Odpowiedzi

2010-02-08T23:00:05+01:00
1. Afganistan

– grudzień 1979 r. – wojska radzieckie wkraczają do Afganistanu, władzę obejmuje rząd Babraka Karmala;

– interwencja radziecka powoduje długotrwałą wojnę partyzancką, w której mudżahedinów walczących z wojskami okupacyjnymi wspiera m.in. Pakistan i Stany Zjednoczone;

– 15 luty 1989 r. – ostatnie wojska radzieckie opuszczają Kabul; niedługo później rozpoczyna się mordercza wojna pomiędzy dowódcami zwycięskich mudżahedinów;

– marzec 1995 r. – zwycięska ofensywa talibów (uczniów pakistańskich szkół religijnych) daje im władzę prawie w całym Afganistanie, opór talibom stawiały jedynie wojska Ahmeda Szacha Massuda (kontrolował tylko niewielką część kraju);

– zamach na World Trade Center (11.09.2001) zbiegł się z zamachem na Massuda (zmarł 14 września), co pozbawiło opozycję charyzmatycznego przywódcy;

– 7 października 2001 wojska amerykańskie rozpoczynają bombardowanie pozycji Talibów, a wkrótce wojska Sojuszu Północnego rozpoczynają ofensywę, w listopadzie zostaje zdobyty Kabul, a na początku roku 2002 talibowie tracą władzę praktycznie w całym Afganistanie;

– premierem Afganistanu zostaje Hamid Karzaj;

– mimo zwycięstwa nad talibami sytuacja w Afganistanie nadal jest niestabilna, a NATO musi utrzymywać w tym kraju dość znaczący kontyngent sił zbrojnych (głównie amerykańskich).

2. Konflikty w Afryce (RPA, Zair, Ruanda i Burundi)

a. RPA

– w czasach kolonialnych tereny obecnej RPA zasiedlają osadnicy angielscy i holenderscy, ci ostatni zwani Burami tworzą państwa Transwal i Orania;

– na początku XX w. w wyniku okrutnej wojny Wielka Brytania podbija państwa burskie;

– w 1910 r. powstaje Związek Południowej Afryki, który jest dominium brytyjskim i prowadzi politykę apartheidu (segregacji rasowej);

– 1961 r. – utworzenie niezależnej Republiki Południowej Afryki, państwa stopniowo coraz bardziej izolowanego na arenie międzynarodowej ze względu na politykę apartheidu;

– wieloletnią walkę z polityką segregacji rasowej prowadzi Afrykański Kongres Narodowy (ANC) na czele z Nelsonem Mandelą;

– stopniowa likwidacja apartheidu prowadzona w latach 1989–94 przez prezydenta Frederika de Klerka prowadzi do demokratyzacji kraju; pierwszym prezydentem wybranym w wolnych wyborach zostaje Nelson Mandela (1994 r.);

– w 1999 r. Mandela odchodzi na polityczną emeryturę, prezydentem zostaje Thabo Mbeki.

b. Ruanda i Burundi

– w obu tych państwach trwają konflikty między rządzącą mniejszością z plemienia Tutsi, a plemionami Hutu;

– ostatni krwawy konflikt rozpoczyna się w 1994 r. i doprowadza do wymordowania co najmniej pół miliona ludzi;

– jak na razie władzę w obu państwach sprawują Tutsi.

c. Zair-Kongo

– dzisiejsze państwo Zair-Kongo było kolonią belgijską, która niepodległość uzyskuje w 1960 r.;

– od początku powstania państwa trwają walki wewnętrzne, szczególnie zacięte o niezwykle bogatą w surowce naturalne prowincję Katanga;

– zwycięstwo w wojnie domowej odnosi Mobutu Sese Seko, który przejmuje niepodzielną władzę w 1965 r.;

– w latach 1996–97 dochodzi do ponownej wojny domowej; Mobutu zostaje obalony, a władzę przejmuje Laurent Desire Kabila, jednak i on wkrótce musi zmagać się z buntami zagrażającymi jego władzy, dopiero śmierć Kabili i przejęcie władzy przez jego syna uspokajają sytuację w tym państwie.

d. inne państwa afrykańskie

Sytuacja polityczna w całej czarnej Afryce jest daleka od stabilizacji. Mniejsze lub większe konflikty mają miejsce w Liberri, Sierra Leone, Sudanie, Czadzie, Kenii, Wybrzeżu Kości Słoniowej i Kongo-Brazaville. W wielu państwach rządy dyktatur wojskowych mogą wkrótce doprowadzić do nowych wojen.

