Odpowiedzi

2009-12-06T14:34:09+01:00
  • Użytkownik Zadane
2009-12-06T14:40:18+01:00
Cywilizacja stworzona przez starożytnych Greków jest jednym z najstarszych osiągnięć człowieka. Centrum tej cywilizacji stanowiła południowa część Półwyspu Bałkańskiego, wyspy na Morzu Egejskim oraz zachodnie wybrzeże Azji Mniejszej. Warunki naturalne czyli wysokie góry, mało urodzajne gleby, dobrze rozwinięta linia brzegowa oraz duża ilość wysp, wpłynęły na zajęcia i sposób życia starożytnych greków. Wielu z nich musiało szukać pracy poza typowym rolnictwem, więc zajmowali się handlem, rzemiosłem i rybołówstwem.
Pierwsza cywilizacja grecka rozwinęła się na wyspie o nazwie Kreta, na przełomie trzeciego i czwartego tysiąclecia p.n.e. Cywilizacja, która powstała na Krecie nosi nazwę cywilizacji Kreteńskiej, zwana także Minojską (nazwa od imienia legendarnego króla Minosa, który władał wyspą). Z nieznanych powodów została ona zniszczona.
Za protoplastów greków uchodzą dwa plemiona, które przybyły do Grecji w drugim tysiącleciu p.n.e. z północy. Dzięki kolonizacji cywilizacja grecka rozszerzyła się z południa półwyspu Bałkańskiego na wyspy morza Egejskiego oraz wybrzeża Azji Mniejszej i Morza Czarnego. Grecy tak jak i inne ludy starożytności stworzyli wiele opowieści o swych bogach i bohaterach (byli twórcami mitów). Miały ona za zadanie wyjaśnić początki istnienia bogów, ludzi oraz świata. Stanowiły one część literatury, gdyż tworzyli je poeci. Mity przekazywały również wiedzę Greków o ich przeszłości, a także miały wartość dydaktyczną tzn. przekazywały ludziom wzorce postępowań. Spowodowało to, że mity stały się ponadczasowymi opowieściami o ludziach i ich życiu.
Starożytni Grecy przywiązywali wielką uwagę do sprawności fizycznej. Miejscami gdzie zwykli byli uprawiać sporty, a zarazem oddawać się rozrywkom intelektualnym, były budynki zwane palestrami, lub inaczej, gimnazjonami. Były tam miejsca dla uprawiania wszelkich dziedzin sportu, osobne dla zaawansowanych i amatorów. Znajdowały się tam również pomieszczenia, w których można było prowadzić naukowe dyskusje lub wykłady. Gimnazjon wyposażony był w łazienki z zimną i ciepłą wodą oraz łaźnie. Ulubioną grą starożytnych greków była gra w piłkę, bardzo często organizowano zawody sportowe. Największe i cieszące się największą sławą organizowano ku czci bogów, w Olimpii (były to I Igrzyska) w 776 r. p.n.e. odbyły się zawody ku czci Zeusa.
Starożytna Grecja posiadała niezwykle specyficzny system polityczny, polegający na tym, że nie wytwarzało się tam jedno państwo, lecz szereg państw-miast (polis). Największe z nich to Ateny i Sparta. Na wskutek rewolucji ustroju w Atenach na przełomie IV i V w. p.n.e. ukształtował się demokratyczny sposób sprawowania rządu. Jego główną zasadą był szeroki dostęp wszystkich obywateli do urzędów za sprawowanie, których otrzymywano wynagrodzenie. Główną instytucją życia politycznego było Zgromadzenie Ludowe, zbierające się kilka razy do roku i podejmujące najważniejsze decyzje w państwie. Pomiędzy zebraniami Zgromadzenia wszelkie ważne dla państwa sprawy załatwiała RADA, składająca się z 500 wybranych obywateli oraz podporządkowanych radzie urzędników. Demokracja Ateńska to inaczej ustrój Aten ukształtowany ostatecznie w V w. p.n.e., którego główną cechą było przyznanie wszystkim obywatelom możliwości bezpośredniego i osobistego udziału w podejmowaniu decyzji, sprawowaniu władzy i rządów w danym państwie-mieście.
