Odpowiedzi

2009-12-13T17:02:38+01:00
Typy pożarów, gaśnice
i inne środki przeciwpożarowe.

I. Wstęp
Celem wprowadzenia w tematykę referatu chciałbym przybliżyć troszkę w główne definicje
charakterystyczne dla tematu.
Pożar - to niekontrolowane rozprzestrzenianie się ognia, które stwarza zagrożenie dla ludzi i
obiektów objętych pożarem.
Gaśnica - to urządzenie (najczęściej przenośne) służące do gaszenia pożarów.
II. Pożary
Warunkiem zapoczątkowania i przebiegu procesu, jakim jest pożar (podobnie jak w procesie
spalania) jest wystąpienie kilku warunków niezbędnych:
• Materiał palny
• Utleniacz – najczęściej powietrze, które zawiera dość wysoki poziom tlenu. Innym
utleniaczem może być równie dobrze czysty tlen który sam w sobie jest łatwopalny.
• Ciepło
• Skomplikowane reakcje łańcuchowe
Najczęstszą przyczyną powstawania pożaru jest:
• wadliwa instalacja elektryczna, przebicie izolacji elektrycznej, zwarcie,
• podpalenia,
• nieumyślne zaprószenia ognia przez człowieka,
• pioruny,
• wypadki komunikacyjne,
• wypalanie traw,
• samozapalenia – dotyczy substancji, które zostały silnie skoncentrowane w jednym
miejscu, jak na przykład: wilgotne siano, wata, torf, węgiel, farby. W ich wnętrzu, ze
Page 3
|3|
względu na brak cyrkulacji powietrza, wytwarza się temperatura powyżej 200°C
(zazwyczaj powyżej 250°C!), co prowadzi do tlenia, a dalej powstania płomieni.
• Reakcja chemiczna
Pożary zaś dzielimy na kilka podstawowych grup:
A. Pożar ciał stałych:
Stałe materiały palne [np. drewno, papier, węgiel, tkaniny, słoma] mogą pod
wpływem ciepła ulegać rozkładowi i wydzielać przy tym gazy palne i pary. Ich
obecność powoduje, że materiały te palą się płomieniem. Jeśli materiału nie mają
tych właściwości to spalają się przez żarzenie. Na szybkość palenia się ciał stałych
wpływają:
• stopień ich rozdrobnienia [stykanie się większej powierzchni z tlenem],
• wydzielanie się gazów i par,
• większe chemiczne pokrewieństwo z tlenem.
Rozdrobnione materiały palne mogą być szybko przemieszczane wskutek
działania prądów pożarowych i powietrza powodujących rozprzestrzenianie się
pożaru. Natomiast pył materiałów stałych unoszący się w powietrzu ma szybkość
palenia się mieszaniny gazowej i może spowodować wybuch.
B. Pożar cieczy palnych i substancji topiących się w wysokiej temperaturze
Ciecze palne i substancje topiące się pod wpływem wysokiej temperatury [np.
benzyna, nafta i jej pochodne, alkohol, aceton, eter, oleje, lakiery, tłuszcze,
parafina, stearyna, pak, naftalen, smoła] ulegają zapaleniu, gdy – pod wpływem
ogrzania ich do temperatury palenia – utworzy się nad zewnętrzną warstwą
mieszanina par z powietrzem. Dalszy proces palenia przebiega już samorzutnie,
ponieważ górna warstwa cieczy, paląc się, nagrzewa warstwy głębsze i powoduje
ich parowanie. Pożar cieczy palnych w wyniku parowania i łączenia się z
powietrzem może spowodować powstanie mieszanki wybuchowej.
Page 4
|4|
Niebezpieczne jest zarówno wyciekanie palącego się płynu, jak i płynu jeszcze się
niepalącego. W każdej chwili bowiem ogień może go zapalić, powodując
rozprzestrzenianie się pożaru.
