Odpowiedzi

Najlepsza Odpowiedź!
2010-01-20T16:51:30+01:00
Zasada suwerenności narodu

Zasada ta wnosi, że to naród jest zwierzchnikiem władzy i to od niego władza pochodzi. Za ojca tej koncepcji uznaje się geniusza epoki Oświecenia (XVIII w.) Jeana Jacquesa Rousseau. Jego poglądy zostały zawarte w książce Umowa społeczna, która stawia tezę, że władza to przejaw samoorganizacji narodu i jest ona przywilejem nadawanym przez lud określonym jednostkom. Jak mówi Art. 4 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polski z 1997 r. - ...Naród sprawuje władzę przez swoich przedstawicieli lub bezpośrednio... Bezpośrednie sprawowanie władzy przejawia się w: prawie do referendum, prawie ludowej inicjatywy ustawodawczej, prawie petycji, czy prawa veta ludowego. W Polsce funkcjonują jedynie dwie pierwsze instytucje. Pośrednie sprawowanie władzy przejawie się w organizacji wyborów (obsadzanie wakatów urzędów). Aby wybory mogły zostać uznane za demokratyczne, muszą spełniać pewne warunki:

• Powszechności
Przesłanka ta określa krąg podmiotów, które zostały uprawnione do głosowania. Ograniczenia w zasadzie powszechności nazywamy cenzusami. Mogą one przybrać formę: wieku, obywatelstwa, płci, domicyle (zamieszkania na danym terytorium), majątku. Uznaje się, że obecnie tylko dwa pierwsze cenzusy mogą być dopuszczalne. Wszystkim obywatelom powinno przysługiwać bierne i czynne prawo wyborcze. To pierwsze to możliwość bycia wybieranym w wyborach powszechnych. W Polsce jest on zróżnicowane ze względu na wiek (np. 21 lat do Sejmu i 35 w wyborach prezydenckich). Czynne prawo wyborcze to możliwość wyboru reprezentanta. W Polsce ustalony został cenzus wieku, bez wyróżnienia typów wyborów, na ukończenie 18 lat.

• Równości
W ujęciu formalnym zasada ta oznacza, iż każda głosująca osoba ma prawo oddać jeden głos. Zabroniona jest zatem sytuacja jaka miała miejsce w Wielkiej Brytanii na początku XX wieku, gdzie w niektórych przypadkach osoba mogła oddać nawet 3 głosy (w miejscu zamieszkania, w miejscu zatrudnienia i na uczelni wyższej do której uczęszczała). W znaczeniu materialnym zasada równości przejawia się w gwarancji, że każdy oddany głos będzie miał taką samą wagę. Odnośnie biernego prawa wyborczego, zasadę równości realizuje wolny dostęp do wyborów. W praktyce jednak szansę na dostanie się do parlamentu mają osoby związane z konkretnymi partiami politycznymi.

• Bezpośredniości
Zasada ta może mieć dwa ujęcia. W pierwszym oznacza, ze osoba głosuje na konkretną personę, którą wskazuje jako przyszłego dzierżyciela władzy. W niektórych krajach (np. USA) wyborcy głosują najpierw na elektorów, a dopiero ci wybierają kandydata na prezydenta. Jest to tzw. system głosowania pośredniego. W drugim ujęciu rozpatruje się zasadę bezpośredniości jako gwarancję dla obywatela, że musi on oddać głos osobiście (nie za pomocą maila, smsa czy telefonicznie). Do oddania głosu nie można również ustanowić pełnomocnika z prawa cywilnego.

• Tajności
Znaczy tyle, że glos nie zostanie ustalony u ujawniony, co zapewnia jednostce anonimowość i chroni ją przez potencjalnymi represjami ze strony władzy. W celu zapewniania realizacji tej zasady w wydzielonym pomieszczeniu przeznaczonym do glosowania powinien znajdować się parawan i urna, karty do głosowania winny być identyczne i nieoznakowane.

• Proporcjonalności
Proporcjonalność jest raczej metodą ustalenia wyników wyborów, niż zasadą prawa wyborczego. Jest to alternatywa dla obliczania głosów za pomocą większości względnej i bezwzględnej. W systemie większości względnej oblicza się ilość głosów i przyznaje mandaty jednostkom, które zdobyły ich najwięcej. W systemie większości bezwzględnej jednostki takie muszą ponadto osiągnąć wynik ponad 50% zdobytych głosów. W przeciwnym wypadku wybory są powtarzane. Pierwsza z zasad w Polsce jest stosowana w wyborach do Senatu druga w wyborach prezydenckich. Ten typ sprzyja zdobyciu większości parlamentarnej w systemach dwupartyjnych (stabilność). Nie odzwierciedla układu sił politycznych w kraju. W odróżnieniu od nich zasada proporcjonalności zakłada, że tyle ile głosów zdobyła dana formacja tyle mandatów powinno ona posiadać w ciele przedstawicielskim. W doktrynie przyjmuje się dwa sposoby obliczania głosów według zasady proporcjonalności:
-Metoda d’Hondta
-Metoda St Lague .