Odpowiedzi

Najlepsza Odpowiedź!
2009-12-10T18:36:46+01:00
Szkoła jest placówką, która zawsze znajdowała się w centrum zainteresowania dzieci, rodziców, nauczycieli oraz całej opinii społecznej. Wynika to z faktu, że każdy z nas uczęszczał kiedyś do szkoły, wyniósł z niej określone poglądy na temat panującej w niej atmosfery, metod nauczania i wychowania, nauczycieli, kolegów i koleżanek. Wychowanie jest procesem odnoszącym się przede wszystkim do sfery emocjonalno-motywacyjnej dzieci i młodzieży. Wiąże się ono z dokonywaniem zmian w tej właśnie sferze osobowości człowieka, w jego rozwoju. Jest ono oddziaływaniem na psychikę i zachowanie osoby.

To, co budzi współcześnie tak wiele obaw wśród rodziców, nauczycieli i ogółu społeczeństwa, to pogłębiający się kryzys szkoły jako placówki oświatowo-wychowawczej, budzące przerażenie i trwogę zachowanie uczniów, niemoc nauczycieli, a także zanik autorytetów, którymi kiedyś byli właśnie pedagodzy. [Pedagogika 2, podręcznik akademicki, pod redakcją naukową Z. Kwiecińskiego i B. Śliwerskiego, wyd. PWN, Warszawa 2003]

Badania G. Gajewskiej dotyczące opiekuńczo – wychowawczych możliwości szkoły wykazują duże zaniedbania w realizowaniu przez szkoły ich funkcji opiekuńczo – wychowawczej. Wykorzystując informacje zebrane od uczniów, autorka przedstawiła niektóre wskaźniki sytuacji w tej dziedzinie w szkole wielkomiejskiej. Jednym z istotnych wskaźników dobrze realizowanej funkcji, o której mowa jest stopień identyfikacji uczniów z nią, ich samopoczucie w tym środowisku. Badanie przeprowadzono w latach 1999-2000, wzięło w nich udział 316 dzieci.

Elementem decydującym o realizacji funkcji opiekuńczo – wychowawczej jest bezpieczeństwo w szkole, zarówno rzeczywiste, jak i subiektywne odczuwane przez uczniów. W badaniach G. Gajewskiej ustalono, że niestety aż 11 % uczniów nie czuje się w niej bezpiecznie.

Funkcja opiekuńczo – wychowawcza szkoły przejawia się także w zapewnianiu uczniom w każdej sytuacji osób, na które mogą liczyć. Z danych wynika, że w szkole coraz większe znaczenie mają rówieśnicy i to oni są osobami, na które zawsze można liczyć, nieco w mniejszym stopniu, ale także często, osobami tymi są: wychowawcy i pedagog. Niepokoi natomiast fakt, że aż 8,5 % stwierdziło, że na nikogo nie może w szkole liczyć.

Bardzo istotną rolę opiekuńczo – wychowawczą odgrywa w szkole nauczyciel – wychowawca klasy. Od tego, jaki jest i jak kształtuje proces edukacji wychowawca – nauczyciel zależy w dużym stopniu zadowolenie dzieci z pobytu w szkole, poczucie bezpieczeństwa w niej oraz obraz edukacji szkolnej ukształtowany u rodziców i współpraca z nimi.

Istotną rolę w wypełnianiu zadań opiekuńczo – wychowawczych odgrywa pedagog szkolny. Badania G. Gajewskiej wykazują, że czasami pracują oni bardzo trafnie, pomysłowo, wychodząc naprzeciw wizji nowoczesnej szkoły, ale czasami wykorzystywani są jako brakujący etat nauczyciela, do czego nie powinno się dopuszczać. [Opieka i wychowanie w rodzinie, szkole i środowisku, pod redakcją B. Matyjas, R. Stojeckiej – Zuber, wyd. Akademii Świętokrzyskiej, Kielce 2007 r., s. 73-74]

Funkcja pedagoga szkolnego wymaga takich cech i predyspozycji osobowościowych jak: umiejętność łatwego nawiązywania kontaktów, zarówno z dorosłymi, jak też z dziećmi i młodzieżą, wrażliwość emocjonalna, empatia, duża kultura osobista i takt, konsekwencja w postępowaniu, pogodne usposobienie itp. Pedagog jako znacząca jednostka w szkole, zajmująca się wychowaniem, ciągle jeszcze nie jest umiejscowiony w naszej rzeczywistości edukacyjnej. [A. Dzikomska-Kucharz, Pedagog w szkole//Edukacja i Dialog 2003, nr 1, s. 26]

Szkoły mają obowiązek udzielania pomocy psychologicznej i pedagogicznej, między innymi poprzez zatrudnienie pedagogów i psychologów. Organizowana w szkołach takowa pomoc to zwłaszcza:

1. Diagnozowanie środowisk ucznia.
2. Rozpoznawanie potencjalnych możliwości oraz indywidualnych potrzeb ucznia i umożliwianie ich zaspokajania.
3. Rozpoznawanie przyczyn trudności w nauce i niepowodzeń szkolnych.
4. Organizowanie różnych form pomocy psychologiczno-pedagogicznej.

W praktyce szkolnej praca pedagoga szkolnego polega na prowadzeniu działań zapobiegawczych wobec uczniów zagrożonych niedostosowaniem się społecznym, zbieraniu informacji o uczniach (wywiady środowiskowe, obserwacje, sondaże), współpracy z instytucjami i organizacjami społecznymi, współudziale w organizowaniu czasu wolnego oraz wypoczynku dzieci i młodzieży, pomocy nauczycielom i wychowawcom w radzeniu sobie z trudnymi zachowaniami uczniów, udzielaniu uczniom pomocy w radzeniu sobie z napięciami powstałymi na skutek konfliktów rodzinnych, rówieśniczych. Udział pedagoga szkolnego w pracy opiekuńczo – wychowawczej jest bardzo istotny i konieczny dla prawidłowego funkcjonowania tej instytucji. Jest on powołany na stanowisko swego rodzaju eksperta do spraw związanych z jej działalnością. Ma on do wypełnienia wiele zadań w organizowaniu i koordynowaniu pracy opiekuńczo - wychowawczej w środowisku. Jeżeli chodzi o dzieci z rodzin alkoholowych, w szkole możliwa jest pomoc tym dzieciom poprzez kontakt i trwałe relacje oparte na bezpieczeństwie, zaufaniu i akceptacji dziecka, takim, jakim ono jest.

Na czas trwania zajęć lekcyjnych szkoła ma obowiązek zastąpić rodziców, zapewnić uczniom opiekę, dbać o ich bezpieczeństwo i dobre samopoczucie, realizować ich potrzeby, stworzyć odpowiednie warunki do pracy i wypoczynku. Szkoła w godzinach pracy pełni obowiązki faktycznego opiekuna dziecka i ponosi odpowiedzialność za jego bezpieczeństwo; z tego faktu wynikają funkcje opiekuńczo – wychowawcze elementarne.

Tradycyjną formą opieki nad dziećmi rodziców pracujących sprawowaną przez szkołę jest świetlica szkolna. Świetlica zapewnia dzieciom posiłek, możliwość nauki własnej oraz udział w zajęciach pozalekcyjnych, organizowanych przez szkołę, rozrywkę oraz wypoczynek.

Szkoła jest instytucją, której obowiązkiem jest dbałość o pełny rozwój człowieka, ze szczególnym wyróżnieniem tych jego cech, które w przyszłości zadecydują o sposobie pełnienia przez niego ról społecznych. Z tej perspektywy patrząc, program kształcenia powinien być integralną częścią szeroko rozumianego programu wychowawczego szkoły. Szybki rozwój wiedzy, jaki dokonał się w minionym stuleciu, spowodował rozrost programu kształcenia do rozmiarów przekraczających możliwości przyswajania go przez uczniów. Nauczyciel skupia wysiłek na realizacji programu: niemal cały czas szkolny poświęcony jest na dydaktykę. W stosunku do uczniów słabszych wysiłki te nie przynoszą zadowalających wyników. W szkole nie ma już czasu na przygotowanie ucznia do wchodzenia w świat i na sprawy związane z jego rozwojem.

Współczesna szkoła polska nie rozwinęła własnej wizji wychowania. Pojęcie ,,wychowanie” odnoszone jest więc tym samym do działań koniecznych lub zastępczych i ograniczone do trzech wąskich zakresów:

1. Organizacja życia klasy
2. Działania dyscyplinarne
3. Uruchomienie systemu pomocy w przypadku trudnych i patologicznych

Dobre wypełnianie przez wychowawcę zadań w opisanych trzech zakresach, często wykonywane z dużym poświęceniem własnego czasu i zaangażowania, bywa tym samym utożsamione z właściwym wypełnianiem funkcji wychowawczych.

Ogromny wymiar czasu, w którym dziecko przebywa w szkole, w tym samym otoczeniu, wymusza podjęcie na poważnie funkcji wychowawczej przez tę instytucję. Przez kilka godzin dziennie uczeń poddawany jest wpływom grupy rówieśniczej, jej prawom i naciskom, uzależniony jest od jej aprobaty i dezaprobaty. Brak kontroli szkoły w tym zakresie otwiera szerokie pole oddziaływaniom ujemnym. Szkoła staje się wielokrotnie terenem rywalizacji poszczególnym subkultur, coraz częściej wkraczają do niej z ofertami przedstawiciele sekt. Innymi słowy, szkoła, która nie podejmuje w pełni swych zadań wychowawczych, staje się odpowiedzialna przed rodzicami za ujemne skutki niepożądanych oddziaływań