Odpowiedzi

  • Użytkownik Zadane
2010-02-20T13:18:21+01:00
W Polsce wszystkie ważniejsze święta związane są z tradycją chrześcijańską. W naszym świętowaniu zachowały się też wcześniejsze niż chrześcijaństwo zwyczaje i obrzędy. Praktyki i elementy dawnych pogańskich świąt splotły się z elementami chrześcijańskimi, które nadały im nowy sens i wymiar.
Cudze wiedzieć - pożytecznie,
Swoje - obowiązek.
Przegląd tradycji świątecznych zaczniemy od Adwentu, czyli początku roku liturgicznego, a dalej przedstawimy chronologicznie, acz w wyborze, kolejne święta polskiego kalendarza obrzędowego.

ADWENT
Jest to 4-tygodniowy okres oczekiwania na święto Bożego Narodzenia; czas skupienia, postów, modlitw i nabożeństw. Na Podlasiu początek Adwentu obwieszczano głośnym trąbieniem na ligawach - tzw. otrąbienie Adwentu. Miały więc zamilknąć instrumenty muzyczne, ustać zabawy i tańce, nastać pobożność, modlitwa za zmarłych, którzy w tym czasie szczególnie często nawiedzają żyjących. Istniało przekonanie, że do połowy listopada powinny być zakończone wszystkie ważne prace polowe i niektóre gospodarskie, związane z ziemią, której aż do wiosny nie wolno dotykać i niepokoić.
Adwent był czasem spotkań sąsiadek przy wspólnie wykonywanych pracach, najczęściej przy tzw. szkubaczkach, podskubkach czyli na darciu pierza, ale też na przędzeniu. Czas ten upływał na pogawędkach, plotkach oraz na kojarzeniu młodych par. Na wschodnich kresach Adwent nazywano więc czasem swadziebnym. Inaczej niż w innych regionach Polski obchodzono Adwent na Pomorzu. Tutaj był to już początek obchodów świątecznych i kolędniczych. Po domach chodzili chłopcy z szopką, śpiewając kolędy na znak, że Narodzenie Pańskie jest już blisko.
Jeżeli chodzi o obrzędy kościelne, to nadal we wszystkich kościołach w czasie Adwentu odprawiane są o świcie tzw. Roraty czyli Jutrznie - msze święte błagalne o przyjście Zbawiciela.

WIGILIA BOŻEGO NARODZENIA - (24 grudnia)
Nazwa Wigilia wywodzi się od łacińskich słów: "vigiliare" - czuwać oraz "vigilia" - czuwanie, straż nocna, warta. Boże Narodzenie obchodzone jest od IV w. n. e. Z tego też okresu pochodzą pierwsze hymny kościelne o narodzeniu Pana Jezusa i najstarsze znane przedstawienie świętej Rodziny, której wizerunek znajduje się w katakumbach św. Sebastiana w Rzymie. Ale dopiero w VI w. do liturgii świąt Bożego Narodzenia wprowadzono odrębne obrzędy i rytuały religijne dla poprzedzającego je dnia wigilijnego.
Z dniem oraz z nocą wigilijną, najdłuższą w roku, związane były liczne wierzenia. Wierzono więc, że ziemia się otwiera ukazując ukryte w niej skarby, że nieruchome i najcięższe nawet kamienie i głazy drżą i poruszają się, że w lesie zakwita paproć, a pod śniegiem trawa i kwiaty, zaś w sadach drzewa okrywają się kwiatami i natychmiast wydają owoce. Zwierzęta zaś leśne i pszczoły budzą się ze swego zimowego snu, aby uczcić Narodzenie Pańskie. Wszystkie zwierzęta leśne i domowe mogą w tę jedyną noc rozmawiać ze sobą ludzkim głosem, natomiast zwierzęta, które przed wiekami były obecne przy narodzeniu Jezusa, o północy przyklękają na chwilę przy swoich żłobach. Wierzono również, że woda w studniach zamienia się w miód lub wino, a w strumieniach i rzekach - w płynne złoto lub srebro. Według podań wszystkie te cuda mogły być jednak widziane wyłącznie przez ludzi bez grzechu. Istniało przekonanie, że w wigilijną noc dusze zmarłych opuszczają zaświaty i niewidzialne bądź w postaci ludzkiej jako żebracy czy pielgrzymi mogą nawiedzać domy swych bliskich. Należało więc w tym dniu dmuchać na krzesła i stołki zanim się na nich usiadło, nie wolno było spluwać na ziemię, wylewać nieczystości,
Szyć, prząść ani rąbać drew i z największą uwagą obchodzić się z ostrymi narzędziami, aby nie przestraszyć bądź nie zranić obecnego w pobliżu ducha. Kładziono też na stole dodatkowe nakrycie, pozostawiano resztki wigilijnych potraw czy kawałeczek opłatka. Takie zaproszenie duchów na wieczerzę wiązało się jednak z pewnym lękiem, proszono zatem, żeby po posiłku, odpoczynku i ogrzaniu się, wróciły do swojego świata.
W wystroju świątecznym w Polsce, i to zarówno w wiejskich chałupach, dworach szlacheckich i magnackich rezydencjach, najczęściej pojawiały się snopy zboża, słoma, siano, ziarna lnu, konopi, mak, groch, fasola. Snopki ustawiano w rogach izby bądź wieszano u powały, siano kładziono pod stołem. Słomę rozścielano na całej podłodze lub przykrywano nią ławy, na których siedziano przy wigilijnym stole. Czyniono tak na pamiątkę narodzenia się Dzieciątka w stajence oraz w intencji obfitych zbiorów.

Nieodzownym atrybutem świąt Bożego Narodzenia była gałąź zielona, jako symbol życia, zdrowia, pomyślnej wegetacji i wzrostu roślin. świeże gałązki świerkowe, jodłowe lub sosnowe przybijano do płotów, drzwi domów, wrót stodół. Strojono nimi wnętrza mieszkań, głównie ściany i ramy obrazów z wizerunkami świętych Pańskich. Był też zwyczaj wieszania u powały rozwidlonych wierzchołków świerku lub samych gałązek, które bogato i kolorowo zdobiono. Choinki zaczęły być znane dopiero w XIX wieku. Bardzo charakterystycznymi i wyłącznie polskimi elementami świątecznego przystrajania wnętrz były ozdoby z opłatka, sięgające swą tradycją XVII wieku. Wykonywane były w formie płaskich wycinanek, ażurowych rozet i gwiazd, a także jako formy przestrzenne zwane "światami". Ozdoby z opłatka miały chronić od chorób i wszelkiego zła ludzi i ich dobytek, sprowadzać na dom błogosławieństwo, zapewniać domownikom szczęście, wzajemną miłość i harmonię. Dlatego starano się, aby przetrwały jak najdłużej, najlepiej do następnej wigilii. Najważniejszym jednak momentem całego dnia jest oczywiście wieczerza wigilijna. Z nią łączy się najwięcej zwyczajów i obrzędów. Wieczerza rozpoczyna się wraz z pierwszą gwiazdą, jaka ukaże się na niebie, na pamiątkę gwiazdy betlejemskiej. Wtedy wszyscy biesiadnicy rozpoczynają łamanie się opłatkiem. Opłatkami barwionymi dzielono się także ze zwierzętami domowymi. Potem dopiero można było zasiąść do stołu i próbować wszystkich po kolei potraw wigilijnych, których musiało być przynajmniej dwanaście, bądź wielokrotność tej liczby lub też nieparzysta liczba (5, 7, 9, 11), w zależności od zamożności domu czy regionalnych tradycji. Wigilia składać się więc powinna z potraw przyrządzonych z "wszystkiego co w polu, sadzie, ogrodzie, lesie i wodzie". Postne wigilijne menu musi zawierać barszcz czerwony lub zupę grzybową, śledź, chociaż jedną potrawę rybną, jakąś potrawę z kapusty, kompot z suszonych owoców, kluski z makiem na słodko, ciasto makowe lub mak z bakaliami, piernik, owoce, orzechy i różne słodycze. Oprócz potraw niezwykłe były też zachowania ludzi przy stole. Do stołu powinna zasiąść parzysta ilość osób, w przeciwnym razie ktoś z domowników mógłby ubyć na zawsze z rodzinnego grona. Miejsca przy stole zajmowano według starszeństwa, aby również według starszeństwa odchodzić z tego świata. Każdej potrawy należało przynajmniej spróbować, aby zapewnić sobie obfitość w całym nadchodzącym roku. Wieczerzę wigilijną spożywano w całkowitym milczeniu, co uzasadnione było przez dawne biesiady zaduszne. Także w trosce o zdrowie i dostatek jedzenia w nowym roku, nie należało, aż do skończenia wieczerzy przez wszystkich, odchodzić od stołu ani kłaść łyżek na stole; jeśli zachodziła potrzeba łyżki trzymano w zębach. Po skończonej uczcie nie sprzątano wigilijnego stołu. Na całą noc pozostawiano na nim naczynia, zastawę, resztki potraw i okruchy opłatków, a także butelkę wódki z przeznaczeniem dla dusz zmarłych. Po wieczerzy śpiewano kolędy, korzystając z tzw. kantyczek czyli śpiewników z zapisem nutowym. Według legendy autorem pierwszej kolędy był św. Franciszek. Najstarsze polskie kolędy przełożone z kancjonałów łacińskich i czeskich (skąd przyszło do Polski chrześcijaństwo) pochodzą z XV wieku. śpiewaną po dziś dzień kolędę "W żłobie leży" napisał największy polski kaznodzieja z przełomu XVI i XVII w. ks. Piotr Skarga, XIX-wieczną kolędę "Bóg się rodzi" - Franciszek Karpiński. Poczynając od XVII w. w kolędach polskich zaczęły pojawiać się wątki ludowe. One to zwane są pastorałkami. Inną cechą charakterystyczną dla polskich kolęd, zwłaszcza późniejszych z XIX i XX wieku, jest obecność w wątków patriotycznych i elementów martyrologii narodowej. W czasach rozbiorów, powstań narodowych i wojen na melodię starych kolęd śpiewano teksty patriotyczne.
Po wieczerzy wigilijnej wszyscy udają się do kościoła na pasterkę, zwaną też północką.
Zwyczaj wręczanie sobie prezentów, dziś powszechnie praktykowany, wcześniej dotyczył dzieci i to tylko z bogatych mieszczańskich domów. W niektórych regionach Polski domy odwiedzają przebierańcy, zwani też gwiazdorami, gwiazdkami czy po prostu kolędnikami. Wszystkie obchody dnia wigilijnego (tu z konieczności opisane jedynie pobieżnie) oraz związane z nimi wierzenia, zwyczaje i obrzędy, a zwłaszcza praktyki kultowe, z biegiem czasu uległy zmianom, i tylko nieliczne spośród nich
przetrwały do naszych czasów.