C. Pożary gazów palnych
Spalanie gazów [np. metanu, acetylenu, propanu, wodoru, gazu miejskiego]
odbywa się w warstwie stykania się strumienia gazu z powietrzem. Mieszanina
gazu palnego z powietrzem lub, w odpowiedniej proporcji, z innymi gazami, ulega
łatwemu zapaleniu od najmniejszego źródła ciepła, nawet od iskry, lub żaru
papierosa. Gazy palne stanowią duże niebezpieczeństwo szczególnie wtedy, gdy
wymieszają się z powietrzem i zostaną podpalone w pomieszczeniu zamkniętym.
Wybuch mieszaniny gazowo-powietrznej może dokonać poważnych zniszczeń w
budynku, a nawet jego okolicach.
D. Pożary metali
Metale [np. sód, potas, glin i ich stopy], w zależności od składu chemicznego,
podczas palenia zużywają tlen z powietrza albo – jako mieszaniny mające w swym
składzie utleniacze – spalają się bez dostępu do powietrza [np. termit
(pirotechnika), elektron (stop). Metale te oraz mieszanki ciekłe, przeważnie
pochodne ropy naftowej [np. napalm, pirożel], są trudne do ugaszenia. Z tego
powodu armie stosują je jako środki zapalające, wywołujące pożary punktowe lub
przestrzenne.
E. A + B + C + D
Obejmowała pożary grup A, B, C i D w pobliżu urządzeń elektrycznych.
F. Pożary tłuszczów
Pożary tłuszczów i olejów w urządzeniach kulinarnych.
Page 5
|5|
Pożar podczas wyróżniamy kilka faz jego rozwoju:
• Faza I:
o charakteryzuje się rozszerzaniem ognia od źródła zapalenia, w tej fazie następuje
gwałtowny wzrost temperatury.
• Faza II
o pożar osiąga pełny rozwój przez objęcie płomieniem całego pomieszczenia, lub
przez wniknięcie w głąb materiału palnego, faza ta ma najwyższą temperaturę ok.800-
1200°C
• Faza III
o następuje dopalanie się resztek materiału palnego oraz żarzenie, w fazie tej
temperatura stopniowo zaczyna spadać
• Faza IV
o jest to faza, w której następuje stygnięcie pogorzeliska, a temperatura osiąga wartość
sprzed zapaleniem.
III. Środki gaśnicze
Gaśnice
• Gaśnica pianowa
Jest przeznaczona do gaszenia pożarów grupy A i B. Jest wykonana z metalowego
pojemnika o kształcie cylindrycznym, na którym znajduje się pyszczek do wytrysku
środka gaśniczego, zbijak do uruchomienia gaśnicy, uchwyty i instrukcja jej obsługi.
Wnętrze gaśnicy wypełniają środki alkaliczne w roztworze wodnym środka
pianotwórczego oraz kwas w podwieszonym pojemniku. Po uruchomieniu gaśnicy,
czyli po uderzeniu zbijakiem o twardy przedmiot, następuje zmieszanie obu cieczy,
wydzielanie dużej ilości węgla, tworzenie się piany i podwyższenie ciśnienia, które
wy-rzuca pianę na zewnątrz.
Page 6
|6|
• Gaśnica śniegowa
Przeznaczona do gaszenia pożarów grupy B, C i D. Do wyrzucania środka gaśniczego
służy dysza wylotowa połączona z korpusem elastycznego węża. W głównej części
ma zawór i dźwignię do uruchomienia gaśnicy, a z boku uchwyt. Wnętrze gaśnicy jest
wypełnione ciekłym dwutlenkiem węgla, który po otwarciu zaworu wydostaje się na
zewnątrz, gwałtownie się rozpręża i przechodzi w stan gazowy.
• Gaśnica proszkowa
Zawiera proszek gaśniczy pod stałym ciśnieniem np. azot lub gaz. Znajduje się on w
dodatkowym zbiorniku.
• Gaśnica halonowa
Wypełniona cieczą o bardzo niskiej temperaturze parownia. W trakcie gaszenia
wydzielają się gazy, które są szkodliwe dla zdrowia. Obecnie wycofuje się z użycia
gaśnice halonowe.
