Odpowiedzi

Najlepsza Odpowiedź!
2009-12-05T08:11:43+01:00
OSWIECENIE
Czasy panowania Augusta II i Augusta III Sasow naleza do najsmutniejszych w naszej historii. Po bezsilnym kraju hulaly cudzoziemskie wojska, wola obcych monarchow dyktowala prawa, o tron polski toczyly sie gorszace boje, magnaci kupczyli ojczyzna jak swymi dobrami,sejmy zrywano raz po raz jednym glosem sprzeciwu byle jakiego podkupionego szlachetki. W tym chaosie wazyly sie sprawy samego istnienia narodu i panstwa. Polska stala nad przepascia, w ktora spychala ja samowola szlachty i magnatow, ucisk mieszczan, nieludzki wyzysk chlopow, anarchia i bezprawie, ciemnota i zdrada.
Rowniez i literatura podupadla, jej poziom coraz bardziej sie obnizal, przystosowujac sie do mentalnosci najciemniejszych mas szlacheckich. Naszczescie juz od lat trzydziestych XVIII wieku daja sie zauwazyc wysilki co rozumniejszych jednostek, zmierzajace do ocalenia zagrozonej smiertelnie ojczyzny. Wraz z wstapieniem na tron krola Stanislawa Augusta Poniatowskiego wzmogly sie tendencje odrodzeniowe, smielej poczeto radzic nad naprawa ustroju i czynic wszystko, by katastrofe zazegnac.
Znalazly sie jeszcze w tym schorzalym organizmie, jakim byla Rzeczpospolita szlachecka, zdrowe sily, dazace do podniesienia kraju z upadku, znalezli sie ludzie swiatli, rozumni, pelni najlepszej woli, ozywieni idealami postepu i ci usilowali dzwignac grozacy zawaleniem gmach panstwa polskiego. Skupieni w tzw. obozie reformy i przy boku krola Stanislawa Augusta Poniatowskiego rozpoczeli boj o uzdowienie stosunkow spolecznych, ukrocenie szlacheckiej i magnackiej anarchii o nadanie praw mieszczanstwu, aby sie mogly rozwinac handel i rzemioslo, o zalagodzenie wyzysku i ucisku mas chlopskich, wreszcie o podniesienie oswiaty. W toku tej walki nastapil rozkwit nauk, sztuk pieknych, literatury, a za sprawa Komisji Edukacji Narodowej podnioslo sie wyrwane spod wladzy jezuitow i kleru - szkolnictwo. Poteznialy wolania o zniesienie poddanstwa chlopow i zamiane panszczyzny na czynsz. Wielkim sojusznikiem w tej walce byly dla polskiego obozu postepu i reform potezne ruchy spoleczne i ideologiczne narastajace jak burza na zachodzie Europy.Byly to czasy nabrzmiewania krancowych sprzecznosci w lonie feudalizmu, czasy ofensywy mlodej, preznej postepowej jeszcze burzuazji, ktora gloszac hasla wolnosci, rownosci i braterstwa wszystkich ludzi uderzala w bastiony starego ustroju i siegala zwyciesko po wladze.W czasach rozlenionego glupstwa i przemocy, przywileju stanowego i absolutnej wladzy monarchy marzyl im sie ideal nowoczesnego panstwa opartego na wolnosci, sprawiedliwosci i rozumnych prawach, jednakowych dla wszystkich obywateli.W imie rozumu i natury wystepowali w swych pismach w obronie uciskanych mieszczan i chlopow, wierzyli zas tak gleboko w sile ludzkiego rozumu, ze wydawalo im sie pewne, iz z chwila gdy szerokie kregi spoleczenstwa zostana oswiecone swiatlem wiedzy, na ziemi nastanie nowy, lepszy lad, prawdziwe krolestwo rozumu, wiek Oswiecenia.Polska mysl postepowa nie pozostawala w tyle za tymi przodujacymi idealami epoki i pochlubic sie moze wielu wybitnymi dzielami. Polskie Oswiecenie wydalo caly szereg pisarzy, poetow, uczonych, publicystow, popularyzatorow wiedzy, postepowych dzialaczy spolecznych i politycznych na miare najwyzsza, zarliwych patriotow, ktorzy wszystkie sily serca i umyslu oddali walce o ocalenie ojczyzny przed grozaca jej zguba.
1 5 1