BOŻE NARODZENIE (25 grudnia)
To jedno z największych świąt kościelnych, w świecie chrześcijańskim obchodzone od IV wieku, w przeszłości w Polsce zwane Godami, Godnimi lub Godnymi świętami.
Dzień Bożego Narodzenia rozpoczynany jest od udziału w porannych nabożeństwach, przeżywany w atmosferze powagi i spokoju. Należało powstrzymywać się od wszelkich prac; sprzątania, rąbania drewna, przynoszenia wody ze studni, a nawet nie wolno było rozniecać ognia, przeglądać się w lustrze ani też kłaść się w ciągu dnia na spoczynek. W pierwszy dzień świąt nie urządzano zabaw ani wesel, a poza najbliższą rodziną nie przyjmowano i nie składano wizyt. Obecnie zakazy te nie są już tak rygorystycznie przestrzegane jak w przeszłości, dotychczas jednak Boże Narodzenie spędza się w spokojnym i uroczystym nastroju i zwykle w gronie najbliższych.

ŚWIĘTEGO SZCZEPANA ( 26 grudnia)
Patronem drugiego dnia świąt Bożego Narodzenia jest św. Szczepan, pierwszy męczennik chrześcijański. Dotychczas w tym dniu, głównie na wsi, święci się podczas nabożeństwa ziarna owsa lub innego zboża, na pamiątkę męczeńskiej śmierci świętego, który został ukamienowany. Później garść tego poświęconego ziarna dodaje się do ziarna siewnego. Pozostałym ziarnem obsypuje się księdza (w niektórych regionach kraju), kawalerowie obsypują nim panny, albo w domach wzajemnie obsypują się nim domownicy, sąsiedzi, znajomi. Zwyczajowo dzień św. Szczepana otwierał czas zabaw, obchodów kolędniczych, trwające aż do święta Matki Bożej Gromnicznej (2 lutego), a niekiedy nawet do końca karnawału czyli do zapustów. Dzisiaj drugi dzień świąt Bożego Narodzenia to czas odwiedzin, spotkań, przyjęć i wesel.

SYLWESTER ( 31 stycznia ) / NOWY ROK (1 stycznia)
Sama data 1 stycznia wraz z noworocznymi obchodami wy-wodzą się z tradycji rzymskiej, która przyjmowała za początek roku - Calendare Januariae. W Polsce pierwszy miesiąc nazwano styczniem, jako że w nim stykają się stary i nowy rok. W kościele katolickim natomiast, aż do VI wieku, dzień 1 stycznia i jego wigilia obchodzone były wyłącznie jako oktawa Bożego Narodzenia. Wigilię Nowego Roku, popularnie zwaną Sylwestrem, a także związane z tym dniem (nocą) zabawy, obchodzi się w Europie od X wieku. Według bowiem proroctwa Sybilli w roku tysięcznym miał nastąpić koniec świata. W roku 999, kiedy papieżem był Sylwester II, Rzym wraz z innymi krajami chrześcijańskiej Europy wpadł w wielkie przerażenie, określane Później przez historyków jako "kryzys milenijny". Po północy totalne przerażenie i rozpacz przemieniło się w jednej chwili w wielką radość. Ludność wybiegła tłumnie na ulice miast, śpiewano i tańczono przy świetle pochodni, zaś papież Sylwester II udzielił po raz pierwszy błogosławieństwa "urbi et orbi" - "miastu i światu", które do dzisiaj, każdego pierwszego dnia nowego roku udzielane jest przez kolejnych papieży. Imieniem tego papieża nazwany więc został ostatni dzień roku i ogólnie towarzyszące mu wesołe zabawy, bale, korowody, uczty, maskarady.
W Polsce sylwestrowe bale i zabawy są stosunkowo świeżej daty, jeszcze bowiem w XIX wieku należały do rzadkości, a urządzano je jedynie w miastach i to w najbogatszych domach. Były to natomiast czas wróżb. W niektórych regionach pieczono małe chlebki i bułeczki zwanych "bochniaczkami", "szczodrakami" czy "nowymi latami", którymi obdzielano domowników na zdrowie i pomyślność. Był wypiekany również "gościniec" dla sąsiadów. W dzień Nowego Roku obserwowano pogodę i niebo, wróżąc o
pogodzie i urodzaju w nadchodzącym roku.

ŚRODA POPIELCOWA ( Popielec)
środa Popielcowa, zwana też Popielcem lub środą Wstępną otwiera cykl świąteczny Wielkiej Nocy, trwający aż do Zielonych świąt. Ceremonia posypywania głów popiołem została wprowadzona do liturgii kościoła około IV wieku i aż do X przeznaczona była wyłącznie dla osób publicznie odprawiających pokutę. Później jednak obrzęd ten został ogólnie przyjęty i stosowany wobec wszystkich osób obecnych w kościele.
W tym dniu w całej Polsce, zwłaszcza na wsiach i małych miasteczkach, powszechna była zabawa zwana kłodą popielcową. Polegała ona na tym, że niezamężne panny i kawalerowie wyciągani byli z domów, przywiązywani do kłody, którą musieli zaciągnąć do karczmy, a tam wykupywali się wódką. Urządzano też inne złośliwe żarty, np. ukradkiem przyczepiano do ubrań panien (szczególnie tych starszych) małe drewniane klocki, ości rybie, szmaty, głowy lub łapki drobiu. W obchodach Wstępnej środy były też powszechne tańce kobiet, które zbierały się w karczmach na zabawach zwanych popłuczynami. W miarę jak upływał dzień Popielca, wszystkie zabawy i tańce cichły, ustępując miejsca wielkopostnej powadze. Po wsiach obnoszono wtedy garnek z żurem, a w domach i w karczmie, wieszano na sznurku śledzia lub jego szkielet. ur. i śledź symbolizowały bowiem wielkopostne jadło. Starannie myto też garnki i wyparzano wszystkie naczynia, aby nie pozostał na nich nawet najmniejszy ślad tłuszczu.

WIELKI POST
Post Wielkanocny ustanowiony został w II wieku, podobnie jak samo święto Wielkiej Nocy. Posiada on własną bogatą liturgię, ponadto zobowiązuje wiernych do szczególnych zachowań, do skupienia a także do prywatnych indywidualnych umartwień.
Ciszę i spokój wielkopostny przerywało w połowie jego trwania hałaśliwe półpoście zwane też śródpościem. Wtedy drewniane młoty z hukiem wybijały połowę postu a ze wszystkich stron dobiegał głośny klekot drewnianych kołatek.

MARZANNA I GAIK ZIELONY
W czwartą niedzielę Wielkiego Postu, zwaną Laetare, Białą bądź Czarną, niekiedy też śmiertną, odbywał się obrzęd niszczenia, topienia lub palenia kukły zwanej Marzanną, Moreną, Marzaniokiem, śmiercią, śmiertką lub śmierciuchą. Postać ta była wyobrażeniem zimy i śmierci, chorób, różnorakiego zła i udręk nękających ludzi. Rytuał topienia Marzanny miał spowodować szybkie nadejście wiosny. ¸łączył się z nim obrzęd Nowego Lata, Gaika Zielonego czyli wiecznie zielonej gałęzi, którą po zniszczeniu symbolu zimy, tryumfalnie wprowadzano do wsi. Identyczne obrzędy występowały niemal w całej Europie. Obrzędy topienia Marzanny opisał już w XVI wieku Jan Długosz, dodając, iż jest to starodawny zwyczaj. Według niego, obrzęd ten pozostawał w związku z niszczeniem pogańskich bożków, jakie rzekomo nakazać miał Mieszko I na dowód przyjęcia religii chrześcijańskiej. Inni badacze twierdzą, że obrzęd jest późnośredniowieczny i miał na celu przeciwdziałanie tzw. "morowej zarazie", która w owych czasach często nawiedzała kraje. Są też koncepcje wywodzące obrzęd z antycznych tradycji, szczególnie rzymskich obchodów wypędzania starego Marsa. Dzisiaj obrzęd ten odbywa się 21 marca jako pierwszy dzień wiosny.

NIEDZIELA PALMOWA
Niedziela Palmowa zwana jest też Kwietną lub Wierzbną i stanowi początek najważniejszych obchodów kościelnych, związanych ze świętem Wielkiej Nocy. Kościół święci w tym dniu tryumfalny wjazd Chrystusa do Jerozolimy. Uroczyste procesje z palmami rozpoczęły się w IV wieku w Jerozolimie, sam zaś zwyczaj święcenia palm wprowadzono do liturgii w XI wieku.
W Polsce z palmami, którym przypisuje się nadzwyczajne właściwości, wiążą się liczne zwyczaje ludowe. Wierzba uznawana była za roślinę "miłującą życie", w ikonografii chrześcijańskiej symbolizuje zaś zmartwychwstanie i nieśmiertelność duszy. Do palmy wkłada się też inne rośliny "wiecznie zielone", jak np. gałązki cisu, borówek, bukszpanu, barwinka, tui i ozdabia się suszonymi kwiatami i wstążeczkami. Poświęconymi w kościele palmami kropiono domostwa, obejścia i bydło w oborze. Zawieszona pod strzechą ma ona chronić od złego, czarów i nieszczęścia, przed chorobą a przede wszystkim od ognia. Poświęcone palmy przechowuje się z szacunkiem do następnych świąt Wielkanocnych. W Krakowie i okolicach w Niedzielę Palmową odbywały się kwesty uczniów szkół elementarnych i studentów. Zwyczaj ten, potwierdzony przez XVIII-wieczne źródła, nosił nazwę Puchery bądź Pucheroki, od łacińskiego słowa "puer" - chłopiec. W tym dniu chłopcy zbierali się pod kościołami i po nabożeństwie, zaczynali recytować wierszowane oracje, najczęściej o biedzie studenckiego życia oraz teksty pełne przechwałek i żartów. W ten sposób, choć na parę dni, "zarabiali" na swoje utrzymanie. Zwyczaj ten żywy był na podkrakowskich wsiach jeszcze w okresie międzywojennym.

