Odpowiedzi

2010-03-09T19:03:34+01:00
Występując licznie oraz w dużym zróżnicowaniu stanowią bardzo ważny element środowiska. Około 30% owadów to zapylacze roślin. Wśród roślin występujących w Polsce około połowa jest owadopylna. Pszczoły przelatując z kwiatu na kwiat przenoszą pyłek tego samego gatunku rośliny na inną. U kwiatów może wtedy nastąpić samozapłodnienie. Owady zwabiane są przez rośliny kształtem, barwą i nektarem. Niektóre gatunki motyli osiadają tylko na kwiatach o określonych kolorach. Motyle odżywiają się nektarem kwiatowym i tak zwaną rosą miodową (słodką substancją wydzielaną przez mszyce). Do zapylaczy również należą błonkówki i muchówki. Muchówki odżywiają się odchodami i padliną. Porządek robią w krótkim czasie, tak więc można powiedzieć, że są sprzątaczkami natury. Niektóre gatunki owadów żyjących w glebie wpływają na przebieg procesu glebo twórczego, np. skoczogonki i larwy muchówek. Larwy muchówek rozkładają również obumarłe części roślin. Miód produkowany przez pszczoły wykorzystywany jest w przemyśle spożywczym. Zakładane są pszczele gospodarstwa przynoszące duże zyski. Owady w niektórych kulturach traktowane są jako pożywienie. Stanowią duże źródło białka. W Afryce Zachodniej na targowiskach często można spotkać tamtejszy wielki przysmak, olbrzymią larwę ryjkowca palmowego Curculionidae. Inny przysmak stanowią również smażone termity. Owady wykorzystywane są również w medycynie. Rany postrzałowe, owrzodzenia i zapalenie szpiku kostnego kiedyś leczono larwami much, które wydzielają allantoninę, powodującą gojenie się ran. Owady wykorzystywane są też do produkcji materiału. Najbardziej powszechnym owadem w tej profesji jest jedwabnik morwowy Bombyx mori, który owija się pojedynczą nicią osiągającą długość 1 km. Jedwabniki hodowane są obecnie na specjalnych farmach, gdzie sadzi się morwę, której liście stanowią pokarm dla tego owada.

Do pożytecznych owadów należą również mrówki. Niektórzy na ich widok dostają dreszczy, jednak te małe pracowite stworzonka w większości nie czynią szkód w środowisku, a są ich ważnym elementem. Drzewa rosnące w pobliżu mrowisk są całkowicie bezpieczne i nie mają zagrożenia ze strony szkodników. Na przykład mrówki Rudnice przeczesują nie tylko poszycie lasu, ale docierają również do korony drzew. Przy okazji mrówek, chciałbym zaznaczyć, że służą one także jako pożywienie. W Afryce tamtejsi osadnicy rzucają placki z ciasta do mrowiska, a następnie do palącego się ogniska i tak powstaje kolejny tamtejszy przysmak z owada.

Owady są również przyczyną wielu szkód dla człowieka i niektóre naprawdę mogą być niebezpieczne. Wcześniej wspomniałem o mrówkach do których mam pozytywne nastawienie, ze względu na to, że ochraniają drzewa. Jednak istnieją mrówki hodujące grzyby i nic w tym nie byłoby niepokojącego, gdyby nie powodowały przez to szkód. Mrówki te zamieszkują Amerykę Południową i nazywane są Atta. Te owady o 11 milimetrowej długości czynią bardzo duże szkody w tamtejszych uprawach. Robotnice całymi chmarami nachodzą pola i wycinają kawałki młodych roślin. Jedna mrówcza rodzina w ciągu doby może zebrać trzy kilogramy takich kawałków. Następnie zanoszą je do gniazda i odpowiednio przygotowują podłoże, na którym następnie wyrastają grzyby z charakterystycznymi główkami, potocznie zwane mrówczą kapustą. Z przykrością muszę powiedzieć jeszcze o europejskiej szkodliwej mrówce. Otóż ta mrówka zwana Gmachówką drzewożerną (jest jeszcze Gmachówka koniczek) wygryza w pniach drzew (zarówno uschłych jak i żywych) gniazda o wysokości nawet 10 metrów, które wnikają aż do korzeni drzew. Kolejnymi szkodliwymi mrówkami są mrówki wędrowne. Co pewien czas, cała społeczność tych mrówek rusza w drogę. Zabija wszystko co spotka na drodze. Likwidują nawet mrowiska innych gatunków i wspinają się po drzewach. Jeśli dotrą do osad zamieszkanych przez ludzi, tubylcy na jakiś czas opuszczają domostwa. Ludzie uciekając ze swoich osad zabierają zwierzęta domowe, bo i dla nich mrówki nie mają litości. Nie przeżyje nawet mysz czy szczur. Takie wędrówki trwają kilkanaście dni, po czym jest postój, podczas którego królowa składa jaja. Na szczęście to egzotyczne owady i w Europie takich nie ma. Na Półwyspie Malajskim żyje motyl Calyptra Eustrigata mający krótką i ostrą ssawkę, którą bez trudu przebija nie tylko ciało człowieka, ale też jelenia czy bawołu. Motyl ten jest bardzo groźny, ponieważ roznosi ciężkie chory tropikalne. Pewna gąsienica należąca do szkodników potrafi wyrządzić duże spustoszenie w piwnicach pełnych wina. Dla jednych to może małoznacząca informacja, ale ci którzy zarabiają na tych trunkach pieniądze, muszą uważać. Taka gąsienica motyla Oinophila v-flavum nie wypija, co prawda samego trunku, ale go jeszcze marnuje, ponieważ robi dziury w korkach od butelek. Motyle również atakują drzewa. Znany szkodnik lasów Brudnica mniszka żyjący na różnych gatunkach drzew, najbardziej jednak preferuje świerki i sosny. Samica składa jajeczka pod korą lub porostami, a wykluwające się larwy objadają z drzewa igły. Po stracie 70% igieł świerk ginie, a sosna, gdy zostanie jej tylko 10%.
4 2 4