Odpowiedzi

Najlepsza Odpowiedź!
2009-12-22T16:28:45+01:00
„Prawiek i inne czasy” Olga Tokarczuk
To wspaniała powieść o życiu i czasie, pełna symboliki
i
magii.
Rozpoczyna się od tytułowego „Czasu Prawieku”.
Prawiek to polska wioska w okolicy Kielc. Stanowi ona
miniaturę wszechświata, mały realny i mistyczny
mikrokosmos. Granic Prawieku, zdaniem autorki, strzegą
archaniołowi – Michał, Uriel, Rafał, Gabriel. Prawiek
jest
środkiem świata, odbiciem transcendentnego ładu i
zamkniętą
przestrzenią magicznego koła życia. Rzeczywiste granice
wioski łączą się ze światem niewidzialnym. Pojawiają
się w
tym świecie czarownice, leśny człowiek, przemawiająca
figura Matki Boskiej. Jest w książce Tokarczuk wiele
rzeczy
normalnych i ludzkich. Cała historia zaczyna się przed
pierwszą wojna światową, a kończy w latach
siedemdziesiątych. W czasie trwania akcji utworu ludzie
rodzą się i umierają, kochają i nienawidzą. Ale na
równych
prawach ze zwykłymi ludźmi- Misią, Pawłem, Genowefą,
Boskim, Serafinem, Niebieskim- istnieją także
aniołowie,
duch topielca. Jest tu też wariatka Florentynka,
półdzika
Kłoska i zupełnie dziki Zły Człowiek. W miarę upływu
czasu
pojawia się coraz więcej ludzi z zewnątrz – żołnierz
Wermachtu Kurt, filozof Iwan Multa, powiatowy
partyjniak
Widyna oraz właściciel cukierni Ukleja. Przybysze
niszczą
rajski bezruch Prawieku i popychają go w kierunku
autodestrukcji. Ten prawie bajeczny świat skazany jest
na
klęskę, bo wdziera się do niego nieprawość i
okrucieństwo.
Wojna powoduje, że mieszkańcy wioski zmieniają się na
gorsze. Wtedy też zaczyna zacierać się granica miedzy
wsią
a resztą świata. Autorka tworzy swą opowieść w
krótkich,
konkretnych zdaniach. Opiera się na obserwacji
rzeczywistości, którą podbudowuje refleksją
filozoficzną.
Wszechwiedzący narrator wczuwa się w świadomość
mieszkańców
i jest rzecznikiem ich praw. Liczni bohaterowie
stawiają
sobie pytania zasadnicze. Pytają o sobie, o świat, o
sens
życia. Warto zaznaczyć, że czas powieści składa się z
trzech zasadniczych czasów: ludzkiego, natury i Boga.
Każdy
czas jest inny, ale razem tworzą byt powieści. W
greckiej
idei mikrokosmosu kluczowe są role światła i cienia
oraz
znaczenie przeciwieństw. Według starożytnych świat
powstał
w wyniku połączenia ognia z wodą. Podobna symbolika
znajduje się również w opisie obszaru zajmowanego przez
Prawiek. Znaleźć ją możemy w opisie dwóch rzek, Czarnej
i
Białki, którymi wieś jest odgrodzona od reszty świata.
Te
rzeki to przeciwieństwa rządzące w Prawieku – Męskość i
Kobiecość, Smutek i Radość, Światło i Ciemność, Dobro i
Zło. Białka i Czarna w sposób metaforyczny obrazują
ludzkie
losy. Jak nurt Czarnej, ciemne są losy Kłoski i Ruty,
Izydora, Florentynki. Jak czysty nurt Białki są koleje
życia Michała, Misi i Genowefy. Jest jeszcze Las,
będący
naturalnym modelem wszechświata. Ta przestrzeń ma w
sobie
coś magicznego, tajemniczego i nieograniczonego. Oprócz
dwóch rzek, Lasu jest także Dom, Młyn i Młynek. To
kawałki
materii symbolizujące zmianę miejsca czasu, ludzi.
Gorąco polecam książkę „Prawiek i inne czasy”
wszystkim,
którzy lubią realizm magiczny, czerpiący swą siłę z
kobiecego sposobu przeżywania świata oraz z mistycznych
archetypów kultury europejskiej. Warto przeczytać, bo
pobudza do refleksji nad własnym życiem i sensem
istnienia.