WIELKI TYDZIEŃ
Wielki Tydzień, ostatni w Wielkim Poście, poprzedzający najważniejsze święto chrześcijan - Zmartwychwstanie Pańskie, jest okresem wzmożonych umartwień, postów i praktyk religijnych. W kościołach uroczyście obchodzi się Misterium Męki Pańskiej. W Wielką środę następuje gaszenie świec, tzw. ciemna jutrznia. Kapłan uderzał w kazalnicę mszałem na znak chaosu jaki zapanował po pojmaniu Chrystusa. Młodzież wykorzystała ten obrzęd jako pretekst do zabawy. Polegała ona na wieczornym obchodzeniu wsi z drewnianymi kołatkami, hałasowaniu, aby wypędzić diabła, który mógł się jeszcze gdzieś ukryć. W Wielki Czwartek we wszystkich kościołach dzwony zamienia się na drewniane kołatki. Mimo narastającego nastroju żałoby i powagi, praktykowany był zwyczaj wieszania, palenia lub topienia kukły Judasza. W nocy z Wielkiego Czwartku na Wielki Piątek na pamiątkę przejścia przez Chrystusa potoku Cedron, w Polsce południowej chodzono do stawów i rzek, aby obmyć się w wodzie. Wielki Piątek to w kościele dzień najgłębszej żałoby po zgonie Chrystusa. Wyrażają ją ogołocone z obrusów, kwiatów i świec ołtarze, puste i otwarte tabernakula, zasłonięte kirem wizerunki Zbawiciela. W Wielki Piątek w bocznych nawach kościołów odsłaniane są Groby Chrystusowe. Tradycja ta sięga XVII wieku; przetrwała do naszych czasów wraz z obyczajem Straży Grobowych. Wielka Sobota jest dniem przeznaczonym na święcenie pokarmów, a także cierni, wody i ognia, kolejnych symboli świąt Wielkiej Nocy. Głównym atrybutem święconki jest jajko - symbol życia, płodności, miłości i siły. Najstarsze znalezione pisanki na ziemiach polskich pochodzą z X wieku z wykopalisk w okolicach Opola i Wrocławia. W pierwszy dzień Wielkanocy poświęcone jajka zakopywano w skibach pól i ogrodów na urodzaj. Wydmuszki i skorupki jaj, zwłaszcza pisanek i kaszanek, rzucano pod drzewa w sadach, aby odstraszały szkodniki i spowodowały obfitość owoców. Wierzono też, że jajka zakopane pod węgły budowanego domu sprowadzą szczęście i pomyślność dla jego mieszkańców. W zależności od techniki wykonania i regionu Polski wielkanocne jajka noszą różne nazwy: pisanki, kraszanki, malowanki, rysowanki, skrobanki.
W Wielkim Tygodniu odbywają się także Kościelne Widowiska Pasyjne. W Kalwarii Zebrzydowskiej, najstarszym i największym polskim sanktuarium pasyjnym z XVIII wieku, odgrywane jest misterium Męki Pańskiej, które trwa prawie cały tydzień. Do dzisiaj przybywają nań pielgrzymi z całej Polski.

WIELKANOC
Wielkanoc w pierwszych wiekach chrześcijaństwa zwana była Paschą. Jest najstarszym (najwcześniej ustanowionym) świętem, obchodzonym już w II wieku na pamiątkę Męki, śmierci i Zmartwychwstania Chrystusa. Długie spory gmin chrześcijańskich, toczone w pierwszych wiekach, dotyczyły terminu obchodzenia Paschy. Zakończył je Sobór w Nicei w 325 r. ustanawiając, obowiązujący do dnia dzisiejszego, termin świąt pomiędzy 22 marca a 25 kwietnia, zawsze w pierwszą niedzielę po pierwszej wiosennej pełni księżyca.
święto Zmartwychwstania otwiera Rezurekcja - msza odprawiana w Wielką Sobotę o północy, bądź o świcie w Wielką Niedzielę. Po Rezurekcji wszyscy udają się do domów na uroczyste rodzinne śniadanie zwane święconym. Ucztę tę poprzedza ceremonia dzielenia się poświęconym jajkiem. Niegdyś po podzieleniu się jajkiem każdy z domowników, nawet małe dzieci, musiał spożyć całą laskę chrzanu. Miało to chronić przed bólem zębów i brzucha, ale przede wszystkim było to "ostatnie" umartwienie poniesione dla Chrystusa, pojonego przed śmiercią żółcią i octem.
Polskie święcone słynęło zawsze z obfitości. Po środku stołu królował baranek, zwany wcześniej agnuskiem, wykonany z wosku, masła, ciasta bądź marcepanu, na królewskich zaś stołach agnusek wykonany był ze złota, srebra, porcelany i ozdabiany był drogimi kamieniami. święcone składało się z dań zimnych, głównie mięs, jaj gotowanych na twardo i ciast. Były to dania, o których mówiono, że podaje się je "bez dymu" lub że są to potrawy "przy jednym dymie", co oznaczało, iż przygotowano je wcześniej, a na święcone tylko zostały podgrzane. Nie godziło się bowiem w największe święto rozpalać ognia ani tym bardziej gotować. Na stole musiała się również znaleźć "biała kiełbasa" zwana też "polską", gotowana lub smażona. Wśród świątecznych ciast najważniejsze były baby wielkanocne, zwane też babimi kołaczami. Równie sławne, a przy tym bardzo dekoracyjne były mazurki oraz serniki, niegdyś nazywane przekładańcami. W czasie świątecznych biesiad do zabaw wykorzystywano pisanki i kraszanki. Najczęściej były to gry zwane walatką lub wybitką, czy też zabawą na wybitki. Polegała ona na toczeniu po stole pisanek albo stukanie się pisankami trzymanymi w ręku. Wygrywał ten, czyja pisanka się nie rozbiła. W niektórych regionach Polski na ten dzień przygotowywane są niespodzianki dla dzieci. Tzw. zajączki umieszcza się w sadzie, pod drzewami bądź gdzieś w obejściu.

PONIEDZIAŁEK WIELKANOCNY - DYNGUS
Poniedziałek Wielkanocny charakteryzuje się mnogością zwyczajów i obrzędów, a większość z nich ma charakter towarzyski i zabawowy. Szaleńcze zabawy zaczynały się nie-gdyś już w nocy, z Niedzieli na Poniedziałek - zwanej też diabelską nocą. Wypuszczano więc bydło z obór, wyciągano na kalenice dachów części wozów, narzędzi gospodarskich, tarasowano drogi powywracanymi płotami, zatykano kominy itd. Do pobożnych zaś praktyk należało wczesne wyjście w pole i pokropienie ziemi święconą wodą, kreślenie znaku krzyża, modlitwa i zatykanie w zagon krzyżyka wykonanego z palmy wielkanocnej. Najważniejszym jednak zwyczajem Poniedziałku Wielkanocnego był i pozostał do dzisiaj Dyngus, zwany też śmigusem, śmigutrem lub śmigustem czyli wielkie oblewanie spod znaku św. Lejka, jak żartobliwe go nazywano. Pierwsze wzmianki o dyngusie pochodzą z XV wieku, a są to zakazy kościelne zabraniające "zwyczaju pogańskiego, co się zwie dyngus". Dyngus oparł się jednak tym zakazom i przetrwał do dnia dzisiejszego. Nazwy śmigus i dyngus pierwotnie oznaczały dwa odrębne zwyczaje, pierwszy był to tzw. śmigus zielony lub suchy i polegał na smaganiu się zielonymi gałązkami wierzbowymi, drugi to dyngus mokry czyli oblewanie się wodą.
Na Kujawach był ciekawy zwyczaj zwany przywoływkami dyngusowymi, które rozpoczynały się już wieczorem w Niedzielę Wielkanocną. Przez wieś ruszał pochód wraz z orkiestrą i zmierzał na centralny plac wsi. Tam zaczynano głosić wierszowane oracje na cześć dziewcząt mieszkających pod kolejnymi numerami, sławiono ich cnoty i zalety oraz obwieszczano ile w Poniedziałek poleje się na nie wody i kto będzie jej wybawicielem. Przywoływki dotyczyły również kawalerów, których rekomendowano na mężów lub przeciwnie, wyśmiewano ich wady.
Chrześcijański charakter miały zwyczaje występujące na Ziemi Krakowskiej. Do takich należało chodzenie z ogródkiem lub inaczej z ogrójczykiem. Chłopcy ciągnęli wózek z zainstalowaną figurką Zmartwychwstałego, a obchodząc domostwa śpiewali wielkanocne pieśni. Niemal identyczne w swej istocie i przebiegu były w innych regionach obchody z pasyjką, obnoszenie baranka czy wielkanocnego traczyka (na pamiątkę, że Pan Jezus również trudnił się stolarstwem). Ciekawym starym zwyczajem jest procesyjny objazd pól na koniach zwany niekiedy procesją stu koni, praktykowany do dziś na Górnym Śląsku. W Krakowie zaś odbywa się na Zwierzyńcu (dzielnica Krakowa) kiermasz świąteczny Emaus, wywodzący swą nazwę od biblijnego miasteczka, do którego szedł z dwoma uczniami Zmartwychwstały Chrystus. Pierwsze wzmianki o krakowskim kiermaszu Emaus pochodzą jeszcze z XVII wieku.

WTOREK WIELKANOCNY ( trzeci dzień świąt)
Wtorek Wielkanocny zwany też Trzecim świętem był przedłużeniem zabaw i obchodów świątecznych. W tym dniu Krakowianie udawali się na wzgórze na Krzemionkach i brali udział w zwyczaju zwanym Rękawka. Nazwa wywodzi się z legendy o kopcu legendarnego założyciela miasta Krakusa, który miał być usypany z ziemi przynoszonej w rękawach. Zwyczaj polegał na toczeniu z kopca jabłek, jajek i resztek święconego, które łapali ubodzy krakowscy studenci czyli żacy. W innych regionach Polski Wtorek Wielkanocny upływał na dalszym polewani się wodą, z tą różnicą, że teraz inicjatywę przejęły dziewczęta, stąd oblewankę nazwano Babasik lub Babaskik. A ludowe przysłowie powiadało: "Aż do Zielonych świątek
można lać się w każdy piątek".

