Odpowiedzi

2009-12-03T16:36:35+01:00
Pierwszy zbór powstał w wyniku rozłamu w krakowskim zborze kalwińskim w 1562 roku. Bracia Polscy utworzyli tzw. Zbór Mniejszy (Ecclesia Minor), a złośliwie nazywano ich również: arianami (chociaż nie mieli wiele wspólnego z arianizmem), socynianami (od Fausta Socyna), antytrynitarzami, chrystianami (za Janem Lubienickim), a później na Mazurach unitariuszami.

W 1565 r. w Węgrowie wyodrębniła się z kalwinizmu grupa Braci Polskich pod przywództwem Piotra z Goniądza. Kolejna grupa Braci Polskich wyłoniła się podczas obrad tzw. synodu rozłamowego w Bełżycach w dniach 22-30 marca 1565 roku.

Do najwybitniejszych członków wspólnoty należeli: Grzegorz Paweł z Brzezin, Szymon Budny - autor tłumaczenia Biblii oraz licznych rozpraw religijnych, np: "Przeciw Trojczanom", obalającej liczne argumenty przytaczane na uzasadnienie nauki o Trójcy Świętej a także Andrzej Wiszowaty, kaznodzieja i minister zborów, autor wielu traktatów religijnych (wśród nich najsłynniejszy "Religio rationalis" - "O religii zgodnej z rozumem"), wydawca dorobku braci polskich "Bibliotheca Fratrum Polonorum" na emigracji w Amsterdamie.

Głównymi ośrodkami ruchu były: Pińczów oraz Raków, gdzie powstała tzw. Akademia Rakowska (1600) z aktywnie działającym domem wydawniczym, a także Kraków, Lublin, Nowy Sącz, Lewartów (Lubartów), Lusławice, Kisielin na Wołyniu i Śmigiel w Wielkopolsce.

Bracia Polscy na mocy ustawy sejmowej z 1658 r. zostali skazani za domniemaną współpracę ze Szwedami w czasie Potopu na banicję - było to pierwsze tak poważne naruszenie wolności religijnej w Rzeczypospolitej oraz pierwsza i jak dotąd ostatnia banicja grupy religijnej z Polski.

W wyniku ustawy znaczna część wyznawców wyemigrowała z kraju zanosząc unitariańską myśl teologiczną do innych państw.

Bracia Polscy osiedli się: w Holandii, Prusach Książęcych, Siedmiogrodzie (zwłaszcza w Cluj), Śląsku (głównie w Kluczborku) i północnych Niemczech. Część pozostałych w Rzeczypospolitej arian przeszła do podziemia. Kryptoarianie chrzczeni byli w Pińczowie i okolicach do 1684 r. Kryptoariański ośrodek w Jankówce funkcjonował jeszcze w pierwszych latach XVIII w. Tajne pomieszczenia w dworach - miejsc spotkań braci polskich wykorzystywane były później w XIX w. jako kryjówki w czasie powstań narodowych. niewiem chyba o nich chcesz wiedzieć