Odpowiedzi

2009-12-01T17:08:04+01:00
*Strajk uczniów we Wrześni, w latach 1901–1902. Skierowany był przeciw germanizacji szkół, głównie przeciw modlitwie i nauce religii w języku niemieckim. Obejmował również protest rodziców przeciw biciu dzieci przez pruskie władze szkolne.

Strajk rozpoczął się 20 maja 1901 r., kiedy niemiecki nauczyciel wymierzył karę cielesną dzieciom za odmowę odpowiadania w języku niemieckim na lekcji religii. Zastrajkowało wówczas 118 uczniów i uczennic. Ich rodziców władze niemieckie ukarały więzieniem i grzywnami.

Przywódcą duchowym strajku był ks. Jan Laskowski.



*W marcu 1901 r. rektor katolickiej szkoły ludowej we Wrześni otrzymał poufne zarządzenie prezesa rejencji w Poznaniu, że od nowego roku szkolnego religii należy uczyć po niemiecku. 1 kwietnia tegoż roku zaczęto więc w miejscowej szkole podstawowej udzielać nauki religii i śpiewu kościelnego w klasach I, II a i II b w języku znienawidzonego zaborcy. Lekcje prowadził nauczyciel Scholzchen, kat dzieci wrzesińskich, hakatysta, którego metoda pedagogiczna polegała na budzeniu strachu i używaniu kija. Podręczniki religii w języku niemieckim nie pojawiły się na czas. Gdy wreszcie nadeszły, zaskoczenie i zakłopotanie nauczycieli było ogromne - dzieci stanowczo oparły się przyjęciu ofiarowanych im katechizmów. "Oto dziatwa szkolna, nieletni chłopcy i dziewczęta, wypowiedzieli śmiało wojnę systemowi germanizacyjnemu i duchowi państwowości pruskiej z cesarzem Wilhelmem na czele".[12] Uczniowie albo odmówili przyjęcia książek, albo, w porozumieniu z rodzicami, oddali je następnego dnia. Jedna z uczennic, Bronisława Śmidowiczówna, zwracając nauczycielowi niemiecki katechizm trzymała go przez fartuszek, aby nie splamić sobie rąk. Ten wymowny protest dziecka wywołał szał wściekłości u nauczycieli. Na tym jednak sprawa się nie zakończyła. Dzieci w porozumieniu z rodzicami zastosowały bierny opór, odmawiając udzielania odpowiedzi w języku niemieckim na lekcjach religii. Zdecydowanie i determinacja młodych Polaków była tak wielka, że nawet ucznia Niemca-katolika za odebranie podręcznika i odpowiadanie w języku zaborcy obrzucano wyzwiskami.



*Aby podnieść autorytet szkoły pruskiej i przełamać opór uczniów, pedagodzy niemieccy uciekli się do przemocy fizycznej i represji. Wobec dzieci zastosowano areszt, trwający niekiedy kilka godzin.; dwukrotnie - 2 i 13 maja - zastosowano karę chłosty w obecności świadków, uzasadniając ją naruszeniem dyscypliny i uważając za zgodną z przepisami. Jednak liczba opornych dzieci ( i rodziców) rosła. Głównymi opotentami, młodymi przywódcami oporu w szkole wrzesińskiej byli Stanisław Jerszyński i wspomniana wcześniej Śmidowiczówna, najodważniejsi i najbardziej zdecydowani, którzy - podobnie jak inni - nie ulegli namowom nauczycieli ani inspektora szkolnego, Wintera. Ich też najdotkliwiej pobito. Wszystko to wywołało rosnące oburzenie społeczeństwa. Władze szkolne starały się nadać sprawie charakter polityczny, uważając, że opór dzieci był wynikiem agitacji ze strony rodziców.
31 4 31