WSZYSTKICH ŚWIĘTYCH - DZIEŃ ZADUSZNY (1 i 2 listopada)
Są to dnie poświęcone pamięci zmarłych. Już w IX wieku dzień 1 listopada obchodzony był jako dzień Wszystkich świętych. Była to więc uroczystość radosna, co podkreślał również biały kolor szat liturgicznych, używanych w tym dniu podczas mszy. Natomiast 2 listopada - Dzień Zaduszny czyli właściwe święto Zmarłych, wprowadzone zostało do liturgii kościoła w X wieku. Zaczęto wtedy sprawować msze żałobne za dusze zmarłych, jako przeciwwagę dla powszechnych w Europie pogańskich obrzędów zadusznych. Religia chrześcijańska nałożyła się, zespoliła i pogłębiła wcześniejsze wierzenia i praktyki ku czci zmarłych. Nasi prasłowiańscy przodkowie wierzyli w życie pozagrobowe i tajemniczy świat zmarłych, rządzący się własnymi prawami. Jeszcze w połowie XIX wieku na pograniczu litewsko-białoruskim powszechne było odprawianie dziadów czyli obrzędów ku czci zmarłych, choć występowały w nich również znaki i symbole religijne. Ten obrzęd stał się pretekstem do napisania przez Adama Mickiewicza wielkiego dramatu narodowego "Dziady". Powszechnie wierzono, że jadło i napoje mogą pokrzepić dusze i być pomocne w drodze do wiecznego zbawienia. W wigilię dnia zmarłych piekło się więc specjalne chleby i pierogi, gotowało się bób, kaszę, kutię i wraz z wódką pozostawiało się na noc na stole dla dusz zmarłych. Dzisiaj tamte praktyki zastąpione zostały kwiatami i palonymi na grobach zniczami. W przeszłości wierzono, że do rozniecanych na grobach ognisk podchodzą błąkające się po ziemi dusze zmarłych gwałtowną śmiercią, zwłaszcza samobójczą. Płomień miał być szczególną pomocą dla cierpiących dusz. W naszych czasach zapalane na grobach znicze są symbolem żywej pamięci o zmarłych, symbolizują też Chrystusa i wiekuistą światłość.

ANDRZEJKI (29 listopada)
Andrzejki, Jędrzejki lub Jędrzejówki to pora wróżb dla dziewcząt o miłości i małżeństwie. Wróżby te znane były we wszystkich regionach Polski, a także w innych krajach Europy. Mimo tak szerokiego zasięgu występowania pochodzenie tych wróżb i zwyczajów dotychczas nie jest znane. W zasadzie jednak wszyscy badacze zgadzają się, iż niezależnie od swego pochodzenia, wróżby w dniu Św. Andrzeja rozwinęły się i ostatecznie ukształtowały na gruncie tradycji chrześcijańskiej. W kościele katolickim dzień Św. Andrzeja zamyka rok kościelny. Rozpoczyna się Adwent.
W Polsce wróżby andrzejkowe liczą sobie już parę wieków tradycji. Pierwsze wzmianki o tych zwyczajach pochodzą z XVI wieku. Wielką wagę przywiązywano do snów w nocy z 29 na 30 listopada. Dziewczęta wierzyły, że ich sny w tę noc są prorocze. Należało zatem przed pójściem na spoczynek pobożnie pomodlić się do Św. Andrzeja ale, aby modlitwa była skuteczniejsza, przez cały dzień pościć. We Śnie mógł jednak ukazać się zły duch, widmo czy upiór, a nie daj Boże topielec czy wisielec. Najskuteczniejszym sposobem odstraszenia takiej mary było nacieranie czosnkiem furtek, drzwi domów oraz parapetów okiennych. Same zaś panny brały do ust po trzy ząbki czosnku i dopiero, gdy zasypiały, połykały go. Teraz już ich błogi sen o ukochanym nie był niczym zakłócony, choć można było dodatkowo zabezpieczyć się płonącym przez całą noc ogniskiem, do których wrzucano stare palmy, wianki z Bożego Ciała i inne poświęcone zioła. Ogniska te zwano ognia-mi Św. Andrzeja. Na dobrą wróżbę, na polach lub w garnkach, dziewczęta siały len, konopie lub ziarna zbóż a były to poletka lub ogródki Św. Andrzeja. Bardzo liczne były wróżby odprawiane w grupie rówieśnic. Nigdy nie uczestniczyły w nich jednak i nie wróżyły sobie kobiety zamężne i starsze, nigdy też nie zapraszano na nie chłopców. Najbardziej znaną i najczęściej stosowaną była wróżba z lanego na wodę roztopionego wosku lub rozgrzanego ciekłego ołowiu a następnie wspólne badanie zastygłego kształtu lub cienia przezeń rzucanego na Ścianę. Podobną wróżbą było palenie papieru i obserwowanie ruchliwych cieni na Ścianie. Pomocne były też różne przedmioty jak np. kłębki kądzieli symbolizujące dziewczynę i miłego jej sercu chłopca. Kłębuszki te podpalano i kiedy uleciały w górę obserwowano, czy połączą się i razem spłoną, co wróżyło gorącą dozgonną miłość; na wodę puszczano też dwie igły lub Świeczki umocowane na tekturkach lub w łupinkach orzechów. Obserwowano czy para się połączy, pobożne zaś panny na Śląsku puszczały na wodę trzy igły lub Świeczki, bowiem trzecia symbolizowała księdza, który związek miał pobłogosławić przed ołtarzem.
Takich andrzejkowych wróżb była nieskończona ilość, były też one wymyślane na miejscu, w zależności od potrzeb i fantazji wróżących sobie dziewcząt. Tradycje te przetrwały do dnia dzisiejszego i niezmiennie cieszą się ogromną popularnością, choć dzisiaj mają już wyłącznie charakter zabawowy





In Poland, all major holidays are linked to the Christian tradition. In this celebration there are also earlier than the Christian customs and rites. Practices and elements of the old pagan holidays are intertwined with elements of Christian, which gave them new meaning and dimension.
Others know - useful,
Their - duty.
Review of Christmas traditions from the start of Advent, or the beginning of the liturgical year, and continue to present chronologically, though the choice, another Polish Christmas ritual calendar.

ADWENT
This is a 4-week waiting period for the feast of Christmas, time of concentration, posts, prayers and devotions. At the beginning of Advent Podlasie the declared loudly trumpeting the ligawach - the so-called. otrąbienie Advent. Were so silent musical instruments, games and dances, stand, take over piety, prayer for the dead, who are especially at this time often haunt the living. There was a belief that by mid-November should be completed by all the important field work, and some farm-related land, which until the spring, do not touch and disturb.
Advent was a time when neighbors meeting jointly carried out the work, mostly in the so-called. szkubaczkach, podskubkach namely the darciu feathers, but also for spinning. This time expired on talking, gossip, and the matching of young couples. On the eastern borderlands was called Advent time swadziebnym. Unlike in other Polish regions celebrating Advent in Pomerania. Here was already the beginning of Christmas celebrations and carol. After the boys went home with the crib, singing carols to mark the Day of the Lord is near.
As for rituals, church, still in all the churches during Advent are celebrated at dawn so. Roraty namely Lauds - Holy Mass imploring the coming of the Savior.

Christmas Eve - (24 December)
The name Christmas comes from the Latin words: "vigiliare" - watch and "vigilia" - watch, night guard, guards. Christmas is celebrated from the fourth century AD In this period came the first church hymns about the birth of Jesus and the oldest known representation of the Holy Family, whose image is in the catacombs of St. Sebastian in Rome. But only in the sixth century to the celebration of Christmas was introduced separate religious rites and rituals for the day preceding Christmas.
On Christmas Eve and the night, the longest of the year, several beliefs were associated. So it was believed that the earth opens up revealing hidden treasures in it, motionless, and that even the heaviest stones and boulders tremble and move, that blooms in the forest fern, and the snow grass and flowers, and trees in the orchards Women cover with flowers and fruits appear immediately . Animals and the Forest and the bees wake up from its winter sleep, to celebrate the Nativity. All the forest animals and home are in this night only talk to each other with a human voice, and the animals that were present centuries before the birth of Jesus, kneeling at midnight for a moment with his żłobach. Also believed that the water in wells turns into honey or wine, in streams and rivers - in liquid gold or silver. According to applications, all these wonders, however, could be seen only by people without sin. There was a belief that Christmas Eve night in the souls of the dead leave the afterlife and the unseen, or in human form as beggars and pilgrims could haunt houses of their relatives. Had to be on that day to blow on chairs and stools before they sat down on them, were not allowed to spit on the ground, flush impurities,
Sew, weave, or chop wood with the greatest care to handle the sharps, so as not to frighten or injure is not present in the vicinity of the spirit. Was placed on a table or extra cover, left to the remnants of Christmas Eve dishes or a piece of the wafer. Such an invitation to supper spirits, however, was associated with a certain fear, asked, therefore, that after a meal, rest, and heated up, returned to his world.
The Christmas decoration in Poland, both in rural cottages, manors and aristocratic residences, mostly appeared sheaves of grain, straw, hay, grain of flax, hemp, poppy, peas, beans. Sheaves erected in the corners or hung in the Chamber resolved, hay was placed under the table. Spreading straw on the whole floor or covered with her bench, which sits at the Christmas table. They did so to commemorate the birth of the Child in the stable and abundant harvest intentions.

The essential attribute of Christmas was a green branch as a symbol of life, health, success of vegetation and plant growth. sprigs fresh spruce, fir or pine nailed to fences, doors of houses, barns and gates. Strojono them inside homes, especially walls and picture frames with images of saints of the Lord. He was also the custom of hanging on resolved forked tops spruce or branches themselves, which richly and colorfully decorated. Christmas trees came to be known until the nineteenth century. Very characteristic, and only elements of the Polish Christmas ornaments are przystrajania interior of the wafer, extending its tradition of the seventeenth century. Were performed in the form of a flat paper cutouts, openwork rosettes and stars, as well as spatial forms called "worlds". Ornaments from the wafer were protected from disease and all the evil people and their belongings, bring the house blessing, to provide members of the household happiness, mutual love and harmony. Therefore, efforts were made to survive as long as possible, preferably before the next vigil. But the most important moment of the day is, of course, Christmas Eve. With it connects to most customs and rituals. Supper starts with the first star, which will appear in the sky, in remembrance of the star of Bethlehem. Then all biesiadnicy begin breaking the wafer. Opłatkami dyed also shared the pets. Then you can just sit at the table and try to turn all of Christmas Eve dishes, which had to be at least twelve, or multiples of that number or an odd number (5, 7, 9, 11), depending on the wealth of the house or regional traditions. Christmas Eve should therefore consist of dishes cooked with the "everything in the field, orchard, garden, woods and water". Fasting Christmas menu must include beetroot soup or mushroom soup, herring, although one fish dish, a dish of cabbage, compote of dried fruit, poppy seed noodles with sweet, poppy or poppy seed cake with nuts and raisins, gingerbread, fruit, nuts and other sweets. In addition to the unusual dishes are also people's behavior at the table. Should sit at the table even number of people, otherwise someone in your house might subside and for all the family circle. Place at the table addressed by age, according to the seniority to depart from this world. Each dish had to at least try to ensure that the abundance throughout the upcoming year. Christmas Eve dinner eaten in complete silence, which was justified by the ancient feasts zaduszne. Also in the interests of health and plenty of food in the new year, it was not until the end of the meal by all, leave the table or put spoons on the table, if needed proceeded spoon kept in your teeth. After finishing the feast is not Christmas table cleaned. For the whole night left for his dishes, china, the remnants of food and bits of wafers and a bottle of vodka destined for the souls of the dead. After supper they sang Christmas carols, using the so-called. kantyczek or song books from the record nutowym. According to legend, was the author of the first carols St. Francis. The oldest Polish carols postponed kancjonałów Latin and Czech Republic (where it came to Polish Christianity) come from the fifteenth century. sung to this day carol "In the manger lies" wrote the biggest Polish preacher at the turn of the sixteenth and seventeenth century, Fr. Peter Action, nineteenth-century carol "God is born" - Franciszek Karpinski. Starting in the seventeenth century the Polish kolędach threads began to appear popular. They are called the pastorałkami. Another characteristic feature of Polish Christmas carols, especially later in the nineteenth and twentieth centuries, is the presence of patriotic themes and elements of national martyrdom. At the time of partition, national uprisings and wars to the tune of the old carols sung patriotic texts.
Christmas Eve after everyone goes to church at Midnight, also known as midnight.
The custom of giving a gift, now commonly practiced, pre-children and is concerned only with the wealthy burgher houses. In some regions of the houses visited Polish przebierańcy, also known as gwiazdorami, asterisks, or simply kolędnikami. All of the celebration of Christmas (described here by necessity, only briefly) and the associated beliefs, customs and rituals, and in particular cult practice, over time changes have occurred, and only a few of them
survived to our times.

