Mam temat maturalny:Omów na wybranych przykładach sposób funkcjonowania toposu :domu , rodziny, ojczyzny w wybranych utworach różnych epok: proszę o pomoc wybrałam Kochanowskiego "Na dom w Czarnolesie", Powrót posła,Moralność pani Dulskiej i waham się jeszcze nad Pan Tadeusz lub Nad Niemnem" proszę o pomoc bo nie mogę ruszyć z miejsca bardzo bym prosiła na e-mail [email protected]

1

Odpowiedzi

2010-03-01T12:42:21+01:00
Temat jaki wybrałem i jaki chciałbym Państwu zaprezentować to : „ Dom rodzinny jako motyw literacki. Przedstaw temat odwołując się do wybranych przykładów z różnych epok.
Dom to przede wszystkim miejsce gdzie mieszkamy, gdzie kształtujemy naszą osobowość i co najważniejsze możemy się schronić w razie niebezpieczeństw. Bez wątpienia śmiało mogę stwierdzić, że każdy z nas, niezależnie od tego, w jakim jest wieku, gdzie mieszka, czym się zajmuje w codziennym życiu i jaki jest jego status społeczny potrzebuje poczucia bezpieczeństwa, kontroli, miłości, spokoju i równowagi duchowej. Takim miejscem , gdzie wszystkie problemy odchodzą na drugi plan i wspomnienia nie pozwalają nam o nim zapomnieć jest właśnie „ dom rodzinny. Kojarzy nam się nam z rodzinnym szczęściem, dzieciństwem, młodością. By stworzyć taki dom pełen ciepła , miłości , troski i bezpieczeństwa jest szalenie trudny. Jednak to właśnie on dla nas młodych ludzi jest najważniejszy w procesie wychowania i socjalizacji człowieka. To właśnie w tej ostoi uczymy się godnie przezwyciężać , każdą przeszkodę. Nie ulega wątpliwości, że troskliwa i kochająca się rodzina daje poczucie bezpieczeństwa, uczy szacunku i miłości do innych, wpaja system wartości. Osoby, które tworzą rodzinny dom, to ludzie, z którymi łączą nas więzy krwi, wspólne doświadczenia, wspomnienia, miłość i przeżycia. To im zawdzięczamy naszą postawę w dorosłym życiu i stosunek do innych ludzi. Nasz dom w przyszłości zawsze będzie zawierał jakiś element z domu rodzinnego, to co mamy dotychczas będziemy starali się odzwierciedlić w przyszłości., gdy sami już będziemy mieli rodzinę. Dlatego tak istotną kwestią jej dawanie dobrego przykładu swoim dzieciom. Często tylko oni właśnie potrafią zauważyć to, co nam wydaje się niewidoczne i dobrze ukryte; bezbłędnie wyczuwają nasze nastroje i każdy fałsz w naszych słowach czy postępowaniu. Postawa taka jest nabywana jest bardzo wyjątkowa i trwała. Ani szkoła, książka czy też inna instytucja nie będzie w stanie jej przekazać w taki sposób jak nasi najbliżsi.

Pierwsza lektura jaka chciałbym zaprezentować to twórczość Jana Kochanowskiego, z której wybrałem fraszkę „ Na dom w Czarnolesie”. Autor ten to przeze wszystkim wielki człowiek , poeta i wieszcz renesansowy. Utwory jakie napisał w dużym zasobie są poświecone arkadii jaka widział w rodzinnym azylu. Kochanowski swój dom przedstawiał na podstawie własnej bibliografii. To właśnie jego dom znalazł siedzibę w Czarnolasie. Stąd też napisał o niej fraszkę. Gdzie stara się opisać swój dom jako podstawowa wartość życia ludzkiego, jako oaza spokoju i miłości. Wieszcz w utworze chwali sobie swoje rodzinne zycie i swój ojczysty dom . Gardzi balami na salonach, a pochwala spokój swojego gniazda.

