Korzystając z dostępnych źródeł informacji, określ warunki, w których tworzyły się następujące surowce mineralne.
a) pokłady węgla kamiennego na Górnym Śląsku
b)wapienie na wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej(jura)
c)złoża soli kamiennej na Kujawach(perm)

1

Odpowiedzi

Najlepsza Odpowiedź!
2010-03-07T12:49:07+01:00
A) Węgiel kamienny na Górnym Śląsku, który opłaca się eksploatować występuję w obrębie karbonu produktywnego (czyli westfal i górny namur). Węgiel kamienny jest to skała osadowa, która powstaję w wyniku nagromadzenia szczątków organicznych na dnie basenu. Szczątki te z powodu małej ilości tlenu i odpowiedniej ilości bakterii rozkładały się powoli. Powstaje torf, a przy tym wydziela się metan. Torf nie może przekształcić się samoistnie w węgiel kamienny, potrzebne jest ciśnienie. Pokłady torfu muszą zostać pogrzebane na pewną głębokość, na warstwach torfu osadzają się piaski i muły, które wywołują odpowiednie ciśnienie na ten torf. Następnie akumuluje się kolejna warstwa obumarłej roślinności a na tym kolejna warstwa piasków, iłów, mułów itp. Cykl ten powtarza się wielokrotnie. Co powoduje powstanie licznych warstw węgla kamiennego oddzielonych od siebie warstwami płonnymi (czyli innymi skałami osadowymi takimi jak piaskowce, mułowce, itp.). Warstwa węgla o grubości jednego metra powstaje z 10-15 metrowej warstwy torfu.

b) Pochodzenie wapieni może być chemiczne, poprzez wytrącenie się kalcytu z wody, klastyczne z materiałem okruchowym lub organiczne ze szkieletów organizmów. Często jednak pochodzenia te są łączone np. organiczno-chemiczne. Powstają w zróżnicowanym środowisku sedymentacyjnym, w głębszych zbiornikach morskich, w morzach płytszych, czy nawet zbiornikach jeziornych. Na wyżynie krakowsko-częstochowskiej w górnej jurze występowało tam ciepłe i płytkie morze (epikontynentalne) co sprzyjało powstawaniu wapieni. Powstały wówczas wapienie skaliste, płytowe i gruboławicowe. Wapienie te zawierają liczne skamieniałości. Wapienie powstają z luźnego osadu wapiennego, który podlegał szeregu procesom fizykochemicznym, ogólnie procesy te nazywane są diagenezą. Przebiegały one w różnych temperaturach i ciśnieniu. Spowodowały, że początkowo luźny i porowaty osad ulegał przekształceniu w zwięzłą i masywną skałę.

c) Złoża soli kamiennej na Kujawach powstały w okresie cechsztyńskim (200 mln lat temu) w wyniku wytrącania się halitu podczas odparowania mórz i oceanów. Na Kujawach występują sole w formie pokładów solnych (występują płycej), jak i wysadów solnych (Występują głębiej). Aktualnie eksploatuje się złoża wysadowe w Kłodawie, Mogilnie i Górze. Wysady solne powstają w wyniku dużego nacisku nadkładu (osady leżące powyżej) na pokłady soli, które ulegały halokinezie, czyli płynięciu. Taka upłynniona sól przebijała młodsze osady ( triasowe, jurajskie i kredowe) tworząc wysad solny.