Odpowiedzi

  • Użytkownik Zadane
2009-12-02T17:49:15+01:00
W I poł. XVII w. Rzeczpospolita zajmowała największą w swych dziejach powierzchnię – 990 tys. km2, a zamieszkiwało ją ponad 9 mln ludności. W tym czasie miał miejsce również wzrost wielkich majątków magnackich. Terytoria należące do rodów powiększyli wówczas m.in. Zamoyscy, Ostrogscy, Wiśniowieccy czy Lubomirscy. Wielu przedstawicieli szlachty, mieszczaństwa i chłopstwa zmieniło religię. Wykształcenie wyższe było dostępne w zasadzie dla dzieci ludzi bogatych. Przywiązywali oni ogromną wagę do wykształcenia.
Rozwój miast w Polsce i w Europie doprowadził do wzrostu zapotrzebowania na produkty rolne. Handel nimi, szczególnie zbożem, stał się bardzo dochodowym zajęciem. Zainteresowała się nim szlachta, której znaczenie wojskowe w wyniku zmian w sztuce wojennej stopniowo malało. W II połowie XV w. zaczęła ona zakładać folwarki, czyli duże gospodarstwa wiejskie, w których wytwarzano produkty rolne przede wszystkim w celach handlowych. Ponieważ rosło zapotrzebowanie na siłę roboczą, szlachta zaczęła zmuszać chłopów do odrabiania pańszczyzny – nieodpłatnej pracy w gospodarstwie szlacheckim – przez określoną liczbę dni. Folwarki rozbudowywano, wykorzystując nie uprawiane dotąd grunty, co spowodowało znaczne zwiększenie produkcji rolnej w państwie.
Pomimo ryzyka, jakie pociągało za sobą mieszkanie w mieście, wśród szlachty w dobrym tonie było posiadanie tam domu. Często spędzano w nim zimę. W mieście łatwiej było o najświeższe nowiny i plotki o intrygach politycznych. W zimie miasto stwarzało więcej okazji do rozrywki niż wieś.
Część ówczesnych rozrywek wydaje się nam dziś bardzo brutalna, na przykład szczucie psami niedźwiedzia czy krwawe walki kogutów, które wówczas podziwiano z przyjemnością, Oglądano także publiczne egzekucje. Było ich pod dostatkiem, bowiem wyrok śmierci wydawano za przestępstwa, tak pospolite w naszych czasach, jak kradzież czy wandalizm. Popularny był teatr, a na ulicach występowało wielu żonglerów, akrobatów, muzyków...
8 4 8
2009-12-02T19:36:50+01:00
Barok, tak jak większość okresów narodził się we Włoszech. Do Polski przybył głównie za sprawą jezuitów. Wszystkie podstawowe cechy baroku zostały zachowane, jednak zapewne w polskim baroku pojawiło się kilka nowości. Warto dodać, iż w tym okresie szlachta polska uważała, że pochodzi od Sarmatów, czym podkreślała swoją odrębność i wyższość w stosunku do mieszczan i chłopów.
Ubiór polskich Sarmatów wyróżniał się na tle Europy, a swymi korzeniami sięgał Wschodu. Charakterystyczny dla mężczyzn był kontusz przepasywany ozdobnym pasem, żupan, oraz ozdobna, kosztowna szabla. Wszystko było barwne, bogate i dostojne. Kobiece stroje były nieco skromniejsze, jednak ozdabiane pierścieniami i perłami.
Zmienił się również ubiór nocny. Do snu zakładano czepki i czepeczki. Mężczyźni nosili koszule, a kobiety kaftany nocne i kornety z falbankami. Zarówno mieszczanie jak i szlachta kładli się spać ok. dziesiątej w nocy, natomiast wstawali między szóstą, a siódmą rano.
Życie w dworach cechował spokój i regularność. Najbogatsi nie oddawali się pracy gdyż mieli wielu służących, najczęściej chłopów. Szlachtę wiejską cechował czynny tryb życia, głównie spacery i polowania. Panowało przekonanie, iż należy korzystać z życia; często zachęcano do wojen.
Jeżeli chodzi o rozrywkę, popularne były gry w piłkę, ciuciubabkę, zawody strzeleckie itp. W biedniejszych gospodarstwach rozrywkę stanowiły zagadki i gry słowne, a u mieszczan kręgle.
Ulubionym zajęciem w gronie Sarmatów była rozmowa, dlatego często urządzano wystawne uczty, przeważnie zakrapiane alkoholem. Był on bardzo popularny i pity przez większość niezależnie od statusu majątkowego.
Gorzelnię posiadał każdy dwór, a wódkę wytwarzano głównie z żyta i pszenicy. Powstawały specjalne dzienniki i encyklopedie na temat produkcji alkoholi. Statystycznie mniej zamożni wypijali 3 l. wódki i 60 l. piwa rocznie, a najbogatsi 20 l. wódki i aż 1000 l. piwa na rok.
Kolejną bardzo znaną używką był tytoń, rozpowszechniony szczególnie przez Jana Sobieskiego w fajkach. Jednak rekordzistą w tej dziedzinie był Stanisław Leszczyński, który wypalał podobno od 30 do 32 fajek dziennie.


W religii panowały płytkie poglądy. Wszelkiego rodzaju nabożeństwa stanowiły istne widowiska, mające wywołać w ludziach jak najwięcej emocji. Nabożeństwa kościelne sprawiały czasem także wrażenie rewii mody, gdyż każdy chciał się jak najefektowniej zaprezentować. Rozwinęła się również chętnie czytana w tamtych czasach literatura dewocyjna tj. żywoty świętych, modlitewniki itp.
W sztuce popularne stały się realistyczne portrety rodzinne, z dużą ilością małych elementów. Charakterystyczne tylko i wyłącznie dla polskiego baroku były portrety trumienne, malowane farbami olejnymi na blasze. W stosunku do innych okresów w malarstwie barokowym malowano bardzo mało aktów.
Do kobiet odnoszono się z gracją, a Polki uchodziły za piękne i błyskotliwe i były wysoko cenione w całej Europie. Polacy, mimo iż nie byli przystojni uchodzili za bardzo mężnych. Warto dodać także, że to mężczyźni żyli dłużej niż kobiety i to oni później brali ślub.
Uważam, że okres polskiego baroku był szczególny, ponieważ łączył ze sobą elementy typowego baroku z orientalnością Sarmatów.
6 4 6