„Inszy niechaj pałace marmórowe mają
I szczerym złotogłowem ściany obijają, „


Chwali sobie to magiczne miejsce, zmęczony stałymi podróżami w nim znajduje równowagę ducha. .Dom w Czarnolesie był dla niego ucieleśnieniem marzeń i wszystkich jego potrzeb. Jan Kochanowski to śmiało by, można powiedzieć domator. Jest przekonany że unormowane życie rodzinne owocuje w spokojnej starości. Jednak życie jest przewrotne jak dowiadujemy się w późniejszej twórczości wieszcza w cyklu XIX Trenów, które napisał po starcie ukochanej córki Orszulki przeistoczył się w miejsce pełne smutku i rozpaczy. Podsumowując lekturę. Dom rodzinny jest więc w twórczości Kochanowskiego ukazany jako miejsce arkadyjskie, prawie idealne a także bezpieczne schronienie przez złem świata . To właśnie w domu poeta odnajdywał wewnętrzny spokój niezbędny do pracy twórczej.
Idealnym potwierdzonym świadectwem jak dużą rolę , odgrywa nastrój domowego ogniska jest utwór Gabrieli Zapolskiej "Moralność pani Dulskiej". Tytułową bohaterką utworu jest wyraziście wykreowana postać, która zaprzecza ideałowi kochającej i zatroskanej o swoje dzieci matki. Dulska w powieści dba jedynie o „dobre imię” swojego domu i syna . Jedynie co jest dla niej ważne to przesadna dbałość o zachowanie pozorów i sprawianie dobrego wrażenie przed obcymi ludźmi. Swoja postawą nie przedstawia obrończynię domowego ogniska, lecz wręcz przeciwnie jest antywzorem. W zupełności nie interesuje się tym co dzieje się z jej dziećmi. Jak wcześniej we wstępie wspominałem dom kształtuje nasza osobowość. Dulska, jednak poprzez swoje zachowanie szybko traci w oczach jej pierworodnych, czego najlepszym przykładem jest zachowanie jej syna Zbyszka. On bowiem podejmuje próbę wyrwania się z tyranii swojej matki. Nie akceptuje jej systemu wartości i zachowania. Zaczyna wbrew rodzicielce prowadzić hulaszczy tryb życia i zaleca się do służącej Hanki. Niestety konsekwencji jego bunt okazuje się krótkotrwały. W chwili, gdy ma szansę na zmianę swego życia i wyprowadzenie się z domu, okazuje się na to za słaby. Nabyte wychowanie, a także niezwykle silna i dominująca osobowość matki niszczą jego siłę charakteru, osłabiając poczucie odpowiedzialności za swoje czyny. Ta ciągła hipokryzja jaka przejawia się w postępowaniu rodziców, brak rodzinnego ciepła tworzy dom, w którym nie ma szans na kształtowanie silnych i szlachetnych charakterów i z którego pragnie się uciec jak najdalej. Zapolska przedstawiła motyw domu rodzinnego, który nie ma przejawów arkadii, wręcz przeciwnie to pomieszczenie , gdzie model ten nigdy nie funkcjonował.
Zagadnienie , które interesuje nas w tej pracy , czyli „ dom rodzinny” przedstawiła także Stefan Żeromski w utworze "Ludzie bezdomni". Główną postacią jest Tomasz Judym, młody lekarz porzucający swą miłość aby oddać swoje życie medycynie. Żeromski intensywnie postuluje w swoim utworze motyw bezdomności, która przedstawia na postaciach takich jak: Joanna Podborska, wyżej wymieniony Tomasz Judym czy jego brat Wiktor. Bezdomność w dziele jest wszechobecna i wielowymiarowa: z jednej strony odnosi się do braku miejsca do spania, jedzenia czy po prostu zamieszkania, czego przykładem może być wegetująca na ulicach klasa robotnicza czy warszawski proletariat. Z drugiej