Odpowiedzi

2009-12-07T16:17:34+01:00
Międzywojenna działalność literacka

Debiutował w 1918 roku artykułem Wspomnienia z przewrotu w listopadzie 1918 r. zamieszczonym w "Dzienniku Cieszyńskim"; początkiem lat 20. Morcinek dalej publikował tam swoje artykuły, a także angażował się w redakcji Zarania Śląskiego (1920-1931). Jednakże swe najważniejsze utwory napisał na przełomie lat 20. i 30., zostając jedynym znaczącym śląskim, polskojęzycznym, prozaikiem okresu międzywojennego. Wtedy to powstały takie dzieła jak: zbiór noweli "Serce za tamą" (1929), czy powieści "Wyrąbany chodnik" (1931-1932), "Narodziny serca" (1932) i "Łysek z pokładu Idy" (1933). M.in. za sprawą tych, poświęconych tematyce górniczej i śląskiej utworów, znalazł uznanie i trwałe miejsce w podręcznikach literatury, a Zofia Kossak nazwała go następcą Orkana i roztoczyła nad nim, w początkach jego kariery, opiekę literacką. Wdzięczny za pomoc Morcinek nazywał Kossak swoją "literacką matką chrzestną". Lata 1936-1939 spędził Morcinek za granicą, we Francji, Włoszech, Austrii, Niemczech i Danii.

Powojenna działalność literacka

W listopadzie 1946 wrócił do Polski, na Śląsk i osiedlił się w Katowicach. W owym czasie doświadczył aktywnego poparcia nowych władz, które stworzyły mu bardzo dogodne warunki do pracy, mimo tego, jego powojenna twórczość nie osiągnęła już takiego uznania, jak jego przedwojenne utwory. Morcinek łączył w swych utworach autentyzm obserwacji z liryzmem i humorem. Oprócz "poważnych" tematów społecznych, pojawiają się w jego twórczości również powieści dla dzieci i młodzieży, powieści historyczne (np. "Ondraszek") oraz baśnie, nawiązujące do śląskich "bajań" ludowych. Innym bardzo charakterystyczna dla jego postaci elementem jest rozbudowana epistolografia, czasem zdarzało mu się pisać do dwudziestu listów dziennie. Morcinek otrzymał za swą twórczość wiele odznaczeń i nagród literackich, a liczne jego książki przetłumaczono na języki obce i wydano za granicą. Gustaw Morcinek zmarł na białaczkę 20 grudnia 1963 w Krakowie i został pochowany na Cmentarzu Komunalnym w Cieszynie.

Dzieła

* Byli dwaj bracia
* Serce za tamą
* Wyrąbany chodnik
* Narodziny serca
* Łysek z pokładu Idy
* Śląsk
* Chleb na kamieniu, zbiór nowel
* Inżynier Szeruda
* Listy spod morwy
* Ludzie są dobrzy
* Dziewczyna z Champs-Elysees wspomnienia obozowe
* Listy z mojego Rzymu wspomnienia obozowe
* Wyorane kamienie
* Uśmiech na drodze
* Pokład Joanny
* Ondraszek
* Jak górnik Bulandra diabła oszukał
* Gwiazdy w studni powieść dla dzieci
* Zabłąkane ptaki
* Urodzaj ludzi
* Mat Kurt Kraus
* Przedziwne śląskie powiarki
* Ziemia cieszyńska
* Czarna Julka