"Na lipę"

Gościu, siądź pod mym liściem, a odpoczni sobie!
Nie dójdzie cię tu słońce, przyrzekam ja tobie,
Choć się nawysszej wzbije, a proste promienie
Ściągną pod swoje drzewa rozstrzelane cienie.
Tu zawżdy chłodne wiatry z pola zawiewają,
Tu słowicy, tu szpacy wdzięcznie narzekają.
Z mego wonnego kwiatu pracowite pszczoły
Biorą miód, który potym szlachci pańskie stoły.
A ja swym cichym szeptem sprawić umiem snadnie,
Że człowiekowi łacno słodki sen przypadnie.
Jabłek wprawdzie nie rodzę, lecz mię pan tak kładzie
Jako szczep napłodniejszy w hesperyskim sadzie.

1.Przeczytaj pochwałę lipy zawartą we fraszce. Czy znajdujesz w niej jakieś podobieństwa do pochwały stworzenia wygłoszonej w Hymnie? Przeanalizuj sposób prezentacji świata i natury. Weź pod uwagę ostatnie dwa wersy utworu
2.Na jakim środku stylistycznym oparty jest wiersz? Kto przemawia w tym utworze? Jaki jest stosunek osoby mówiącej do adresata wiersza?
3.Jakie rozkosze oferuje człowiekowi lipa? W jaki sposób wpływają one na człowieka? CZy dotyczą sfery zmysłowej czy też sfery duchowej? Uzasadnij odpowiedź.
4. Wskaż środków stylistycznych wykorzystanych przez czarnoleskiego poetę do zbudowania opisu szumiących gałązek drzewa.

1

Odpowiedzi

2010-02-11T08:53:28+01:00
Podmiotem lirycznym w utworze Jana Kochanowskiego jest lipa. Zwraca się ona do przechodnia z prośbą, aby odpoczął w jej cieniu. Nakłaniając go do relaksu wymienia wszystkie swoje zalety: oferuje cień w upalne dni, śpiew przeróżnych ptaków, kojący szelest liści poruszanych podmuchem wiatru.
Wielką satysfakcją dla lipy jest to, że jest dla swojego pana bezcenna: "Jabłek wprawdzię nie rodzę, lecz mię pan tak kładzie,
Jako szczep napłodniejszy w hesperyjskim sadzie."
Fraszka jest napisana trzynastozgłoskowcem (7+6). Występują w niej liczne środki stylistyczne:
-apostrofa,
-wykrzyknienie,
-epitety,
-porównanie,
-wyliczenia,
-anafora,
-uosobienie,
-rymy,
-w utworze występują również archaizmy, czyli wyrazy które już wyszły z użycia.
85 2 85