Odpowiedzi

2010-03-07T17:23:21+01:00
Spośród wielu obowiązków religijnych, nałożonych przez Kościół na katolików, omówię praktyki religijne obowiązkowe. Dzielą się one na dwie kategorie: praktyki jednorazowe oraz regularne i nieregularne obowiązki religijne.
Praktyki religijne, realizowane z reguły tylko jeden raz w życiu, wiążą się z pewnymi przełomowymi momentami w życiu jednostkowym i rodzinnym. Poza ślubem kościelnym, zaangażowanie się w tego rodzaju praktyki rozgrywa się na szczeblu, na którym podejmowanie decyzji nie ma charakteru osobistego. Akceptacja praktyk jednorazowych ukazuje minimalną więź z Kościołem, jaka jest podtrzymywana nawet przez te jednostki, które straciły kontakt z Kościołem, nie spełniając praktyk religijnych obowiązkowych.
Uwzględnia się głównie pięć praktyk religijnych jednorazowych: chrzest dziecka, pierwsza komunia święta, bierzmowanie, ślub kościelny i pogrzeb katolicki. Wszystkie te praktyki nie tylko świadczą o lojalności katolika wobec Kościoła, ale także wywołują pewne zmiany w jego sytuacji życiowej i rodzinnej.
Pierwszą z praktyk religijnych jednorazowych jest sakrament chrztu świętego. Jest on fundamentem całego życia chrześcijańskiego i etapem do innych sakramentów św. Przez chrzest zostajemy wyzwoleni z grzechu pierworodnego i zostajemy członkami Kościoła. Przyjmowanie chrztu jest praktyką powszechną wśród katolików w Polsce.
Drugą praktyką jednorazową jest pierwsza komunia św. Prawie wszyscy rodzice pragną, aby ich dzieci przystąpiły do pierwszej komunii św. Dzieci przystępują do pierwszej komunii św. w klasie drugiej lub trzeciej szkoły podstawowej; przygotowanie dokonuje się w rodzinie i we wspólnocie parafialnej. Kiedy religia powróciła do szkól (od 1990 r.), przygotowanie to dokonuje się w wymiarze dwóch godzin w ramach katechezy szkolnej. Niezależnie od tego przez cały rok trwa przygotowanie w kościele, poprzez udział w liturgii, konferencjach i ćwiczeniach. Cały rok wypełniony jest przeżyciami wspólnotowymi, które angażują wszystkie dzieci i ich rodziców. Po pierwszej komunii św. organizowana jest uroczysta agapa rodzinna, na którą zaprasza się rodzinę i inne osoby. Obserwuje się współpracę rodziców z katechetą i duszpasterzem w przygotowaniu dziecka do pierwszej komunii św., później ta współpraca nieco słabnie. Łączy się to z przekonaniem, że podstawowa formacja dziecka zostaje zakończona z chwilą odbycia spowiedzi i komunii św.
Trzecią praktyką jednorazową jest sakrament bierzmowania. Bierzmowani, jako dojrzali chrześcijanie, nawiązują bliższy i bardziej osobisty kontakt ze wspólnotą parafialną i poszczególnymi wiernymi, którzy zapraszani są do dzielenia się świadectwem wiary podczas spotkań poprzedzających bierzmowanie. Kontakt ten ma przede wszystkim ułatwić im formację do składania świadectwa w całym życiu chrześcijańskim i do apostolstwa.
Czwartą praktyką religijną jest ślub kościelny.
Piątą i ostatnią praktyką jednorazową jest pogrzeb.
Ogólnie można stwierdzić, że spełnianie praktyk religijnych jednorazowych w Polsce jest bardzo wysokie. Nie wszystkie jednak wymienione praktyki jednorazowe są spełniane w tym samym stopniu. Po omówieniu praktyk religijnych jednorazowych, należy omówić praktyki regularne i nieregularne obowiązki religijne. Masowy udział Polaków w praktykach religijnych stanowi szczególną cechę polskiej religijności. Z punktu widzenia modelu religijności udział ten traktuje się jako pozytywne kryterium żywotności i przynależności do Kościoła. W badaniach socjologicznych nad praktykami religijnymi bardziej jednak zwraca się uwagę na ich aspekty ilościowe niż jakościowe. Zatem, można postawić ogólną hipotezę, że im częstszy udział w praktykach religijnych, tym silniejszy związek badanych z religijnością instytucjonalno-wspólnotową. Uczestnictwo w niedzielnej Mszy św. jest nie tylko wypełnieniem nakazu obowiązku, ale regularnie odnawianą przynależnością do Kościoła.
Udział katolików w praktykach kultowych, w tym we Mszy niedzielnej, obwarowany jest stosownymi normami religijnymi i kościelnymi, do sankcji grzechu ciężkiego włącznie. Wiadomo jednakże, że norma nakazująca katolikom zachowania religijne może być akceptowana i oceniana przez nich z różnych punktów widzenia. Praktyki religijne są więc motywowane różnymi uzasadnieniami, nie zawsze o charakterze religijnym, dlatego im silniejsza jest motywacja religijna, tym większa jest szansa kontynuacji praktyk. Socjologowie religii wskazują jednak, że rzadko u podstaw zachowań kultowych leżą wyłącznie motywy czysto religijne. Znacznie częściej mamy do czynienia z tzw. „motywami mieszanymi", które są wypadkową współdziałania kilku motywów na jedno zjawisko (zachowanie). Dużą rolę odgrywa tu wychowanie rodzinne, typ środowiska społecznego, w którym żyją stale katolicy, spełniając praktykę niedzielną z różnych motywów.
1 5 1