Odpowiedzi

  • Użytkownik Zadane
2010-01-21T14:30:33+01:00

Liście to najbardziej charakterystyczne części roślin. Mają bardzo różnorodne kształty: owalne, okrągłe lub tarczowate. Mogą kształtem przypomiać serca lub strzały.
Często na podstawie ich kształtu można rozpoznać gatunki roślin.
Np. strzałka wodna wykształca aż trzy rodzaje liści:
- wstęgowate – całkowicie zanurzone w wodzie;
- owalne – pływają po powierzchni wody
- strzałkowate – wznoszą się nad lustrem wody.
Liście to nadziemne organy rośliny, które wytwrzają substancje odżywcze i tlen, oraz zapewniają roślinie wymianę gazową.
Są też miejscem transpiracji – czyli wyparowywania wody z rośliny. Proces ten powoduje powstawanie tzw.“siły ssącej“ która umożliwia przemieszczanie się wody z solami mineralnymi z korzenia do innych części roślny. Odbywa się to wwiązkach pzewodzących.

NERWACJA LIŚCI
Nerwacje lub unerwienie liścia tworzą wiązki przewodzące (są podobne do sieci)
liście wielu gatunków mają jedn lub kilka nerwwów głównych od których odchodzą nerwy boczne, np.
nerwacja pierzasta – u lipy- wstępuje jeden nerw główny od którego odchodzą nerwy boczne;
nerwacja dłonasta – u klonu – z jednego punktu u nasady wychodzi kilka nerwów głównych.
U innych wytępuję szereg nerwów jednakowej grubości np. trawy

RÓŻNORODNOŚĆ LIŚCI

Liści różnią się kształtem oraz sposobem ułozenia na łodydze.
Z łodygą łączą sie za pomocą spejalnych przewężeń – ogonków liściowych składających się z tkanek wzmacniających i przewodzących. Zadaniem ogonków jwst amortyzacja podmuchów wiatru oraz ustawianie liściw stronę światła. Jeżeli liść jest bezpośrednio zrośnięty z łodygą to takie liście nazywamy siedzącymi.
Liście:
- złożone ( na jednym ogonku osadzonych jest kilka mniejszych listków)
mogą być pierzaste- listki ułożone na wspólnej osi w dwóch rzędach np. u jesionu, dłoniaste – liski wyrastają z jednego miejsca i tworzą wachlarz np. u kasztanowca
- proste czyli pojedyncze

liście mogą być osadzone na łoydze w różny sposób:
- skrętolegle – pojedynczo, każdy liść niżej poprzedniego. Tworzą wówczas spirale. Dzięki temu liście rosnące niżej nie są odciete od światła.np. u krwawnika;
- Naprzeciwległe- liście ustawione są parami i wyrastają po przeciwległych stronach łodygi; np. u jasnoty
- Okółkowe – liście wyrastają na jednej wysokości dookoła łodygi np. marzanki.
największe liście na ziemi wytwarza rosnąca wtropikach wiktoria królewska. Mogą sięgać 2msrednicy i są bardzo wytrzymałe (może na nich pływać male dziecko jak w łodzi)

BUDOWA LIŚCIA
Szkielet na którym opierają się tkanki miękiszowe utworzony jest przez wiązki przewodzące. Całość tworzy blaszkę liściową, zawyczaj płaską i szeroką, dzięki czemu zwiększa się powierzcnia na które zachodzi wymiena gazowa i pochłaniane jest światlo.
Budowa:
- skórka – a zewnątrz okrywa liść. Zbudowana z warstwy komórek ściśle przylegających do siebie. W skórce – aby zapobiec nadmiernej traspiracji po dolnej stronie liścia – znajdują się aparaty szparkowe .chroni to je przed nadmiernym nasłonecznieniem, ale także sprawia, że górna powierzchnia liścia jest bardziej zwarta i lepiej pochłania światło.
Komórki skórki ( za wyjatkiem aparatów szparkowych ) pozbawione są chloroplastów. Są przezroczyste i nie stanowią przezkody dla światła.
- miękisz palisadowy – pod skórką. Komórki wydłużone, prostopadle ułożone w stosunku do powwierzchni liścia.
- Miękisz gąbczasty – pod warstwą miękiszu palisadowego. Komórki o nieregularnym kształcie, luźno ułożone. Może zawierać chloroplasty. Duże przestrzenie miedzykomórkowe pomiędzy nimi łączą się z aparatami szparkowymi. Pozwala to na intensywną cyrkulację gazów niezbędnych do fotosynezy i oddychania. Stwarzają też najkorztstniejsze warunki do transpiracji.

