Odpowiedzi

2010-02-26T17:24:44+01:00
Wewnętrzne przyczyny upadku I Rzeczypospolitej

Do upadku Rzeczypospolitej w dużej mierze przyczynili się magnaci. Po XVII-wiecznych wojnach poszerzyli oni swoje wpływy i zaczęli manipulować sprawami państwa. Magnateria zmieniała swoje ziemie w coś w rodzaju osobnego państewka ustalając na nich własne prawa i reguły, co sprawiło, że porzucili oni sprawy państwowe i zajeli się własnymi. Szlachta utraciła swoją władze i majątek po w/w wojnach i była utrzymywana przez magnatów lecz w zamian miała głosować na sejmach jedynie w ich interesie, a nie ku polepszeniu sie stuacji kraju. Później, podczas powstania, które bardzo potrzebowało ochotników, wielu chłopów stawało do walki. Niestety, szlachcianie często nie zezwalali na to lub starali się by do chłopów w ogóle nie dotarła wieść o poszukiwaniu ochotników.W upadku państwa pomogła zasada liberum veto, przez którą to żaden sejm nie mógł dobiec do końca będąc przerywanym pojedynczym głosem. Przeszkadzało to w ustaleniu jak poprawić sytuację w kraju. Magnaci zdradzili Rzeczpospolitą zkładając konfederację targowicką. Zamiast popierać reformy i konstytucję, pomagając w odbudowie Polski, woleli oni wrócić do wolnej elekcji, liberum veto i dawnych przywilejów. Zdrajcy wyjechali do Rosji prosząc Katarzynę II o pomoc.
Kolejnym ważnym czynnikiem, który doprowadził do upadku Rzeczypospolitej była wolna elekcja i dopuszczenie do tronu dynastii Sasów. Za panowanie tej dynastii doszło do dużych zaniedbań gospodarczych spowodowanych przez Augusta II Mocnego i Augusta III Sasa. Ten pierwszy podczas wojny ze Szwecją próbowałem zagarnąć Inflanty, szwedzi odparli atak, a następnie poszli w głąb kraju, aż pod Karpaty. Wkroczenie do kraju szwedzkiego króla Karola XII wykorzystali szlachcianie przeciwni Augustowi II ogłaszając jego detronizację. Nastepnie w roku 1704 na polski tronie zasiadł wielkopolski wojewoda Stanisław Leszczyński, mający również poparcie szwedzkiego władcy. Zwolennicy panowania Augusta II, nie godząć się na nowego władcę, związali przeciw niemu konfederację i ustanowili sojusz z Rosją. Wybuchła wojna domowa powodująca ogromne zniszczenia. Na domiar złego panowała wtedy zaraza, a później przemarsze obcych wojsk przez kraj, także go niszczyły.
Natomiast August III Sas właściwie nie walczył ale pozwalał innym państwom prowadzić bitwy na terenie naszego kraju i zwiększył się wpływ Rosji na losy Polski, dochodziło nawet do tego, że pruski król porywał z Polski mężczyzn i wcielał ich do własnej armii. Obaj władcy zaniedbywali polską gospodarkę. Oświatę polską reprezentowały wtedy właściwie jedynie szkoły jezuickie, które właściwie nie przeszły żadnych reform. Zatem ludność polska była słabo wykształcona, jak więc miała przyczynić się do rozwoju gospodarki a zarazem do rozwoju państwa? Ludność uległa też niefortunnemu podziałowi na sejmie w 1733 roku, na którym to pozbawiono różnowierców praw politycznych. O tym wydarzeniu było głośno w całej Europie. Katarzyna II, rządając od Stanisława Augusta by wyrównał prawa katolików i wyznawców innych wiar, przyczyniła się do stworzenie trzech przeciwnych sobie konfederacji: katolickiej w Radomiu, protestanckiej w Toruniu i dyzuickiej w Sucku. Konfederacje zwalczały się wzajemnie, a że do tych ugrupowań często należeli ludzie zasiadający w sejmach i decydujący o losach I Rzeczypospolitej, przenosili swoje spory na obrady sejmu. Tak więc często kłócili się i nie potrafili niczego ustalić co tylko szkodziło Polsce. Myślę, że Polska dała by radę wygrać z Rosją w obronie Konstytucji gdyby Stanisław August nie kazał zaprzestać walk.

Zewnętrzne przyczyny upadku I Rzeczypospolitej

Największą zewnętrzną przyczyną było wtrącanie się państw ościennych w sprawy Rzeczypospolitej. Państwa te robiły to całkowicie jawnie tyle tylko, że pod wymyślonymi pretekstami. Na przykład układ w Poczdamie zwarty przez Rosję, Austrie i Prusy, który stwierdzał, że w Polsce nic nie może zostać zreformowane i, że staje on straży “polskiej złotej wolności szlacheckiej”. Ten układ stał się początkiem ingerowania tych państw w sprawy polskie. 12 lat po napisaniu układu zaborcy ustalili między sobą, że przejmą kontrolę nad elekcją, po śmierci Augusta II. Na szczęście nie udało im się to, spowodowali oni jednak, że aby narzucić Polsce swoją wolę coraz częściej robili to siłą, przy pomocy wojska. Doszło do tego, że Polska ludność uwierzyła, że nie da się niczego zreformować bez zgody któregoś z państw ościennych.Były oczywiście próby reform państwa, ale ludność straciła wiarę, że ma jakikolwiek wpływ na rozwój państwa. Władca Prus sprowadzał do Polski fałszywą monetę aby utrudnic kupcom handel i niszczyć polską gospodarkę
Była jeszcze jedna przyczyna, która przyczyniła się do upadku Rzeczypospolitej. Był to związek pomiędzy Stanisławem Augustem Poniatowskim a Katarzyną II. Król Polski pałał do rosyjskiej cesarzowej nieodwzajemnionym uczuciem. Katarzyna była pierwszą miłością Augusta, lecz on dla niej jedynie jednym z wielu adoratorów. Był więc “wodzony za nos” np. Po zabraniu części praw politycznych innowiercom, Poniatowski, kiedy dowiedział się o reakcji Katarzyny, natychmiast zaczął się starać o zwiększenie ilości praw politycznych ludziom nie wyznającym wiary katolickiej. Kolejny przykład: w 1733 bez sprzeciwu podpisał sejm rozbiorowy i pozwolił zaborcom na odebranie Polsce części terenu. Następnym co zrobił Poniatowski by spodobać się cesarzowej było zaprzestanie walk o niepodległość kiedy Polsce udało się kilka razy zwyciężyć Rosję. Polacy wzięli wtedy losy powstania we własne ręce i poprowadzili je bez króla, co uważam za słuszną decyzje.