Odpowiedzi

  • Jack
  • Początkujący
2010-01-11T16:17:37+01:00
Parlamentaryzm, system rządów charakterystyczny dla współczesnej demokracji, w którym, zgodnie z koncepcją podziału władz, parlament uchwala ustawy i sprawuje kontrolę nad rządem. Współcześnie można wyróżnić dwa modele rządów parlamentarnych: parlamentarno-gabinetowy (w wielu krajach europejskich), i prezydencki (Stany Zjednoczone).

W systemie parlamentarnym legislatywa wyłaniana jest w drodze wyborów powszechnych i jest jedynym organem przedstawicielskim oraz ma decydujący wpływ na proces ustawodawczy. W myśl idei równowagi władz parlament kontroluje (kontynentalne wotum nieufności lub amerykański impeachment) i wpływa na kształt polityki rządu (budżet). Z drugiej strony organy egzekutywy mogą rozwiązać parlament lub wstrzymać wykonywanie uchwalonych ustaw (weto). Nad efektywnym i zgodnym z prawem działaniem tego systemu czuwają niezależne sądy konstytucyjne.

Kształtowanie się parlamentaryzmu przypada na wiek XIX. Dwutorowy rozwój tej doktryny (system prezydencki i parlamentarno-gabinetowy) wynikał z odmiennych doświadczeń historycznych. W Europie parlamentaryzm rozwijał się w opozycji do dynastii rządzących, stąd osłabienie egzekutywy poprzez rozbicie na dwa ośrodki – rząd i monarcha (prezydent). W Stanach Zjednoczonych nie było negatywnych doświadczeń władzy monarchy, dlatego mamy tam tylko jeden organ egzekutywy – prezydenta.

W Szwajcarii wykształtował się specyficzny i odmienny model – parlamentarno-komitetowy. Parlament jest organem najwyższym w państwie, reprezentuje naród i wykonuje władzę w jego imieniu. Rząd wybierany jest przez parlament, przed nim odpowiada i wykonuje jego decyzje (działa jak komitet wykonawczy).
5 2 5