Modyfikacją liścia są igły.
Liście większości nagonasiennych wykazują szereg cech, które umożliwiają im przetrwanie suszy oraz zimy. Forma igieł ogranicza powierzchnię transpiracji pokrywa je wosk, który nie przepuszcza wody. Komórki miękiszu mają pofałdowane
ściany, co zwiększa powierzchnię asymilacyjną rośliny.
Aparaty szparkowe leżą w zagłębieniach skórki co ogranicza transpirację.
Wzdłuż igły biegną kanały żywiczne z substancją służącą do zabliźniania uszkodzeń.

Aparaty szparkowe:
Są łącznikami między środowiskiem zewnętrznym a wnętrzem rośliny. Dzięki możliwości ich otwierania i zamykania roślina może regulować wymianę gazową oraz parowanie wody.
Przy ich pomocy kontroluje przepływ dwutlenku węgla, tlenu i pary wodnej.
Zbudowane są z dwóch komórek, które kształtem przypominają nasiona fasoli. Komóki te mogą amieniać kształt, gdyż ich ściany mają niejenakową grubość I mogą się zginać.
Gdy komórki są dobrze zaopatrzone w wodę – pęcznieją. Powoduje to zmianę ich kształtu. Ściany ograniczjące szparkę odsuwają się od siebie i powstaje pomiędzy nimi szczelina. Przez nią do przestworów międzykomórkowych miękiszu gąbczastego przenika dwutlenek węgla, a stamtąd predostaje się do komórek i chloroplastów . odwrotną drogę pokonuje para wodna i wyprodukowany w czsie fotosyntezy tlen.
Gdy roślinie brakuje wody, komórki kurczą się i zbliżają do siebie. Szparka zamyka się.




MODYFIKACJE LIŚCI
Zmiany w budowie liści umożliwiają roślinie przystosowani do różnych środowisk życia.
- liście czepne- kreślone części liści przekształciły się w wąsy czepne. Służą one do przczepiania wiotkiej łodygi do roślin z najbliższego sąsiedztwa. Np. u groszku (liście są niezwyle giętkie dzięki czemu mogą owijać się dookoła podpór )
- liście wabiące – ich zadaniem jest wabienie zwierząt zapylających kwiaty np. poisencja wytwarza barwne liście, gdyż jej kwiaty są niepozorne i nie przyciągają uwagi kolibrów.
- Liście pułapkowe – u roślin owadożernych. Rośiny te posiadają chlorofil, są więc zdolne do fotosytezy. Jednak o wiele lpiej rosną gdy uzupełniają swój pokarm składnikami pochodzenia zwierzęcego. Łapią zdobych w pułapki utwozone z liści przypominające urny lub dzbanki. Ich wewnętrzne ściany są pokryte gruczołami wytwarzjącymi enzymy trawienne. Na dnie tych liści znajduje się płyn, w którym owady topią się, zwabione barwą pułapki lub wydzielanym przez nią zapachem.
- Ciernie –odstrazają zwierzęta i ograniczają parowanie wody np. kaktus (to łodygi przeprowadzają fotosyntezę i magazynują wodę)
- Liście- magazyny wody – np. u „żywych kamieni“( przypomnają kamyki. Barwa upodabnia je do podłoża, aby chronić je przed zwierzętami)
- Liście spichrzowe- np u cebuli. Mięsiste liście spichrzowe znajdują się wewnątrz cebuli a na zewnątrz przekształcone są w ochronne łuski







3 4 3