CHRISTMAS (25 December)
This is one of the biggest church holidays in the Christian world celebrated the fourth century, in the past in Poland called Godami, Godnimi or worthy of Christmas.
Christmas Day is commenced from taking part in morning devotions, lived in an atmosphere of solemnity and peace. Had to refrain from any work, cleaning, chopping wood, bringing water from the well, and even not allowed to kindle fire, viewed in the mirror or lie down during the day to rest. On the first day of Christmas, the device or play weddings and beyond the immediate family is not assumed and not made visits. Currently, these bans are not as rigorously as in the past, but not yet spent Christmas in a quiet and solemn mood, and usually in the company of loved ones.

ST strain (26 December)
Patron of the second day of Christmas the Saint. Stephen, first Christian martyr. So far on this day, mainly in the countryside, during the holy celebration of grain oats or other grain, to commemorate the martyrdom of a saint who was stoned to death. After a handful devoted to grain is added to the seed grain. The remaining grain to the priest's showers (in some regions of the country), Knights of the girls showers, or in the homes of other showers in the household, neighbors, and friends. St. customary days. Stephen opened the time of play, carol celebration, lasting until the feast of Our Lady of the Purification (2 February), and sometimes even to the end of the carnival that is the zapustów. Today the second day of Christmas is a time of visits, meetings, receptions and weddings.

New Year's Eve (January 31) / NEW YEAR (January 1)
Sam January 1 New Year celebrations with you-the leadership of the Roman tradition, which adopt the beginning of the year - Calendar Januariae. In Poland, the first month of January was named, as it faced the old and the new year. The Catholic Church, however, until the sixth century, as at 1 January and Eve was celebrated only as octave of Christmas. New Year's Eve, popularly known as the New Year's Eve, and the associated day (night) of fun, celebrated in Europe since the tenth century. Indeed, according to the prophecies of Sibyl in thousandths end of the world was to take place. In the year 999, when Pope Sylvester II was, Rome together with other countries of Christian Europe came in great dismay, later known by historians as a "crisis of the Millennium". After midnight, totalitarian terror and despair transformed in a moment of great joy. The people ran in crowds on city streets, singing and dancing by torchlight, and Pope Sylvester II gave the first blessing "urbi et orbi" - "city and the world," which to this day, the first day of each new year is given by successive popes. The name of the pope named so was the last day of the year and generally associated amusement games, balls, pageants, feasts, masquerades.
In Poland New Year's Eve balls and games are a relatively recent date, yet since the nineteenth century were rare, and the device it only in the cities and in the wealthiest homes. The time they were predictions. In some regions, small chlebki and baked buns called "bochniaczkami", "szczodrakami" or "new years" which has been generously bestows onto household health and prosperity. He was also baked "highway" to the neighbors. On New Year's Day was observed on the weather and sky, the wróżąc
weather and good harvest in the coming year.

Ash Wednesday (Ash Wednesday)
Ash Wednesday, also called Popielcem or Wednesday of the preliminary opening series of Easter holiday, which lasted up to green holidays. Drop ashes ceremony was introduced into the liturgy of the church around the fourth century and until the X was intended only for individuals odprawiających public penance. Later, however, the rite has been generally accepted and applied to all persons present in the church.
On this day in Poland, especially in villages and small towns, the general was fun log called Ash Wednesday. It consisted in the fact that unmarried girls and bachelors were drawing from their homes, attached to the logs, they had to borrow the inn, and there buying vodka. Arranging or other malicious jokes, such as stealthily trailed the girls clothes (especially the older ones), small wooden blocks, fish bones, rags, head or feet of poultry. In celebration of stepping on Wednesday were also common dances of women who gathered in the taverns of games called popłuczynami. As the days passed Popielca, all the fun and dancing cichły, giving way to the Lenten gravity. The villages then obnoszono pot with żurem, in homes and in the inn, hung on a string of herring or its skeleton. born. and herring because symbolized Lenten food. Also carefully washed the pots and utensils wyparzano all that remained on them not even the slightest trace of fat.

GREAT POST
Easter post was established in the second century, as the feast of Easter itself. It has its own rich liturgy, also requires the faithful to specific behaviors, to focus as well as to private individuals mortification.
Peace and quiet of Lent interrupted in the middle of the duration of noisy półpoście also called śródpościem. Then the wooden hammers wybijały half with a bang and post from all sides came the loud clatter of wooden rattles.

Madder I GAIK GREEN
In the fourth Sunday of Lent, called Laetare, White or Black, sometimes śmiertną take place in the rite of destruction, melting or burning effigy called the madder, Morena, Marzaniokiem, death, śmiertką or śmierciuchą. The figure was the image of winter and death, sickness, evil and torment różnorakiego harassing people. The ritual was to cause melting Marzanna rapid advent of spring. ¸ combined with the rite of the New Years, that is the eternally Gaika Green Green branch, which after the destruction of the symbol of winter, triumphantly introduced to the village. Identical ceremonies occurred almost everywhere in Europe. Melting Marzanna rituals described in the sixteenth century, Jan Dlugosz, adding that this is old habit. According to him, this rite was in connection with the destruction of pagan idols, which had allegedly ordered Mieszko I, the proof of the adoption of the Christian religion. Other researchers argue that the rite is późnośredniowieczny and was aimed at countering the so-called. "pestilential contagion," which in those days often haunted countries. There are concepts derived from ancient ritual traditions, especially the Roman celebration of the expulsion of the old Mars. Today, this ceremony takes place on 21 March as the first day of spring.

PALM SUNDAY
Palm Sunday is also known as the Flowers or Wierzbna and is beginning the most important event for the church, associated with the feast of Easter. Church of the saints on this day Christ's triumphal entry into Jerusalem. Solemn processions with palm trees began in the fourth century in Jerusalem, while he was ordained a habit of palm trees were introduced into the liturgy in the eleventh century.
In Poland, with palm trees, which attract an extraordinary properties, There are numerous folk customs. Willow plant were considered as "loving life", in Christian iconography and symbol of resurrection and immortality of the soul. Inserted into the palm or other plants "evergreen", such as yew twigs, berries, boxwood, vinca, arborvitae, and decorated with dried flowers and ribbons. Devoted to the church with palms kropiono homes, workarounds, and cattle in the barn. Suspended under a thatched roof to protect it from evil, witchcraft and misfortune, against disease and especially from the fire. The sacred palms kept with respect to the next Easter. In Krakow and its surroundings on Palm Sunday, Easter collection took place in the elementary school pupils and students. This custom, confirmed by the eighteenth-century sources, named Puchery or Pucheroki, from the Latin word "puer" - a boy. On that day the boys gather in churches, and after the service, began to recite the verse orations, most of the poverty of student life, and boasting a full texts and jokes. In this way, although for a few days, "earned" on their maintenance. This custom has been living in villages podkrakowskich even in the interwar period.

HOLY WEEK
Holy Week, the last in Lent, before the most important festival of Christians - The Resurrection of the Lord, is a period of mortification increased fasting and religious practices. The church celebrates the Mystery of the Passion. The great fire on Wednesday followed by candles, so. dark matins. The priest struck the pulpit Missal as a sign of the chaos that prevailed after the arrest of Christ. Youth used this rite as an excuse to have fun. It consisted of handling the evening the village with wooden kołatkami, hałasowaniu to drive out the devil, who could still hide somewhere. On Maundy Thursday all the bells of the churches converted into wooden rattles. Despite the growing mood of mourning and solemnity, was a custom practiced by hanging, burning or melting effigy of Judas. On the night of Holy Thursday to Good Friday to commemorate Christ's passage through the brook Kidron, in southern Poland chodzono the ponds and rivers to wash in water. Good Friday in the church is the deepest days of mourning after the death of Christ. Express her stripped of tablecloths, flowers and candles, altars, empty and open tabernacles, obscured with blackness, images of the Savior. On Good Friday in the side aisles of the churches are exposing Tombs of Christ. This tradition dates back to the seventeenth century has survived to our time together with the custom of burial Guard. Holy Saturday is a day dedicated to the celebration of food, as well as thorns, water and fire, another symbol of Easter holidays. The main attribute is święconki egg - the symbol of life, fertility, love and strength. The earliest Easter eggs found in the Polish lands came from the tenth century of excavations in the vicinity of Opole and Wroclaw. On the first day devoted to the Easter eggs were buried in fields and gardens skibach on fertility. And blown egg shells, especially eggs and kaszanek, thrown into the trees in the orchards, to deter pests and led to an abundance of fruit. Also believed that the eggs buried under węgły built home brings happiness and prosperity for its people. Depending on the technique and the region's Polish Easter eggs bear different names: eggs, kraszanki, coloring, rysowanki, skrobanki.
The Holy Week also hosts performances Passion Church. The Kalwaria Zebrzydowska, the oldest and largest Polish pasyjnym sanctuary from the eighteenth century, played the mystery of Christ's Passion, which lasts almost a whole week. To this day, come at him from across the Polish pilgrims.

