Odpowiedzi

2009-12-07T13:30:39+01:00

Ta odpowiedź została oznaczona jako zweryfikowana

×
Zweryfikowane odpowiedzi zostały sprawdzone przez ekspertów, dlatego mamy pewność, że są prawidłowe i bezbłędne. Od dawna na zadane.pl znajdziesz tysiące poprawnych odpowiedzi, które zostały sprawdzone przez moderatorów (najbardziej zaufanych członków naszej społeczności).
2. POTOP SZWEDZKI (1655-1660)

Przyczyny POTOPU:

* chęć dominacji nad Bałtykiem
* chęć wyeliminowania linii Wazów z tronu szwedzkiego
* słabość wewnętrzna Rzeczypospolitej
* zdrada Hieronima Radziejowskiego, który obiecał Karolowi Gustawowi szybki podbój Rzeczypospolitej

Przebieg:

* w momencie sukcesów rosyjskich (powstanie Chmielnickiego) na Polskę spadł najazd szwedzki w 1655 r.
* kapitulacja pospolitego ruszenia pod Ujściem w Wielkopolsce
* na Litwie w Kiejdanach Radziwiłłowie poddali się oddając się Szwecji
* upadek Warszawy, klęska pod Żarnowcem, obrana Krakowa przez Czarnieckiego
* magnaci, szlachta i wojsko masowo wyrzekali się Jana Kazimierza, który musiał uciekać
* Szwedzi po opanowaniu Polski grabili ją, gwałcili wszelkie prawa i przywileje szlacheckie; opór przeciw Szwedom narastał
* pierwsi porwali się przeciw Szwedom chłopi tworząc oddziały partyzanckie
* słynna obrona Jasnej Góry - Szwedzi nie mieli żadnych zahamowań religijnych (protestanci)
* szlachta zawiązała konfederację w Tyszowcach (1655) mająca na celu wygnanie Szwedów; Jan Kazimierz powrócił ze Śląska i złożył śluby krakowskie (1656), w których obiecywał polepszenie doli ludu po zwycięskiej wojnie
* tymczasem Szwedzi zaniepokojeni oporem zawiązali sojusz z Brandenburgią, Węgrami i Kozakami, w Radnot
* Polacy przekonali Brandenburgię, aby odstąpiła od sojuszu, za co uzyskała suwerenna władzę w Prusach (1655) - były to tzw. traktaty welawsko - bydgoskie
* powoli, po zaciętych bitwach, wypierano Szwedów z kraju; po śmierci Karola Gustawa, wobec wyczerpania obu stron podpisano w 1660 r. w Oliwie pokój - uzgodniono że Jan Kazimierz zrzeknie się praw do tronu szwedzkiego (ale będzie królem aż do swojej śmierci) oraz że Polska zrzeknie się szwedzkiej części Inflant.

Skutki:

* najbardziej rujnująca Rzeczypospolitą wojna w XVII w.
* utracono zabytki kultury narodowej i sakralnej, które nigdy nie odzyskano
* ruina gospodarcza i osłabienie polityczne państwa.
130 4 130