Sparta była największym terytorialnie greckim polis, które powstało z połączenia pięciu osad leżących w dolinie rzeki Eurotas. Ustrój polityczny i społeczny Sparty, tak zdecydowanie odmienny od występujących w innych państwach greckich, ukształtował się w VI wieku p.n.e. w wyniku prowadzonych, od VII w. p.n.e., wojen z meseńczykami, czyli ludem Afryki północnej, który został podbity w wyniku wypraw kolonialnych (meseńczycy osiedlili się potem w Grecji). Pełnoprawnymi obywatelami Sparty byli jedynie potomkowie mieszkańców owych pięciu osad. Praw politycznych byli pozbawieni inni mieszkańcy Sparty czyli chłopi (nazywani Helotami) oraz mieszkańcy podbitych przez Spartę ziem, które nazywano PERIOKAMI (a mieszkańców Periocy). Spartanie uchodzili za doskonałych żołnierzy, osiągnęli to stosując okrutny system wychowania. Sparta była monarchią rządzoną przez dwóch królów jednocześnie. Istniało jednak Zgromadzenie Ludowe i Rada. Odmienność ustroju społecznego i politycznego Sparty, od innych greckich miast, spowodowała izolację na arenie Starożytnej Grecji. Sparta słynęła z tzw. „spartańskiego wychowania”, czyli w bardzo surowych warunkach. Nad wychowaniem dzieci pieczę sprawowało państwo, które decydowało o życiu danego dziecka. Słabe i chore niemowlęta były zabijane, a życie młodych ludzi było poddane nakazom i zakazom. Do 30 roku życia nie mogli się żenić, a w wieku 7 lat dziecko było odbierane matce i przebywało w obozach wojskowych.
Kultura duchowa i materialna Grecji do dzisiaj uchodzi za jedno z największych osiągnięć człowieka. W połączeniu z kulturą starożytnego Rzymu, stała się ona podstawą kultury europejskiej. Do najważniejszych osiągnięć możemy zaliczyć:
· Zapoczątkowanie badań naukowych nad światem poprzez odejście od bezkrytycznej wiary w mity;
· Rozwój nauk szczególnych np. medycyny (Hipokrates- ojciec medycyny)
· Rozwój filozofii (Tales z Minetu, Sokrates, Platon, Arystoteles)
· Rozwój literatury (epopeje Homera, dramaty – Ajschylos, Sofokles, Eurypides, Arystofanes)
· Rozwój teatru i sztuki (rzeźba)
· Budowle sakralne ( Parteon w Atenach – centrum zabudowań w Atenach)
Starożytna Grecja wynalazła naukę, która przetrwała do dnia dzisiejszego, jest to filozofia (nauka zajmująca się ogólnymi rozważaniami na temat człowieka i jego miejsca na świecie). Słowa FILOZOFIA użył po raz pierwszy Pitagoras, następnie Herodot i Heraklit. Źródłosłów to: filia (miłość) i sofia (mądrość) => umiłowanie mądrości
W IV w p.n.e. hegemonię wśród państw greckich zdobyła Macedonia, którą rządził król Filip II. Symbolem podporządkowania się państw greckich Macedonii, stała się BITWA POD CHERONEĄ, w 338 r. p.n.e., w której wojska koalicji państw greckich na czele z Atenami, zostały pokonane przez armie nieprzyjaciela. Następcą Filipa II został Aleksander zwany Wielkim, w 334 r. p.n.e. rozpoczął on wojnę z Persją. W wyniku III wielkich bitew nad rzeką Granik: pod ISSOS (w 333 r. p.n.e.), pod ARABELLĄ i GAUGAMELĄ (w 331 r. p.n.e.); pokonał on wojska perskie i od 327 r. p.n.e. posiadł we władaniu wszystkie ziemie należące do tego państwa.
Wyprawy Aleksandra Macedońskiego (Wielkiego) trwały 11 lat, podczas tych wojen stworzył on imperium sięgające od Indusu na wschodzie do Macedonii na zachodzie. Stolicą tego imperium miał być Babilon, ale w 323 r. p.n.e. Aleksander umiera, a jego państwo zostało podzielone między dowódców jego armii. Dzieło Aleksandra Wielkiego po jego śmierci zaczęło się rozpadać, ale w wyniku długotrwałych wojen powstały trzy główne monarchie hellenistyczne: Egipt (częściowo), Mezopotamia i Syria, w której władali Selencydzi (mieszanka ludów podbitych) oraz Macedonia (rządzona przez plemię Antagonidów). Istniały także inne plemiona hellenistyczne (np. państwo pergamońskie) i wszystkie one toczyły ze sobą wojnę.
Ostatecznie państwa hellenistyczne zostają zlikwidowane przez Rzymian, Partów i Siaków. Podboje Aleksandra Wielkiego doprowadziły do powstania kultury hellenistycznej (główne ośrodki Aleksandria, Antiochia, Ateny) i powstania państw rządzonych przez Greków i Macedończyków, a zamieszkałych w większości przez ludność rodzimą. Spowodowało to przenikanie się wpływów w zakresie wychowania czy literatury.