EASTER
Easter in the first centuries of Christianity was called the Passover. It is the oldest (established earlier) festival, celebrated as early as the second century to commemorate the passion, death and resurrection of Christ. Long disputes Christian communities, turned in the first centuries, the term related to the handling of the Passover. Undertake a Council of Nice in 325, setting in force to this day, the period of holidays between 22 March and 25 April, always the first Sunday after the first full moon of spring.
Feast of the Resurrection opens Rezurekcja - Mass celebrated on Easter Saturday at midnight or at dawn on Easter Sunday. After the Resurrection Mass everyone go home for festive family called the Easter breakfast. This feast is preceded by the ceremony of sharing a blessed egg. Once the egg dividing to every household, even small children have to eat the entire stick of horseradish. This was to protect the teeth and stomach pain, but above all it was a 'last' mortification suffered for Christ before his death pojonego gall and vinegar.
Polish paigns has always been famous for its profusion. After the middle of the table reigned lamb, previously known as agnuskiem made of wax, butter, dough or marzipan, at the royal tables agnusek was made of gold, silver, porcelain, and was decorated with precious stones. paigns consisted of cold dishes, mainly meat, cooked hard-boiled eggs and cakes. These were the dishes, which are said to be given them "no smoke" or dishes that are "at one of the smoke," which meant that they were prepared earlier, and the only paigns have been heated. Not proper in fact the most solemn kindle a fire and even less to cook. On the table also had to find a "white sausage" also known as "Polish", boiled or fried. Among the most important holiday cakes are baby Easter, also called babimi kołaczami. Equally famous, and at the same time were very decorative mazurkas and cheesecakes, formerly known as przekładańcami. During the Christmas feasts used to play and kraszanki eggs. Most games were called walatką or wybitką, or playing on wybitki. It consisted in turning the table or tapping of Easter eggs Easter eggs are kept in hand. Won the one whose egg is not broke. In some Polish regions for this day are prepared surprises for children. Called. rabbits are placed in the orchard, the trees or somewhere in the bypass.

EASTER MONDAY - Dyngus
Easter Monday is a multitude of customs and rituals, and most of them is a sociable and fun. Crazy fun began when you took no-longer at night, from Sunday to Monday - also known as devil's night. So letting out the cattle barn, dragged on Kalenice roofs of carriages, farm tools, terraces, roads powywracanymi fences, chimneys, etc. The plugging of pious practices and had an early exit in the field and the sprinkling of holy water, land, plot sign of the cross, prayer, and plugging in a cross incursion made from palm Easter. But the most important was the custom of Easter Monday, and remained until today Dyngus, also called Easter, śmigutrem or śmigustem coated or great vein of St. Funnel, as he was called humorous. The first mention of dyngusie come from the fifteenth century, and they are the church bans prohibiting "pagan custom, which is called dyngus. Dyngus resisted the bans, however, and survived to this day. Śmigus names and dyngus originally meant two distinct traditions, first it was called. śmigus green or dry, and consisted of smaganiu the green branches wierzbowymi, the second is dyngus wet or coated with water.
In Kujawy was curious custom called przywoływkami dyngusowymi, which began in the evening on Easter Sunday. Procession moved through the village along with the orchestra, and aimed at the central village square. There were beginning to preach in verse orations in honor of the girls living in consecutively numbered, sławiono their virtues and benefits and the announcement on Monday where Will it be the water and who will be their deliverer. Przywoływki also concerned bachelors are recommended for men or, conversely, ridiculed their drawbacks.
Christian character habits were found at the Cracow. Such was walking with a garden or otherwise in ogrójczykiem. The boys dragged the cart with the installed figure of the Risen Lord, and he sang Easter songs homes. Almost identical in nature and the course were in other regions of the celebration of pasyjką, or the Easter lamb obnoszenie Traczyk (in memory of the Lord Jesus also trudnił the woodwork). An interesting old custom golf tour is a procession of horses, sometimes called the procession of a hundred horses, as practiced today in Upper Silesia. In Krakow, and is in Zwierzyniec (Cracow district) Christmas bazaar Emmaus, derives its name from the biblical town to which he walked with two disciples of the Risen Christ. The first mention of Krakow bazaar Emmaus come back to the seventeenth century.

EASTER TUESDAY (the third day of Christmas)
Easter Monday also called the third extension of the festival was fun and festive celebrations. On this day of Krakow went up the hill on Krzemionki and participated in the habit of known Rękawka. The name derives from the legend of the mound, the legendary founder of the city Krakus, who had to dump the land brought in the sleeves. The custom was to turning the mound of apples, eggs and debris święconego who caught the poor students from Krakow or żacy. In other regions, Polish Easter Tuesday passed a further flooding with water, with the difference that now the girls took the initiative, so oblewankę called Babasik or Babaskik. Powiadało A folk proverb: "Until Pentecost
You can pour every Friday.

ALL SAINTS - All Souls' Day (1 and 2 November)
They are dedicated to the memory of the dead bottom. Already in the ninth century, 1 November was celebrated as a day of All Saints. So it was a joyful celebration, which also emphasized the white color of vestments used in the day during mass. By contrast, 2 November - All Souls' Day of the Dead feast or proper, was introduced into the liturgy of the church in the tenth century. Then began to hold memorial Mass for the souls of the dead, as a counterweight to the common European pagan rituals zadusznych. Coincided with the Christian religion, zespoliła and deepened earlier beliefs and practices to honor the dead. Prasłowiańscy Our ancestors believed in life after death and the mysterious world of the dead, ruled by its own laws. Even in the mid-nineteenth century, the Lithuanian-Belarusian border was widespread celebration of grandfathers or rituals to honor the dead, although they also occurred in the signs and religious symbols. This ceremony has become an excuse to write by Adam Mickiewicz's great national drama "Forefathers' Eve". It is widely believed that the food and refreshment drinks may be helpful souls on the way to eternal salvation. On the eve of the dead hell is so special breads and dumplings, cooked beans, porridge oats, kuti and pozostawiało with vodka for the night on the table for the souls of the dead. Today, those practices have been replaced by flowers on the graves and burnt zniczami. In the past it was believed that the fires at the graves of rozniecanych approach to the wandering souls of the dead land of violent death, especially suicide. The flame was supposed to be specific help for the suffering souls. In our time, lit the candles on the graves are a symbol of the living memory of the deceased, or symbolize Christ and the eternal light.

Andrew (29 November)
Andrew, Jędrzejki or Jędrzejówki this season predictions for girls about love and marriage. These omens were known in all the Polish regions, as well as in other European countries. Despite such widespread prevalence of the origin and customs of these predictions is not yet known. In principle, however, all researchers agree that regardless of their origin, fortune-telling on church. Andrew developed and eventually formed the basis of the Christian tradition. The Catholic Church Holy days. Andrew closing years of his church. Advent begins.
In Poland, the omens Andrew's count had already several centuries of tradition. The first mention of these habits come from the sixteenth century. Great importance was attached to dreams in the night from 29 to 30 November. Girls believed that their dreams that night are prophetic. It was therefore necessary before going to bed to pray devoutly to church. Andrew but that prayer was effective, all-day fast. The Dream, however, could reveal the evil spirit, ghost or specter, and God forbid, drowned or hanged. The most effective way to deter such mary was rubbing garlic gates, doors of houses and window sills. Themselves and the girls took to paragraph three cloves of garlic and only when fallen asleep, swallowed it. Now, the blissful dream of his beloved was nothing disturbed, but you can also protect yourself burning through the night fire, which thrown into the old palm trees, wreaths of Corpus Christi and the other dedicated to herbs. These outbreaks have been called the fire-my church. Andrew. A good omen, in the fields or in pots, girls sow flax, hemp, or cereal grains and were garden plots or church. Andrew. There were many prophecies in the group celebrated contemporaries. I have never participated in them but not wróżyły the married women and the elderly, and never invited them boys.
12 3 12
2010-02-20T13:50:41+01:00
Many customs in Our are Motherland Poland:
In Holiday Christmas is custom of preparation of twelf dishes, position hay under table for example or under table-cloth and so further
We on Great night Decorate egg
...
hack translar i ctrl+c + ctrl+v
  • Użytkownik Zadane
2010-02-20T16:13:13+01:00
In Poland, all major holidays are linked to the Christian tradition. In this celebration there are also earlier than the Christian customs and rites. Practices and elements of the old pagan holidays are intertwined with elements of Christian, which gave them new meaning and dimension.
Others know - useful,
Their - duty.
Review of Christmas traditions from the start of Advent, which is the beginning of the liturgical year, and continue to present chronologically, though the choice, another Polish Christmas ritual calendar.

ADWENT
This is a 4-week waiting period for the feast of Christmas, time of concentration, posts, prayers and devotions. At the beginning of Advent Podlasie the declared loudly trumpeting the ligawach - the so-called. otrąbienie Advent. Were so silent musical instruments, games and dances, stand, take over piety, prayer for the dead, who at that time very frequently haunt the living. There was a belief that by mid-November should be completed by all the important field work, and some farm-related land, which until the spring, do not touch and disturb.
Advent was a time when neighbors meeting jointly carried out the work, mostly in the so-called. szkubaczkach, podskubkach namely the darciu feathers, but also for spinning. This time expired on talking, gossip, and the matching of young couples. On the eastern borderlands was called Advent time swadziebnym. Unlike in other Polish regions celebrating Advent in Pomerania. Here was already the beginning of Christmas celebrations and carol. After the boys went home with the crib, singing carols to mark the Day of the Lord is near.
As for rituals, church, still in all the churches during Advent are celebrated at dawn so. Roraty namely Lauds - Holy Mass imploring the coming of the Savior.

Christmas Eve - (24 December)
The name Christmas comes from the Latin words: "vigiliare" - watch and "vigilia" - watch, night guard, guards. Christmas is celebrated from the fourth century AD In this period came the first church hymns about the birth of Jesus and the oldest known representation of the Holy Family, whose image is in the catacombs of St. Sebastian in Rome. But only in the sixth century to the celebration of Christmas was introduced separate religious rites and rituals for the day preceding Christmas.
On Christmas Eve and the night, the longest of the year, several beliefs were associated. So it was believed that the earth opens up revealing hidden treasures in it, motionless, and that even the heaviest stones and boulders tremble and move, that blooms in the forest fern, and the snow grass and flowers, and trees in the orchards Women cover with flowers and fruits appear immediately . Animals and the Forest and the bees wake up from its winter sleep, to celebrate the Nativity. All the forest animals and home are in this night only talk to each other with a human voice, and the animals that were present centuries before the birth of Jesus, kneeling at midnight for a moment with his żłobach. Also believed that the water in wells turns into honey or wine, in streams and rivers - in liquid gold or silver. According to applications, all these wonders, however, could be seen only by people without sin. There was a belief that Christmas Eve night in the souls of the dead leave the afterlife and the unseen, or in human form as beggars and pilgrims could haunt houses of their relatives. Had to be on that day to blow on chairs and stools before they sat down on them, were not allowed to spit on the ground, flush impurities,
Sew, weave, or chop wood with the greatest care to handle the sharps, so as not to frighten or injure is not present in the vicinity of the spirit. Was placed on a table or extra cover, left to the remnants of Christmas Eve dishes or a piece of the wafer. Such an invitation to supper spirits, however, was associated with a certain fear, asked, therefore, that after a meal, rest, and heated up, returned to his world.
The Christmas decoration in Poland, both in rural cottages, manors and aristocratic residences, mostly appeared sheaves of grain, straw, hay, grain of flax, hemp, poppy, peas, beans. Sheaves erected in the corners or hung in the Chamber resolved, hay was placed under the table. Spreading straw on the whole floor or covered with her bench, which sits at the Christmas table. They did so to commemorate the birth of the Child in the stable and abundant harvest intentions.

