-wieczne otwiera Herbert George Wells z Wehikułem czasu (1895) i Wyspą doktora Moreau (1896). Tradycję polskiej s-f stworzył Jerzy Żuławski w utworach: Na srebrnym globie (1903), Zwycięzca (1910), Stara Ziemia (1911).
Istota gatunku, w gruncie rzeczy polega na nieustannym ścieraniu się ludzkiej fantazji z oporem filmowego tworzywa. Odzwierciedleniem tej istoty jest ikonografiagatunku, na którą składają się obrazy: statków kosmicznych, istot z obcych planet, robotów, powierzchni nieznanych planet, nieistniejących stworów i zwierząt, miast przyszłości, katastrof ziemskich i komicznych. Wyścig wyobraźni z „oporem filmowego tworzywa” zawsze wygra ta pierwsza.
Kino z gatunku science fiction nie musi być tylko widowiskiem, może być dyskusją z widzami, dyskusją na temat istoty człowieczeństwa, cywilizacji, jej przewidywanej przyszłości. Może pokrzepiać lub ostrzegać, przy okazji bawiąc oczy bogactwem wizji.
5 2 5