Odpowiedzi

2010-01-09T10:25:04+01:00
Azot, nitrogenium, N, pierwiastek chemiczny należący do grupy 15 w układzie okresowym, liczba atomowa 7, masa atomowa 14,0067. Azot jest gazem dwuatomowym (atomy połączone wiązaniem potrójnym), bezbarwnym i bezwonnym, o gęstości 1,2506 g/dm3, temperaturze krytycznej -147,0οC i ciśnieniu krytycznym 33,5 atmosfery. Temperatura topnienia -209 οC, temperatura wrzenia –195,8 οC.

Azot otrzymuje się przez destylację frakcjonowaną ciekłego powietrza oraz spalanie metanu w powietrzu (dla celów technicznych) albo rozkład azotanu(V) amonu bądź azydku sodu (dla celów laboratoryjnych). Azot jest gł. składnikiem atmosfery (78%). Pod wpływem promieniowania kosmicznego z izotopu azotu 14N powstaje promieniotwórczy izotop węgla, wykorzystywany w metodzie datowania 14C.

Najbardziej rozpowszechnionym minerałem zawierającym azot jest azotan(V) sodu (tzw. saletra chilijska). Azot jest też składnikiem aminokwasów i białek. Krąży w środowisku naturalnym w tzw. cyklu azotu. W związkach chemicznych przyjmuje stopnie utlenienia: -III, +I, +II, +III, +V. W normalnych warunkach jest bierny chemicznie, w podwyższonej temperaturze wchodzi w reakcje z niektórymi metalami (dając azotki, np. AlN, Mg3N2, Li3N), z wodorem (amoniak), węglikiem wapnia, borem (BN), krzemem (Si3N4). Podczas wyładowań elektrycznych w azocie powstaje tzw. azot aktywny, łatwo reagujący z siarką, jodem, fosforem, arsenem, wieloma metalami, a także węglowodorami. Znanych jest pięć tlenków tworzonych przez azot: tlenek azotu(I) N2O (zwany gazem rozweselającym, gaz bezbarwny, nietrujący, podtrzymuje spalanie), tlenek azotu(II) NO (gaz o cząsteczkach paramagnetycznych, bardzo reaktywny (grupa nitrozylowa)), tlenek azotu(III) N2O3 (niebieska ciecz poniżej temperatury -10οC, nietrwały powyżej tej temperatury), tlenek azotu(IV) NO2 (czerwonobrunatny gaz o gryzącym zapachu, silnie trujący), tlenek azotu(IV) N2O4 (bezbarwny gaz, produkt dimeryzacji tlenku azotu(IV) NO2), tlenek(V) azotu N2O5 (ciała stałe, krystaliczne, bezwodnik kwasu azotowego(V)).

Tworzenie prostych związków organicznych

Inne ważne związki azotu: azotany(III), azotany(V), azydki, chlorek amonu, hydrazyna, hydroksyloamina, karbamid, siarczan(VI) amonu, węglan amonu. Azot jest surowcem wyjściowym do produkcji amoniaku, kwasu azotowego(V), nawozów sztucznych. Stosowany jest również jako gaz ochronny w procesach przemysłowych i laboratoryjnych oraz do napełniania żarówek. Ciekły azot znajduje zastosowanie w kriogenice. Azot został odkryty w 1772 przez D. Rutherforda, a także niezależnie przez K.W. Scheelego, H. Cavendisha, J. Priestleya.
5 4 5
Najlepsza Odpowiedź!
2010-01-09T10:26:01+01:00
Podstawowy składnik ziemskiej atmosfery. Azot jest bezbarwnym, bezwonnym i nietoksycznym gazem. Bezbarwny w płynnej postaci może być zestalony w również bezbarwną, krystaliczną fazę stałą. W naturze występuje jako dwa izotopy. Kilka innych zostało sztucznie wytworzonych. W warunkach normalnych tworzy dwuatomową cząsteczkę o bardzo silnym wiązaniu. Azot atomowy powstaje na skutek rozbicia tej cząsteczki podczas wyładowań atmosferycznych. W tej postaci jest bardzo reaktywny i po krótkim czasie ponownie tworzy cząsteczki, wydzielając nadmiar energii w postaci żółtawego świecenia. W temperaturze pokojowej jest słabo reaktywny i reaguje tylko z litem. Dopiero w wysokich temperaturach chętniej tworzy związki z innymi pierwiastkami. Z metalami azot tworzy azotki. W reakcjach z wodorem powstają trzy różne związki: amoniak (NH3), hydrazyna (N2H4) i azydek wodoru (HN3). Z tlenem tworzy tlenki: N2O; NO; N2O3; NO2, N2O5. Tworzy także kilka kwasów tlenowych: H2N2O2, HNO2, HNO3. Azot w związkach bierze udział w wielu ważnych reakcjach, tworzy wiele związków. Występuje w nich na różnych stopniach utlenienia (od -3 do +5). Pierwiastek ten nieustannie krąży pomiędzy biosferą i biotopem w tzw. obiegu azotu.

Obieg azotu:
W przyrodzie, atmosferyczny azot wiązany jest (do postaci tlenków) przez bakterie azotowe żyjące m.in. w korzeniach roślin motylkowych i podczas wyładowań atmosferycznych. Trafia potem do gleby, gdzie jako azotany wykorzystywany jest przez rośliny do tworzenia aminokwasów i białek będących podstawowym budulcem świata ożywionego. Obumarłe substancje organiczne rozkładając się wydzielają gazowy azot do atmosfery i jego związki do gleby. Azot - rozkładany w glebie przez niektóre bakterie - trafia ponownie do atmosfery.

W wyniku intensywnej gospodarki rolniczej następuje szybkie wyczerpanie zasobów azotu w glebie. Konieczne jest tzw. sztuczne nawożenie, czyli dostarczanie glebie sztucznie produkowanych azotanów. Dawniej nie potrafiono syntetyzować azotanów, jedynym ich źródłem były zasoby saletry, które traktowano jako minerał strategiczny. Dziś związki azotu produkuje się wykorzystując bezpośrednio azot atmosferyczny.

Występowanie: Azot jest podstawowym składnikiem powietrza (78,1% objętości i 75,5% masy). Jest ważnym składnikiem aminokwasów podstawowych budulców wszystkich organizmów żywych. Jako minerał występuje pod postacią azotanów będących m.in. produktem rozpadu związków organicznych. Duże ilości azotanu sodu znajdują się w Chile (saletra chilijska). Zawartość w skorupie ziemskiej 1×10-2% wagowego.

Otrzymywanie: Na skalę przemysłową otrzymuje się go z powietrza poprzez skroplenie i destylację frakcyjną lub poprzez związanie z tlenem atmosferycznym.

Zastosowanie: Podstawowym zastosowaniem azotu jest użycie jego związków do nawożenia. W laboratorium i w przemyśle, ze względu na obojętność chemiczną, pełni funkcje gazu osłonowego, nie dopuszczając reaktywnego tlenu do łatwo utleniających się substancji. W medycynie podtlenek azotu N2O (zwany gazem rozśmieszającym) stosowany jest w anestezjologii. Ciekły azot używany jest także wszędzie tam, gdzie potrzebne są niskie temperatury (kriogenika, nadprzewodnictwo). W nowoczesnej metalurgii stosuje się azot do pokrywania metali związkami azotu. Zwiększa się dzięki temu wielokrotnie ich trwałość.
5 4 5