The essential attribute of Christmas was a green branch as a symbol of life, health, success of vegetation and plant growth. sprigs fresh spruce, fir or pine nailed to fences, doors of houses, barns and gates. Strojono them inside homes, especially walls and picture frames with images of saints of the Lord. He was also the custom of hanging on resolved forked tops spruce or branches themselves, which richly and colorfully decorated. Christmas trees came to be known until the nineteenth century. Very characteristic, and only elements of the Polish Christmas ornaments are przystrajania interior of the wafer, extending its tradition of the seventeenth century. Were performed in the form of a flat paper cutouts, openwork rosettes and stars, as well as spatial forms called "worlds". Ornaments from the wafer were protected from disease and all the evil people and their belongings, bring the house blessing, to provide members of the household happiness, mutual love and harmony. Therefore, efforts were made to survive as long as possible, preferably before the next vigil. But the most important moment of the day is, of course, Christmas Eve. With it connects to most customs and rituals. Supper starts with the first star, which will appear in the sky, in remembrance of the star of Bethlehem. Then all biesiadnicy begin breaking the wafer. Opłatkami dyed also shared the pets. Then you can just sit at the table and try to turn all of Christmas Eve dishes, which had to be at least twelve, or multiples of that number or an odd number (5, 7, 9, 11), depending on the wealth of the house or regional traditions. Christmas Eve should therefore consist of dishes cooked with the "everything in the field, orchard, garden, woods and water". Fasting Christmas menu must include beetroot soup or mushroom soup, herring, although one fish dish, a dish of cabbage, compote of dried fruit, poppy seed noodles with sweet, poppy or poppy seed cake with nuts and raisins, gingerbread, fruit, nuts and other sweets. In addition to the unusual dishes are also people's behavior at the table. Should sit at the table even number of people, otherwise someone in your house might subside and for all the family circle. Place at the table addressed by age, according to the seniority to depart from this world. Each dish had to at least try to ensure that the abundance throughout the upcoming year. Christmas Eve dinner eaten in complete silence, which was justified by the ancient feasts zaduszne. Also in the interests of health and plenty of food in the new year, it was not until the end of the meal by all, leave the table or put spoons on the table, if needed proceeded spoon kept in your teeth. After finishing the feast is not Christmas table cleaned. For the whole night left for his dishes, china, the remnants of food and bits of wafers and a bottle of vodka destined for the souls of the dead. After supper they sang Christmas carols, using the so-called. kantyczek or song books from the record nutowym. According to legend, was the author of the first carols St. Francis. The oldest Polish carols postponed kancjonałów Latin and Czech Republic (where it came to Polish Christianity) come from the fifteenth century. sung to this day carol "In the manger lies" wrote the biggest Polish preacher at the turn of the sixteenth and seventeenth century, Fr. Peter Action, nineteenth-century carol "God is born" - Franciszek Karpinski. Starting in the seventeenth century the Polish kolędach threads began to appear popular. They are called the pastorałkami. Another characteristic feature of Polish Christmas carols, especially later in the nineteenth and twentieth centuries, is the presence of patriotic themes and elements of national martyrdom. At the time of partition, national uprisings and wars to the tune of the old carols sung patriotic texts.
Christmas Eve after everyone goes to church at Midnight, also known as midnight.
The custom of giving a gift, now commonly practiced, pre-children and is concerned only with the wealthy burgher houses. In some regions of the houses visited Polish przebierańcy, also known as gwiazdorami, asterisks, or simply kolędnikami. All of the celebration of Christmas (described here by necessity, only briefly) and the associated beliefs, customs and rituals, and in particular cult practice, over time changes have occurred, and only a few of them
survived to our times.

CHRISTMAS (25 December)
This is one of the biggest church holidays in the Christian world celebrated the fourth century, in the past in Poland called Godami, Godnimi or worthy of Christmas.
Christmas Day is commenced from taking part in morning devotions, lived in an atmosphere of solemnity and peace. Had to refrain from any work, cleaning, chopping wood, bringing water from the well, and even not allowed to kindle fire, viewed in the mirror or lie down during the day to rest. On the first day of Christmas, the device or play weddings and beyond the immediate family is not assumed and not made visits. Currently, these bans are not as rigorously as in the past, but not yet spent Christmas in a quiet and solemn mood, and usually in the company of loved ones.



ST strain (26 December)
Patron of the second day of Christmas the Saint. Stephen, first Christian martyr. So far on this day, mainly in the countryside, during the holy celebration of grain oats or other grain, to commemorate the martyrdom of a saint who was stoned to death. After a handful devoted to grain is added to the seed grain. The remaining grain to the priest's showers (in some regions of the country), Knights of the girls showers, or in the homes of other showers in the household, neighbors, and friends. St. customary days. Stephen opened the time of play, carol celebration, lasting until the feast of Our Lady of the Purification (2 February), and sometimes even to the end of the carnival that is the zapustów. Today the second day of Christmas is a time of visits, meetings, receptions and weddings.

New Year's Eve (January 31) / NEW YEAR (January 1)
Sam January 1 New Year celebrations with you-the leadership of the Roman tradition, which adopt the beginning of the year - Calendar Januariae. In Poland, the first month of January was named, as it faced the old and the new year. The Catholic Church, however, until the sixth century, as at 1 January and Eve was celebrated only as octave of Christmas. New Year's Eve, popularly known as the New Year's Eve, and the associated day (night) of fun, celebrated in Europe since the tenth century. Indeed, according to the prophecies of Sibyl in thousandths end of the world was to take place. In the year 999, when Pope Sylvester II was, Rome together with other countries of Christian Europe came in great dismay, later known by historians as a "crisis of the Millennium". After midnight, totalitarian terror and despair transformed in a moment of great joy. The people ran in crowds on city streets, singing and dancing by torchlight, and Pope Sylvester II gave the first blessing "urbi et orbi" - "city and the world," which to this day, the first day of each new year is given by successive popes. The name of the pope named so was the last day of the year and generally associated amusement games, balls, pageants, feasts, masquerades.
In Poland New Year's Eve balls and games are a relatively recent date, yet since the nineteenth century were rare, and the device it only in the cities and in the wealthiest homes. The time they were predictions. In some regions, small chlebki and baked buns called "bochniaczkami", "szczodrakami" or "new years" which has been generously bestows onto household health and prosperity. He was also baked "highway" to the neighbors. On New Year's Day was observed on the weather and sky, the wróżąc
weather and good harvest in the coming year.

CARNIVAL carnival MIĘSOPUST
Carnival of the old Polish-called zapusty, this time from New Year to Ash Wednesday. The name comes from the Latin "Carnaval", the units of "caro" - meat and vale - Farewell healthy meat means goodbye - or mięsopust - in a broader sense of all feasts, and games in connection with the approaching Lent. Carnival comes from ancient holidays: Dionizji Greek and Roman Saturnalii. Carnival celebrated uproariously Mediterranean countries in the Middle Ages. The most famous was a carnival in Venice, and from the eighteenth century - in Rome. The first mention of the source carnival Polish and related customs dating from the early seventeenth century. This was the time of the hunt, dance and mischief. Regardless of the greasy food, and a lot of sipping. Bookmark Old Polish entertainment rides were conducted by wodzirejów, held by the light of torches, music and Janissary dialing. At the same time it was a show of horses cugowych, ornamental harness and horses.
Najhuczniej and najweselej However, last week celebrated the carnival, starting on Thursday of fat, also known as zapuśnym, combrowym. Three days before Popielcem called zapusty, mięsopustem, ostatkami, kusymi days or kusakami or diabelskimi days, were particularly happy. The village then went przebierańcy and masked figures. On the trolley or sledge obwożono Bacchus, dressed boy or a doll of straw, of pot, which collected donations for the beer and booze. Upper Silesia, women danced in "high flax and hemp," which dances were the cause lush growth of plants. Similarly, men danced "on oats, wheat and kłapocze (potatoes). The scanty Tuesday took place "wkupne to bab" or formal introduction of the new girls zaślubionych among married women. Another ceremony was podkoziołek or evening dance at the inn, where a statue erected barrel kid, and unmarried girls from dancing with a bachelor, had to throw money on the plate was placed into somersaults at that, believing that such a marriage will give them a ransom.
For more interesting are the habits zapustnych JEDLIŃSKI Tinamiformes, especially when they held a great spectacle, known as the beheading death. In the last three days have taken place Kuse procession disguised form, ending before the tribunal, composed of Mayor, Reeve and assessors. Accused was death. After a long argumentation, the court stayed sentenced to death by beheading by the sword. Let go before his execution bosom hidden under a black cat as a symbol of the dark and evil soul. 'Dead' death were taken outside the city limits, and everyone went to
lasting until midnight dances.
In other regions of the country known to have similar habits Mięsopusta cutting or killing musician, meaning essentially the same or a farewell zapustów (carnival) and any games.

Ash Wednesday (Ash Wednesday)
Ash Wednesday, also called Popielcem or Wednesday of the preliminary opening series of Easter holiday, which lasted up to green holidays. Drop ashes ceremony was introduced into the liturgy of the church around the fourth century and until the X was intended only for individuals odprawiających public penance. Later, however, the rite has been generally accepted and applied to all persons present in the church.
On this day in Poland, especially in villages and small towns, the general was fun log called Ash Wednesday. It consisted in the fact that unmarried girls and bachelors were drawing from their homes, attached to the logs, they had to borrow the inn, and there buying vodka. Arranging or other malicious jokes, such as stealthily trailed the girls clothes (especially the older ones), small wooden blocks, fish bones, rags, head or feet of poultry. In celebration of stepping on Wednesday were also common dances of women who gathered in the taverns of games called popłuczynami. As the days passed Popielca, all the fun and dancing cichły, giving way to the Lenten gravity. The villages then obnoszono pot with żurem, in homes and in the inn, hung on a string of herring or its skeleton. born. and herring because symbolized Lenten food. Also carefully washed the pots and utensils wyparzano all that remained on them not even the slightest trace of fat.