3. Konflikty w Azji (Sri Lanka, Indie, Kambodża)

a. Sri Lanka (dawniej Cejlon)

– w 1948 r. uzyskuje niepodległość;

– preferowanie przez władzę ludności syngalezkiej budzi sprzeciw mniejszości tamilskiej (25% ludności);

– pogromy ludności tamilskiej w stolicy kraju Colombo powodują uaktywnienie się ugrupowania terrorystycznego Tamilskie Tygrysy (1983 r.) i wybuch wojny domowej;

– 1987 r. – indyjskie siły pokojowe zostają wysłane na Sri Lankę; zaangażowanie Indii w konflikt z Tamilami prowadzi do zamordowania przez Tamilów byłego premiera Indii Rajiva Gandhiego (1991 r.);

– mimo wycofania wojsk indyjskich ze Sri Lanki konflikt syngalezko-tamilski pozostaje nie rozwiązany, a Tamilskie Tygrysy ciągle organizują niezwykle krwawe zamachy;

– w roku 2002 rozpoczęły się kolejne rokowania pomiędzy Tamilami i Syngalezami, po tym jak Tamilskie Tygrysy zgodziły się na rozległą autonomię, rezygnując na razie z pełnej niepodległości.

b. Kambodża

– niepodległość uzyskuje w 1953 r.;

– w 1970 r. w wyniku wojskowego zamachu stanu rządy przejmuje prozachodnio nastawiony generał Lon Nol;

– 1975 – kraj zostaje opanowany przez jeden z najbardziej zbrodniczych reżimów Czerwonych Khmerów na czele z Pol Potem (wymordowują niemal połowę ludności Kambodży);

– 1979 r. – kres reżimowi Pol Pota przynosi interwencja wietnamska, władzę obejmują prowietnamscy komuniści, a Czerwoni Khmerzy rozpoczynają wojnę partyzancką;

– w latach 1991–93 kontrolę nad Kambodżą przejmuje ONZ, starając się doprowadzić do pojednania zwaśnionych stron i odbycia demokratycznych wyborów;

– 1993 r. – w wyniku wyborów powstaje rząd mający dwóch premierów: komunistę Hung Sena i monarchistę księcia Ranariddha;

– 1997 r. – Hung Sen wygania swego współpremiera z kraju i sam obejmuje pełnię władzy;

– 1998 r. umiera Pol Pot, Czerwoni Khmerzy podporządkowują się Hung Senowi.

c. Inne kraje azjatyckie

Większość konfliktów rozgrywających się w państwach azjatyckich została opisana w tym lub poprzednich rozdziałach (Chiny, Indie, Izrael, Afganistan).

4. Druga wojna w zatoce (inwazja na Irak)

– od czasu przegranej wojny o Kuwejt iracki dyktator Saddam Husajn uchyla się od wypełnienia zobowiązań pokojowych;

– w roku 2003 prezydent USA George Bush zagroził, że jeżeli Irak nie zacznie natychmiast wypełniać swoich zobowiązań, to USA zaatakują to państwo;

– 20 marca 2003 r. wojska brytyjskie i amerykańskie bez poparcia ONZ zaatakowały Irak i w ciągu niecałego miesiąca pokonały armię Saddama Husajna;

– od początku operacja amerykańsko-brytyjska wywoływała bardzo silne protesty na całym świecie, a w szczególności we Francji i w Niemczech, z drugiej strony Amerykanie zostali zdecydowanie poparci między innymi przez Polskę (wysłała do Iraku jednostkę sił specjalnych GROM); szybkie zwycięstwo koalicji załagodziło spory, chociaż ich nie rozwiązało;

– po zwycięstwie Irak został podzielony na trzy strefy okupacyjne: amerykańską, brytyjską i polską;

– sytuacja w Iraku jest bardzo niestabilna, mnożą się zamachy, w których codziennie giną nie tylko żołnierze koalicji, ale i przedstawiciele ONZ, Saddam Husajn nie został złapany, nie udało się także utworzyć władz irackich.