Odpowiedzi

  • Roma
  • Community Manager
2010-01-22T09:34:33+01:00
Przebieg powstania Bohdana Chmielnickiego 1648 - 1667

I etap 1648 - 1649
1648
- klęski polskiego wojska nad Żółtymi Wodami, pod Korsuniem i
Piławcami. Kozacy dotarli pod Lublin i Zamość
- powstanie chłopskie na Ukrainie wymierzone przeciwko szlachcie, klerowi i Żydom
- elekcja Jana Kazimierza Wazy (1648 - 1668)
- oblężenie Zbaraża przez armię kozacko-tatarską
- nieudana odsiecz wojsk królewskich i ich oblężenie pod Zborowem
1649
- ugoda zborowska: nadanie Bohdanowi Chmielnickiemu tytułu hetmana kozackiego, województwa kijowskie, bracławskie i czernihowskie uznano za ziemie ukraińskie, zwiększenie rejestru Kozaków* do 40 tys.

II etap 1651
1651
- wznowienie walk, klęska Chmielnickiego pod Beresteczkiem
- wybuch powstania antykrólewskiego Aleksandra Kostki Napierskiego na Podhalu spowodowanego względami politycznymi (był on agentem Chmielnickiego i Rakoczego)
- ugoda w Białej Cerkwi: okrojono województwa ukraińskie i zmniejszono rejestr kozacki do 20 tys.

III etap 1652 - 1658
1652
- bitwa pod Batohem i klęska armii koronnej
1653
- obrona wojsk koronnych w obozie warownym pod Żwańcem - ugoda żwaniecka (potwierdzenie ugody zborowskiej)
1654
- ugoda w Perejasławiu: Kozacy uznali zwierzchność cara Aleksego Michałowicza o oddali lewobrzeżną Ukrainę pod jego władanie**
1658
- nowym hetmanem Jan Wyhowski
- ugoda w Hadziaczu (próbą porozumienia z Polską): utworzenie Księstwa Ruskiego z trzech województw ukraińskich, na czele którego miał stać hetman zatwierdzony przez króla, zapewnienie prawosławnemu duchowieństwu miejsc w senacie, zagwarantowanie Kozakom własnych urzędów (trybunału i akademii), nobilitacja starszyzny kozackiej, zmniejszenie rejestru kozaków do 3 tys.

1660
- wznowienie wojny z Rosją - klęska wojsk rosyjskich pod Cudnowem
1667 - rozejm w Andruszowie z Rosją podzielił Ukrainę na dwie części (prawobrzeżna Ukraina pozostała przy Polsce, miała uzyskać autonomię)


* Rejestr kozacki – spis Kozaków, których Rzeczpospolita wykorzystywała jako żołnierzy zaciężnych w służbie wojskowej do obrony południowo-wschodnich kresów przed najazdami Tatarów krymskich. Rejestr został wprowadzony przez Zygmunta II Augusta po unii lubelskiej. Kozacy wpisani do rejestru mieli zagwarantowaną wolność osobistą i otrzymywali żołd ze skarbu państwa, innym natomiast groziło wprzęgnięcie w system feudalno - pańszczyźnianych zależności.
** była to bezpośrednia przyczyna wojny z Rosją 1654-1686
16 4 16