Odpowiedzi

2009-04-18T14:24:32+02:00
Zbliżona w nastroju do podwórzowej ballady fabularyzowana antologia patriotycznych i satyrycznych piosenek okupacyjnych wpleciona w typowe sytuacje z życia wojennej Warszawy. Akcja filmu rozgrywa się w czasie od września 1939 roku po wyzwolenie Warszawy w 1945 roku. Muzyk, Roman Tokarski. Wraz z siostrą Haliną i kolegami byli też członkami organizacji podziemnej - przewozili broń i nielegalne wydawnictwa, brali udział w akcjach dywersyjnych i bojowych, walczyli w powstaniu warszawskim i w partyzantce.
W czasie jednej z akcji zginął ukochany Haliny - Ryszard. Losy głównych bohaterów uzupełniają wątki: tchórzliwego muzyka Cieślaka, ukrywającego się Żyda, niemieckiej konfidentki. Ale prawdziwym bohaterem filmu są autentyczne piosenki okupacyjne - patriotyczne, żartobliwe, satyryczne - które, jak pisała prasa, podnosiły ludność na duchu, pomagały przetrwać trudne chwile zwątpienia i depresji.
Muzyk Roman Tokarski podczas rozmowy w filmowy atelier, za namową swych kolegów decyduje się opowiedzieć wojenną historię Warszawy żołnierzowi polskiemu walczącemu podczas II W. Ś. w Szkocji. Ponieważ żołnierz ów jest zdania, że życie w okupowanej stolicy było łatwe i mało było tam niebezpieczeństw. Roman zaczyna snuć swą opowieść poczynając od pierwszego miesiąca okupacji. Roman mieszka wraz z siostrą Haliną oraz matką w Warszawie, częstym ich gościem jest Ryszard, przyjaciel Romana i ukochany Halinki. Od początku biorą oni czynny udział w działalności podziemnej, organizują uliczną orkiestrę oraz zajmują się szmuglowaniem żywności i broni dla żołnierzy powstańczych. Ich sąsiadem jest pan Cieślak, również muzyk, który jednak jest sparaliżowany strachem przed okupantem.
W filmie za pomocą prawdziwych zakazanych piosenek z okresu wojennego ukazana została historia różnych ludzi, o zróżnicowanym statusie społecznym. I tak pokazano historię Żyda ukrywającego się przed Niemcami, powstańców warszawskich, partyzantów, kolaborantów oraz przede wszystkim wielu ulicznych śpiewaków i grajków, którzy nie zważając na zagrażające im niebezpieczeństwo za pomocą muzyki podnosili na duchu mieszkańców stolicy
W założeniu miała to być luźno dramaturgicznie związana antologia kilkunastu piosenek okupacyjnych. W trakcie realizacji film obrósł jednak w postacie i zdarzenia, stał się w ten sposób pierwszym powojennym polskim filmem fabularnym. Na skutek publikowanych (przede wszystkim chodzi o atak Adama Ważyka na film opublikowany w "Kuźnicy") i niepublikowanych zarzutów film zdjęto z ekranów, poddano przeróbkom i powtórnie wprowadzono na ekran 2 listopada 1948 roku. Zmiany poszły w kierunku urealnienia obrazu okupacji, pogłębienia motywacji postępowania bohaterów i mocniejszego zaakcentowania wyzwolenia Warszawy przez Armię Czerwoną. Zarówno pierwsza jak i druga wersja filmu cieszyły się ogromnym powodzeniem u publiczności.
Prawdziwym bohaterem filmu są autentyczne piosenki okupacyjne - patriotyczne, żartobliwe, satyryczne. Akcja filmu rozgrywa się w czasie od września 1939 roku po wyzwolenie Warszawy w 1945 roku. Muzyk, Roman Tokarski, opowiada historię okupacji i swoje przeżycia młodemu żołnierzowi polskiemu.
Standgericht (pol. sąd doraźny) - nazistowski sąd działający w okresie II wojny światowej na zajętych przez III Rzeszę terytoriach II Rzeczypospolitej. Sąd doraźny, wraz z niemieckim systemem sądownictwa specjalnego wykorzystywany był do terroru i eksterminacji w czasie niemieckiej agresji na Polskę we wrześniu 1939, oraz w latach okupacji niemieckiej w Polsce (1939-1945).
