Odpowiedzi

2009-10-27T20:05:16+01:00
Sukcesja ekologiczna i jej znaczenie w przyrodzie

Sukcesja to uporządkowany, stopniowy proces kierunkowych zmian biocenozy, powodujący przeobrażenie się prostych ekosystemów w bardziej złożone. W warunkach naturalnych zmiany te wiążą się głównie z przekształceniem środowiska, prowadzącym do rozwinięcia się nowej biocenozy, środowiska, w którym panuje stan równowagi, zwany klimaksem. