Odpowiedzi

2009-12-12T13:32:33+01:00
Gadol


Gadol or godol גדול (plural: gedolim גדולים) (Hebrew "big" or "great"), is a Hebrew term used mostly by Haredi Litvish Jews to refer to the most revered rabbis of the Generation. These Rabbis are usually held in high esteem by other Haredi or Orthodox Jews, though not necessarily to the same degree as Litvish Jews do. It is almost exclusively used to refer to rabbinic leaders since World War I. Other variations of the term are Gadol Yisrael or a Gadol BeYisrael (plural: Gedolei Yisrael).
2009-12-12T13:51:33+01:00
Dla Izraelczyków święto Chanuka jest symbolem życia w wolnym i niepodległym Państwie Izraela. Jest to święto radosne, jest to czas rodzinnych spotkań, smakowitych posiłków i rozmaitych gier i zabaw dziecięcych. Praca jest dozwolona. Do tradycyjnych potraw chanukowych mających przypominać cudowną oliwę Machabeuszy, należą smażone na oliwie kruche placki kartoflane (zwane "latkes"), podawane z musem jabłkowym lub inną polewą. W samym Izraelu bardziej popularne są jednak pączki. Późniejszym wieczorem pierwszego dnia Chanuki przychodzi moment niecierpliwie oczekiwany przez dzieci, kiedy otrzymują one prezenty. Niektórzy rodzice dają dzieciom wszystkie prezenty pierwszego wieczoru, inni rozkładają ich wręczanie na osiem świątecznych dni. Często dzieci otrzymują tzw. chanukowe pieniądze ("gelt") w postaci monet czekoladowych lub prawdziwych.

Obok prezentów dzieci cieszą się zabawą tradycyjnym czworobocznym bączkiem, zwanym "drajdel". Dzieci puszczają w ruch bączek, który zatrzymując się wskazuje czy i co dziecko wygrało (cukierki, ciastka lub monety). Na każdej z czterech ścianek bączka znajduje się jedna hebrajska litera: n (nun), g (gimel), h (hej), f (szin). Razem tworzą one akrostych, który jest skrótem hebrajskiego zdania: "nes gadol haja szam" ("wielki cud zdarzył się tam"). Wraz z powstaniem Państwa Izrael zmieniła się jedna litera na izraelskich bączkach, i akrostych ma obecnie postać: "Wielki cud zdarzył się tu w Izraelu." W ten sposób ta dziecinna zabawa oddaje przewodnią myśl święta - pamięć o cudzie chanukowym.
Zasady gry są bardzo proste: grają cztery osoby, które siadają w czterech kątach trzymając pośrodku siebie bączek (drajdel). Każdy z graczy otrzymuje określoną ilość monet (można użyć kostek cukru, cukierków, kawałków czekolady itp.). Przed rozpoczęciem gry pierwszy z graczy ustala wysokość wejścia i oddaje do "banku" określoną ilość monet lub cukierków (np. jedną czekoladkę). Następnie po kolei kręci się bączkiem i bierze z banku lub oddaje do niego swoje monety w zależności od tego, na którą stronę bączek upadnie.
Strony bączka oznaczają:
- "n" ("nun") - nic nie bierzesz, nic nie oddajesz;
- "g" ("gimel") - bierzesz wszystko, co jest w banku;
- "h" ("hej") - bierzesz połowę;
- "f" ("szin") - oddajesz do banku jedną monetę (w Izraelu zaś litera "pe").