strony jednak ukazuje Żeromski bohaterów bezdomnych społecznie, ideowo i materialnie. Ale kategoria bezdomności ma, również tu wymiar metaforyczny. Oznacza wyobcowanie społecznego, do czego bohaterowie sami się przyczyniają, manifestując sprzeciw wobec reguł rządzących światem. Nie może bowiem mieć stałego miejsca w świecie ten, kto nieustannie z owym światem walczy. Tomasz Judym przedstawia tu postawe pielgrzyma. Poświęcił swoje życie osobiste, miłość i zamiar posiadanie domu rodzinnego w imię własnej idei. Nie może być szczęśliwy, dopóki wokół niego ludzie będą nieszczęśliwi. Decydując się na taka decyzję, główny bohater pozostaje bezdomny. Być może domem jest dla niego cały świat, a rodziną ludzie, którym niesie pomoc.
Żeromskie motywu domu rodzinnego nie kończy tylko na jednej lekturze, przedstawia go również w jego późniejszym utworze Pt. „ Przedwiośnie”. W utworze tym zaprezentowany jest zupełnie inny model domu rodzinnego. Głównym bohaterem jest Cezary Baryka ,który w swoim domu spędził najpiękniejsze dni dzieciństwa. Jako młody chłopczyk dom gwarantował mu wszystko czego potrzebował. Jego domem była wielki apartament, w której pełno było przepychu: piękne obrazy, perskie dywany. Rodzicielka głównego bohatera pochłonięta byłą zajmowaniem się domem, dbaniem o niego a zarazem i wychowywaniem syna. Cezary miał to szczęście , że uwaga matki była przykuta tylko do niego, gdyż był jedynakiem, oczkiem w głowie rodziców. Dom dawał mu bowiem poczucie bezpieczeństwa, ostoi i miłości. W utworze autor także opisuje wizja szklanych domów które , są właśnie wyrazem marzeń i rozczarowań. Cezary Baryka po powrocie do Polski nie widzi ich, zastaje jednak tylko nędzę robotników, chłopów a dostatni los szlachty. Tak tez dla kontrastu z poprzednia lektura , zauważamy jak różne są dla Żeromskiego modele domów rodzinnych.
Ostatnia już przywołana przeze mnie lektura w prezentacji będą ”Noce i dnie” Marii Dąbrowskiej. Ta właśnie saga stanowi dla nas Polaków księgę domu rodzinnego.. Zarówno noce jaki i dnie stały się głównym wątkiem w utworze. . podczas których rodzą się i wychowują kolejne ich dzieci. Podstawa utworu jest codzienności tego tętniącego życiem domu. Rodzina jaka przedstawia autorka to Państwo Niechcicowie mieszkający w miejscowości Serbinów. Saga jak ma o do siebie jest utworem rozległym tak też w utworze pokazany jest z dużą rozpiętością czasową. Opisane są dzieje, kiedy rodzą się coraz to nowsze pokolenie, które powiela tradycje i światopoglądy wyniesione z domu. W tym domu propagowany jest szacunek do innych ludzi, pracy i przede wszystkim współczucia wobec krzywdy innych.

Podsumowując moja pracę chciałbym podkreślić, że dom jest istotną sprawą w życiu człowieka, jest dla niego najważniejszym miejscem. To miejsce z pozoru wydaje się dla nas banalne, Gdy wokoło słyszy się tylko o kryzysach, zdradach i rozwodach małżeńskich. Ja jednak, jestem pewien , ze istnieje wiele rodzin dbający o atmosferę w domu, czego przykładem chociażby może być mój dom. Jak pisałem na początku to dom jest dla nas najlepsza szkoła, schronieniem i to w nim najczęściej szukamy autorytetów. Wielu pisarzy pisząc o motywie domu rodzinnego chciało nam czytelnikom przypomnieć jaką wartość ma nasz dom rodzinny.
1 3 1