Sąd doraźny w czasie agresji Niemiec na Polskę
W czasie kampanii wrześniowej roku 1939, głównodowodzący armią niemiecką gen. von Brauchitsch wprowadził rozporządzeniem z dnia 12 września 1939 wojskowe sądy doraźne (niem. Standgerichte) oraz wojenne sądy polowe (niem. Feldskriegsgerichte). W kolejnym uzupełniającym rozporządzeniu, z dnia 21 września 1939 von Brauchitsch wprowadził również policyjne sądy doraźne (niem. Polizeistandgerichte). Wojskowe sądy doraźne rozpatrywały sprawy o posiadanie broni i wystąpienia skierowane przeciwko niemieckiej armii. Wojskowe sądy polowe zajmowały się sprawami szpiegostwa i działań partyzanckich - jeden takich sądów skazał na śmierć obrońców Poczty Polskiej w Gdańsku.
Wprowadzony rozporządzeniem z 21 września 1939 policyjny sąd doraźny, umożliwiał stanięcie na czele sądu także dowódcy Einsatzkommando policji bezpieczeństwa (niem. Sicherheitspolizei, Sipo) lub służby bezpieczeństwa (niem. Sicherheitsdienst, SD). Sąd doraźny miał rozpatrywać sprawy w odniesieniu do zawyrokowania nielegalnego posiadania broni (według paragrafu 1 i 2 rozporządzenia o posiadaniu broni z dnia 12 września 1939 r.).
Powołanie sądów doraźnych umożliwiło stosowanie terroru wobec społeczeństwa polskiego, poprzez stworzenie pozorów legalności. Tak zwane "postępowanie sądowe" stanowiło parodię procesu sądowego, trwającego nie dłużej jak kilkanaście minut i ograniczonego jedynie do sprawdzenia personaliów. Sąd doraźny wysłuchiwał też opinii miejscowych Niemców, np. na temat "antyniemieckiej postawy" i działalności podsądnych, po czym dokonywano egzekucji.
Wraz z zakończeniam tzw. zarządu wojskowego (1 września-25 października 1939) na zajmowanych ziemiach polskich, działanie policyjnych sądów doraźnych w warunkach wojennych zostało zakończone.
Okupacja niemiecka
Różnica w charakterze prowadzonej polityki niemieckiej na okupowanych ziemiach polskich, podzielonych na Generalne Gubernatorstwo i tereny zaanektowane przez III Rzeszę, spowodowała iż funkcje systemu sądownictwa niemieckiego były zróżnicowane i warunkowane celami polityki niemieckiej na tych obszarach.
Generalne Gubernatorstwo
Rozporządzenie Hansa Franka o zwalczaniu czynów gwałtu w Generalnym Gubernatorstwie, z dnia 31 października 1939, wprowadzające sądy doraźne
Najwcześniej działalność policyjnych sądów doraźnych została reaktywowana w Generalnym Gubernatorstwie, rozporządzeniem Hansa Franka z 31 października 1939 o zwalczaniu czynów gwałtu. Powołane wówczas sądy doraźne policji bezpieczeństwa (niem. Standgericht der Sicherheitspolizei), w składzie komendanta policji bezpieczeństwa oraz dwóch wyznaczonych przez niego asesorów (z podległego mu personelu), orzekały w każdej sprawie będącej przedmiotem śledztwa Gestapo.
Sąd doraźny policji bezpieczeństwa orzekał najczęściej karę śmierci lub zastosowanie innych środków bezpieczeństwa (zwykle obóz koncentracyjny lub możliwość uwolnienia - w praktyce niesłychanie rzadka). Wyroki śmierci wydawano najczęściej bez przesłuchania i pod nieobecność oskarżonego. Więźniowie z orzeczoną karą śmierci byli przekazywani następnie policji porządkowej (niem. Ordnungspolizei) w celu wykonania wyroku w jednej z publicznych egzekucji. Policja bezpieczeństwa wykonywała egzekucje, jednak prawie wyłącznie w egzekucjach tajnych. Zdarzało się iż sąd doraźny był powoływany przez policję porządkową (niem. Standgericht der Ordnungspolizei). co miało miejsce np. przed egzekucją 107 Polaków w Wawrze w dniu 27 grudnia 1939.
Rozporządzenie Hansa Franka o zwalczaniu zamachów na niemieckie dzieło odbudowy w Generalnym Gubernatorstwie, z dnia 2 października 1943, rozszerzające uprawnienia sądów doraźnych
W Generalnym Gubernatorstwie uprawnienia sądów doraźnych zostały rozszerzone rozporządzeniem Hansa Franka z 2 października 1943 o niemieckim dziele odbudowy (dającego organom policji niemieckiej możliwość zastrzelenia każdego Polaka który wydał się jej podejrzany). Kara śmierci mogła być wymierzona w uproszczonym trybie administracyjnym, bez jakichkolwiek wymogów proceduralnych.
3 3 3