Inne środki gaśnicze
• Hydronetka / Woda
Przenośny pojemnik wyposażony w zbiornik, pompkę tłoczną i wężyk z
prądowniczką. Zawiera ok 15 l wody
• Piasek
Służy jak wyżej wymieniony koc do odcinania dostępu powietrza do
rozprzestrzeniającego się ognia.
• Pianka Gaśnicza
służy jak piasek i koc do odcinana dostępu tlenu do ognia.
• Koc gaśniczy
Wykonany z tkaniny niepalnej o powierzchni ok. 2 m2. Kocem okrywamy źródło
ognia, a obrzeża dokładnie dociskamy do podłoża, dzięki czemu ograniczamy dostęp
tlenu do palącego się materiału
Page 7
|7|
Rodzaje pian
• piana lekka
liczba spienienia ponad 201
urządzenie wytwarzające pianę - Agregat Piany Lekkiej (APL)
• piana średnia
liczba spienienia 21-200
urządzenie wytwarzające pianę - Wytwornica pianowa (WP)
• piana ciężka
liczba spienienia do 20
urządzenie wytwarzające pianę - Prądownica pianowa (PP)
Przepisy dotyczące środków gaśniczych
Sprzęt gaśniczy powinien być rozmieszczony w miejscach łatwo dostępnych i widocznych,
przy wejściach i drogach komunikacyjnych. Do sprzętu powinien być zapewniony dostęp o
szerokości co najmniej l m, a odległość dojścia do gaśnicy nie powinna być większa niż 30 m.
Sprzęt należy umieszczać w miejscach nie narażonych na uszkodzenia mechaniczne oraz
działanie źródeł ciepła (piece, grzejniki). Każda gaśnica powinna mieć aktualną wywieszkę
kontrolną z odnotowaną datą ostatniego badania gaśnicy (badania powinny odbywać się co 6
miesięcy).
4 4 4
2009-12-13T19:27:44+01:00
Podręczny sprzęt gaśniczy
jest to sprzęt gaśniczy uruchamiany ręcznie służący do zwalczania pożarów w początkowej fazie (w zarodku)
hydronetka - przenośny pojemnik wyposażony w zbiornik, pompkę tłoczną i wężyk z prądowniczką. Zawiera ok 15 l wody
gaśnica pianowa - należy wbić zbijek i odwrócić do góry dnem. Działania gaśnicy nie można przerwać. Gasimy pożary grupy A i B
gaśnica śniegowa - zawiera skroplony CO2. Uruchamiamy przez odkręcenie kurka, a gaśnica jest koloru srebrnego. Podczas gaszenia gaśnica staje sie bardzo zimna, dlatego należy trzymać za uchwyty.
gaśnica halonowa - wypełniona cieczą o bardzo niskiej temperaturze parownia. W trakcie gaszenia wydzielają się gazy, które są szkodliwe dla zdrowia. Obecnie wycofuje się z użycia gaśnice halonowe.
gaśnica proszkowa - zawiera proszek gaśniczy pod stałym ciśnieniem np. azot lub gaz. Znajduje się on w dodatkowym zbiorniku.
koc gaśniczy - wykonany z tkaniny niepalnej o powierzchni ok. 2 m2. Kocem okrywamy źródło ognia, a obrzeża dokładnie dociskamy do podłoża, dzięki czemu ograniczamy dostęp tlenu do palącego się materiału
agregat gaśniczy - sprzęt gaśniczy mający zapas środków w ilości większej niż 20 kg ((od 25 kg do 750 kg). Są wyposażone w kółka. Dzielimy na agregaty: pianowe, halonowe, proszkowe i śniegowe.
Środki gaśnicze
· woda
· piana gaśnicza
· proszki gaśnicze
· halony
· dwutlenek węgla (CO2)
RODZAJE PIAN
piana lekka
· liczba spienienia ponad 201
· urządzenie wytwarzające pianę - Agregat Piany Lekkiej (APL)
piana średnia
· liczba spienienia 21-200
· urządzenie wytwarzające pianę - Wytwornica pianowa (WP)
piana ciężka
· liczba spienienia do 20
· urządzenie wytwarzające pianę - Prądownica pianowa (PP)
1 4 1