Odpowiedzi

2010-04-02T22:43:24+02:00
Fizyk i radiobiolog, urodzony i wykształcony w Polsce, współzałożyciel i lider pacyfistycznego ruchu naukowców Pugwash, laureat Pokojowej Nagrody Nobla w 1995 roku.

Józef Rotblat urodził się w 4 listopada 1908 roku w Łodzi. Jest absolwentem Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie zrobił również w 1938 roku doktorat. Do 1939 roku pracował na Uniwersytecie, w Instytucie Radowym oraz w pracowni radiologicznej Towarzystwa Naukowego Warszawskiego.

W 1939 roku wyjechał do Liverpoolu na stypendium, gdzie zastała go wojna. Został uczniem, a następnie współpracownikiem angielskiego fizyka jądrowego Jamesa Chadwicka. W czasie wojny pracował nad projektem Manhattan, z którego wycofał się w 1944 roku przekonawszy się, iż bezpośrednim celem prac nie jest wygranie wojny, lecz zapewnienie dominacji militarnej nad ZSRR, a w konsekwencji wyścig zbrojeń.

Został krytykiem koncepcji odstraszania militarnego za pomocą posiadania broni masowej zagłady przekonując, iż nie powstrzyma ona innych posiadaczy tej broni. Doprowadził (wraz z angielskim filozofem Bertrandem Russellem) do powstania w 1957 roku międzynarodowego ruchu pacyfistycznego uczonych działających na rzecz likwidacji broni masowej zagłady - Pugwash, skupiającego uczonych m.in. z obu stron żelaznej kurtyny. Pomimo nacisków zarówno ze strony ZSRR jak i państw zachodnich, udało mu się uniknąć upolitycznienia tego ruchu, zachowując jego pozycję ponad podziałem politycznym ówczesnego świata.

Dążył do zbliżenia naukowców z obu bloków politycznych, oraz ich solidarności przeciwko rozwijaniu badań naukowych mogących owocować nowymi rodzajami broni. Postulował aby naukowcy przyjęli sposób postępowania na wzór lekarskiej przysięgi Hipokratesa, tzn. aby powstrzymywali zaspokajanie własnej ciekawości naukowej i samoograniczali się w badaniach, jeśli ich wyniki mogłyby okazać się zgubne dla świata.

Jako naukowiec zajmował się medycyną nuklearną, m.in. wpływem promieniowania jonizującego na powstawanie nowotworów.

W 1995 roku, w 50. rocznicę zagłady Hiroszimy (a także w momencie wznowienia prób z bronią atomową przez Francję) Józef Rotblat został uhonorowany wraz z ruchem Pugwash (po połowie) Pokojową Nagrodą Nobla.

Józef Rotblat do dziś świetnie mówi po polsku i podkreśla swoje związki z polskością, akcentując iż jest Polakiem z brytyjskim paszportem. Protestuje też przeciwko przekręcaniu jego imienia z Józef na Joseph. Można go więc zaliczać do polskich noblistów podobnie jak obywatelkę francuską, ale Polkę Marię Skłodowską-Curie (może nawet bardziej od niej, gdyż Rotblat wyjechał z Polski już jako ukształtowany naukowiec). Obywatelem brytyjskim Rotblat jest od 1946 roku.
2 3 2