Odpowiedzi

  • kad
  • Rozwiązujący
2010-02-19T22:09:36+01:00
Powstania śląskie – trzy konflikty zbrojne na Górnym Śląsku, jakie miały miejsce w latach 1919-1921 między Polską i Niemcami.

I powstanie śląskie - od 16 VIII-26 VIII 1919
II powstanie śląskie - od 19 sierpnia do 25 sierpnia 1920
III powstanie śląskie - od 2 maja do 5 lipca 1921

I powstanie pod wodzą Alfonsa Zgrzebnioka wybuchło samorzutnie 16 sierpnia 1919 w związku z aresztowaniem śląskich przywódców Polskiej Organizacji Wojskowej i niezadowoleniem ludności polskiej z terrorów niemieckich. Powstanie odbywało się głównie w powiatach: pszczyńskich i rybnickim oraz części okręgu przemysłowego. Powstanie uspokojone zostało przez Niemców do 26 sierpnia 1919 roku.
II powstanie:(rozszerzone)
Wiosną i latem 1920 r. nasiliły się antypolskie akcje na Śląsku, pod wodzą Alfonsa Zgrzebnioka i Wojciecha Korfantego. Wzmogła się propaganda plebiscytowa, dochodziło do starć miedzy Polakami a Niemcami. W lipcu i sierpniu Niemcy postanowiły wykorzystać wojnę polsko-radziecką oraz nieprzychylne nastawienie państw zachodnioeuropejskich do Polski, aby dokonać rewizji traktatu wersalskiego. Miało to na celu przyznanie spornego obszaru bez plebiscytu państwu niemieckiemu. Napięcie rosło; z rąk bojówek ginęli polscy działacze, a policja niemiecka szykanowała Polaków. 20 sierpnia 1920 roku wybuchło II powstanie śląskie, które zorganizowała POW Górnego Śląska. Celami powstania było: zbrojne zademonstrowanie polskości, przeciwstawienie się aktom terroru, usunięcie policji niemieckiej z obszaru plebiscytowego. Bezpośrednią przyczyną rozpoczęcia walk było zamordowanie polskiego lekarza i zdemolowanie Polskiego Komisariatu Plebiscytowego, redakcji polskich gazet i polskich sklepów. Powstanie objęło większą część okręgu przemysłowego (powiaty katowicki i bytomski) oraz powiaty lubliniecki, tarnogórski, pszczyński, raciborski i rybnicki. Nie zdołano opanować większych miast. Wystąpienie zbrojne wsparł strajk powszechny. Rząd polski nie był w stanie wspomóc powstania, gdyż w tym czasie odpierano ofensywę bolszewicką spod Warszawy. Mediacja Komisji Międzysojuszniczej doprowadziła 28 sierpnia 1920 r. do zaprzestania walki. Podpisano umowę polsko-niemiecką o wyrzeczeniu się terroru. Komisja wydała rozporządzenie o utworzeniu mieszanej polsko-niemieckiej policji (Abstimmungspolizei - tzw. Apo). Równocześnie rozwiązano niemiecką policję bezpieczeństwa (Sicherheitpolizei - tzw. Sipo). Spełniało to najważniejszy z celów tego powstania.

III powstanie, pod wodzą Wojciecha Korfantego, miało na celu poprawę niekorzystnego dla Polaków wyniku Plebiscytu na Górnym Śląsku. Na mocy postanowień traktatu wersalskiego, decyzję do jakiego państwa należeć będzie Górny Śląsk, oddano w ręce ludności mającej się wypowiedzieć w 1921 r. plebiscycie. III powstanie śląskie wybuchło w nocy z 2 na 3 maja 1921 r. i było największym zrywem powstańczym Ślązaków w XX wieku. W jego trakcie powstańcy opanowali obszar prawie do Linii po czym nastąpił kontratak niemiecki, ustabilizowanie frontu i zawieszenie broni. Rząd polski ponownie nie poparł zdecydowanie powstania.W 1922 roku podpisano w Genewie konwencję w sprawie Śląska, według której obszar przyznany Polsce powiększony został do ok. 1/3 spornego terytorium. Konwencja była korzystna dla Polski jeśli chodzi o istniejące na nim obiekty przemysłowe. Polsce przypadło 50% hutnictwa i 76% kopalń węgla. Na obszarze przyznanym Polsce mieszkało 736 tys. Polaków i 260 tys. Niemców. Natomiast po stronie niemieckiej 532 tys. mieszkańców stanowili Polacy a Niemcy 637 tys.
24 3 24