Starożytny Rzym

Pierwotni mieszkańcy Italii nie należeli do ludów indoeuropejskich. Ich pradziadami byli Ligurowie, którzy w drugim tysiącleciu osiedlili się w Italii. Wśród tego ludu najważniejsze plemiona to: Italikowie, Umbrowie, Samnici, Sabinowie, Ekwowie, Wolskowie. W VIII w. p.n.e. część terenów została zajęta przez Greków. W wyniku prowadzonej przez nich kolonizacji w V w. p.n.e. w północnej Italii osiedlili się Galowie.
Jedną z najstarszych rozwiniętych cywilizacji Italii stworzyli Etruskowie, w znaczny sposób wpłynęła ona na późniejszą cywilizację Italii. Okres politycznej hegemonii Etrusków w Italii przypada na VII do V wiek p.n.e., a ich kultura odgrywała znaczną rolę do I wieku p.n.e. Etruskowie nie tworzyli jednego państwa, lecz 12 największych państw- miast tworzyło, wzorem Grecji, tzw. ważny związek polityczny. Hegemonia Etrusków została załamana na wskutek wojen z grekami zamieszkałymi w południowej Italii i na Sycylii, oraz najazdów Celtów z północy. Wpływ na pozycję Etrusków miał też konflikt Samnitów z Rzymianami.
Według tradycji i legendy miasto Rzym miało zostać założone przez potomków uciekiniera z Troi, Eneasza. Założycielem Rzymu miał być Romulus, pierwszy król Rzymu panujący w latach 753 – 715 p.n.e. Jego ojcem miał być Bóg wojny Mars, jak głosi legenda, wraz ze swoim bratem Remusem, został wykarmiony przez wilczycę. Początki Rzymu jako miasta do dziś są przedmiotem sporów wśród historyków. Według jednej z teorii w początkowym okresie tego miasta należy wyłonić II fazy:
· Od 800 do 575 r. p.n.e.; kiedy Rzym stanowił szereg oddzielnych osad o charakterze wiejskim;
· Po 575 r. p.n.e.; kiedy Rzym przekształca się w miasto, powstaje Forum Romanum, wytycza się regularne ulice, buduje świątynie;

Republika Rzymska
Według tradycji panowanie królów w Rzymie zakończyło się w 509 r. p.n.e., buntem na czele, którego stanął Lucjusz Janiusz Brutus, i wygnaniem ostatniego króla Tarkwiniusza Pysznego. Republika w starożytnym Rzymie istniała do 31 roku p.n.e. Największą władzę w Republice Rzymskiej miało Zgromadzenie Ludowe, które uchwalało prawa oraz wybierało urzędników. Władzę wykonawczą sprawowali urzędnicy. Najważniejszymi z nich byli dwaj konsulowi wybierani co rok, następnie pretorzy, cenzorowie i trybuni ludowi. Byli urzędnicy zasiadali w senacie Republiki Rzymskiej, jego główną kompetencją było rozstrzyganie spraw polityki zagranicznej Republiki.
Republika Rzymska wstrząsana była różnymi konfliktami społecznymi: Plebejusze kontra Patrycjusze, co spowodowało powołanie Trybunów Ludowych oraz spisania prawa (tzw. prawo XII tablic). Konflikt, którego waga była również olbrzymia, rozgrywał się między optymatami i popularami. Spierali się o próby demokratyzacji ustroju Rzymu poprzez np. podział ziemi pomiędzy uboższych obywateli. Konfliktem, o którym należy również wspomnieć było powstanie niewolników (Spartakus) w latach 73- 71 p.n.e.

PLEBEJUSZE- grupa społeczna w starożytnym Rzymie, byli to wolni obywatele ale nie posiadali praw obywatelskich, uzyskali je dopiero w III w. p.n.e. w wyniku długotrwałych walk z patrycjuszami;

PATRYCJUSZE- grupa społeczna składająca się z rodów, które sprawowały władzę w Rzymie;

PRAWO XII TABLIC – spisane w latach 451- 460 p.n.e., prawo karne, prywatne i sakralne, na 12 tablicach spiżowych;


Kolonializm w okresie Republiki Rzymskiej
W okresie Republiki Rzym rozpoczął podboje terytorialne, których ostatecznym skutkiem było opanowanie całego terenu basenu Morza Śródziemnego. Do 264 r. p.n.e. Rzymianie pokonali swych wrogów na Półwyspie Apenińskim: Etrusków, Latynów, Samnitów. Podczas I, II, III wojny samnickiej pokonali Sabinów, Galów i Greków. Ostatnim punktem oporu przeciwko władzy Rzymian było Etruskie miasto Volsini. Okres największych zdobyczy kolonialnych Republiki Rzymskiej to lata 264-241 p.n.e. W wyniku 3 wojen z Kartaginą tzw. Wojen Punickich:
· I – 264 – 241 p.n.e.
· II – 218 – 201 p.n.e.
· III – 149 – 146 p.n.e.
Rzymianie zniszczyli Kartaginę, a jej tereny włączyli do imperium (Sycylia, Sardynia, Korsyka, Hiszpania i wybrzeże Afryki Północnej).
W wyniku wojen macedońskich :
· 215 – 205 p.n.e.
· 200 – 197 p.n.e.
· 171 – 168 p.n.e
Rzym zajął w tych latach Macedonię oraz ostatecznie w 146 r. p.n.e. pokonał Grecję. W czasie wojen z Kartaginą rzymianom udał się zająć Galię Cisalpejska i Lirię. W 146 roku w wyniku podbojów Rzym władał następującymi prowincjami: Sycylią, Sardynią, Kostaryką, Macedonią. Do końca okresu republikańskiego Rzymu utworzono 15 prowincji poza właściwym terytorium Starożytnego Rzymu.
57 3 57