GREAT POST
Easter post was established in the second century, as the feast of Easter itself. It has its own rich liturgy, also requires the faithful to specific behaviors, to focus as well as to private individuals mortification.
Peace and quiet of Lent interrupted in the middle of the duration of noisy półpoście also called śródpościem. Then the wooden hammers wybijały half with a bang and post from all sides came the loud clatter of wooden rattles.

Madder I GAIK GREEN
In the fourth Sunday of Lent, called Laetare, White or Black, sometimes śmiertną take place in the rite of destruction, melting or burning effigy called the madder, Morena, Marzaniokiem, death, śmiertką or śmierciuchą. The figure was the image of winter and death, sickness, evil and torment różnorakiego harassing people. The ritual was to cause melting Marzanna rapid advent of spring. ¸ combined with the rite of the New Years, that is the eternally Gaika Green Green branch, which after the destruction of the symbol of winter, triumphantly introduced to the village. Identical ceremonies occurred almost everywhere in Europe. Melting Marzanna rituals described in the sixteenth century, Jan Dlugosz, adding that this is old habit. According to him, this rite was in connection with the destruction of pagan idols, which had allegedly ordered Mieszko I, the proof of the adoption of the Christian religion. Other researchers argue that the rite is późnośredniowieczny and was aimed at countering the so-called. "pestilential contagion," which in those days often haunted countries. There are concepts derived from ancient ritual traditions, especially the Roman celebration of the expulsion of the old Mars. Today, this ceremony takes place on 21 March as the first day of spring.



PALM SUNDAY
Palm Sunday is also known as the Flowers or Wierzbna and is beginning the most important event for the church, associated with the feast of Easter. Church of the saints on this day Christ's triumphal entry into Jerusalem. Solemn processions with palm trees began in the fourth century in Jerusalem, while he was ordained a habit of palm trees were introduced into the liturgy in the eleventh century.
In Poland, with palm trees, which attract an extraordinary properties, There are numerous folk customs. Willow plant were considered as "loving life", in Christian iconography and symbol of resurrection and immortality of the soul. Inserted into the palm or other plants "evergreen", such as yew twigs, berries, boxwood, vinca, arborvitae, and decorated with dried flowers and ribbons. Devoted to the church with palms kropiono homes, workarounds, and cattle in the barn. Suspended under a thatched roof to protect it from evil, witchcraft and misfortune, against disease and especially from the fire. The sacred palms kept with respect to the next Easter. In Krakow and its surroundings on Palm Sunday, Easter collection took place in the elementary school pupils and students. This custom, confirmed by the eighteenth-century sources, named Puchery or Pucheroki, from the Latin word "puer" - a boy. On that day the boys gather in churches, and after the service, began to recite the verse orations, most of the poverty of student life, and boasting a full texts and jokes. In this way, although for a few days, "earned" on their maintenance. This custom has been living in villages podkrakowskich even in the interwar period.

HOLY WEEK
Holy Week, the last in Lent, before the most important festival of Christians - The Resurrection of the Lord, is a period of mortification increased fasting and religious practices. The church celebrates the Mystery of the Passion. The great fire on Wednesday followed by candles, so. dark matins. The priest struck the pulpit Missal as a sign of the chaos that prevailed after the arrest of Christ. Youth used this rite as an excuse to have fun. It consisted of handling the evening the village with wooden kołatkami, hałasowaniu to drive out the devil, who could still hide somewhere. On Maundy Thursday all the bells of the churches converted into wooden rattles. Despite the growing mood of mourning and solemnity, was a custom practiced by hanging, burning or melting effigy of Judas. On the night of Holy Thursday to Good Friday to commemorate Christ's passage through the brook Kidron, in southern Poland chodzono the ponds and rivers to wash in water. Good Friday in the church is the deepest days of mourning after the death of Christ. Express her stripped of tablecloths, flowers and candles, altars, empty and open tabernacles, obscured with blackness, images of the Savior. On Good Friday in the side aisles of the churches are exposing Tombs of Christ. This tradition dates back to the seventeenth century has survived to our time together with the custom of burial Guard. Holy Saturday is a day dedicated to the celebration of food, as well as thorns, water and fire, another symbol of Easter holidays. The main attribute is święconki egg - the symbol of life, fertility, love and strength. The earliest Easter eggs found in the Polish lands came from the tenth century of excavations in the vicinity of Opole and Wroclaw. On the first day devoted to the Easter eggs were buried in fields and gardens skibach on fertility. And blown egg shells, especially eggs and kaszanek, thrown into the trees in the orchards, to deter pests and led to an abundance of fruit. Also believed that the eggs buried under węgły built home brings happiness and prosperity for its people. Depending on the technique and the region's Polish Easter eggs bear different names: eggs, kraszanki, coloring, rysowanki, skrobanki.
The Holy Week also hosts performances Passion Church. The Kalwaria Zebrzydowska, the oldest and largest Polish pasyjnym sanctuary from the eighteenth century, played the mystery of Christ's Passion, which lasts almost a whole week. To this day, come at him from across the Polish pilgrims.

EASTER
Easter in the first centuries of Christianity was called the Passover. It is the oldest (established earlier) festival, celebrated as early as the second century to commemorate the passion, death and resurrection of Christ. Long disputes Christian communities, turned in the first centuries, the term related to the handling of the Passover. Undertake a Council of Nice in 325, setting in force to this day, the period of holidays between 22 March and 25 April, always the first Sunday after the first full moon of spring.
Feast of the Resurrection opens Rezurekcja - Mass celebrated on Easter Saturday at midnight or at dawn on Easter Sunday. After the Resurrection Mass everyone go home for festive family called the Easter breakfast. This feast is preceded by the ceremony of sharing a blessed egg. Once the egg dividing to every household, even small children have to eat a whole stick of horseradish. This was to protect the teeth and stomach pain, but above all it was a 'last' mortification suffered for Christ before his death pojonego gall and vinegar.
Polish paigns has always been famous for its profusion. After the middle of the table reigned lamb, previously known as agnuskiem made of wax, butter, dough or marzipan, at the royal tables agnusek was made of gold, silver, porcelain, and was decorated with precious stones. paigns consisted of cold dishes, mainly meat, cooked hard-boiled eggs and cakes. These were the dishes, which are said to be given them "no smoke" or dishes that are "at one of the smoke," which meant that they were prepared earlier, and the only paigns have been heated. Not proper in fact the most solemn kindle a fire and even less to cook. On the table also had to find a "white sausage" also known as "Polish", boiled or fried. Among the most important holiday cakes are baby Easter, also called babimi kołaczami. Equally famous, and at the same time were very decorative mazurkas and cheesecakes, formerly known as przekładańcami. During the Christmas feasts used to play and kraszanki eggs. Most games were called walatką or wybitką, or playing on wybitki. It consisted in turning the table or tapping of Easter eggs Easter eggs are kept in hand. Won the one whose egg is not broke. In some Polish regions for this day are prepared surprises for children. Called. rabbits are placed in the orchard, the trees or somewhere in the bypass.

EASTER MONDAY - Dyngus

Easter Monday is a multitude of customs and rituals, and most of them is a sociable and fun. Crazy fun began when you took no-longer at night, from Sunday to Monday - also known as devil's night. So letting out the cattle barn, dragged on Kalenice roofs of carriages, farm tools, terraces, roads powywracanymi fences, chimneys, etc. The plugging of pious practices and had an early exit in the field and the sprinkling of holy water, land, plot sign of the cross, prayer, and plugging in a cross incursion made from palm Easter. But the most important was the custom of Easter Monday, and remained until today Dyngus, also called Easter, śmigutrem or śmigustem coated or great vein of St. Funnel, as he was called humorous. The first mention of dyngusie come from the fifteenth century, and they are the church bans prohibiting "pagan custom, which is called dyngus. Dyngus resisted the bans, however, and survived to this day. Śmigus names and dyngus originally meant two distinct traditions, first it was called. śmigus green or dry, and consisted of smaganiu the green branches wierzbowymi, the second is dyngus wet or coated with water.
In Kujawy was curious custom called przywoływkami dyngusowymi, which began in the evening on Easter Sunday. Procession moved through the village along with the orchestra, and aimed at the central village square. There were beginning to preach in verse orations in honor of the girls living in consecutively numbered, sławiono their virtues and benefits and the announcement on Monday where Will it be the water and who will be their deliverer. Przywoływki also concerned bachelors are recommended for men or, conversely, ridiculed their drawbacks.
Christian character habits were found at the Cracow. Such was walking with a garden or otherwise in ogrójczykiem. The boys dragged the cart with the installed figure of the Risen Lord, and he sang Easter songs homes. Almost identical in nature and the course were in other regions of the celebration of pasyjką, or the Easter lamb obnoszenie Traczyk (in memory of the Lord Jesus also trudnił the woodwork). An interesting old custom golf tour is a procession of horses, sometimes called the procession of a hundred horses, as practiced today in Upper Silesia. In Krakow, and is in Zwierzyniec (Cracow district) Christmas bazaar Emmaus, derives its name from the biblical town to which he walked with two disciples of the Risen Christ. The first mention of Krakow bazaar Emmaus come back to the seventeenth century.

EASTER TUESDAY (the third day of Christmas)
Easter Monday also called the third extension of the festival was fun and festive celebrations. On this day of Krakow went up the hill on Krzemionki and participated in the habit of known Rękawka. The name derives from the legend of the mound, the legendary founder of the city Krakus, who had to dump the land brought in the sleeves. The custom was to turning the mound of apples, eggs and debris święconego who caught the poor students from Krakow or żacy. In other regions, Polish Easter Tuesday passed a further flooding with water, with the difference that now the girls took the initiative, so oblewankę called Babasik or Babaskik. Powiadało A folk proverb: "Until Pentecost
You can pour every Friday.

CELEBRATIONS Midsummer Sobotka (23-24 June)
Celebrations locust celebrated the night before the day of their patron Saint. John the Baptist, in Poland, called the bonfire or Kupalnocką, are one of the most interesting and oldest annual festivals. Its roots date back to ancient holiday greetings years of love and fertility, connected with the rites of fire and water, and unusual practices czarodziejskimi. It was believed that on the night of St. John all the land passes a powerful and invigorating pulse, a fern flower that blooms, and whoever finds it, finds the way to the hidden treasures of the earth. It was believed that herbs such as wormwood, St. John's wort, a herb known as beans, take a special healing power. Beliefs were a lot.
In the night kindles a fire called sobótkami.




Napisz tylko najważniejsze!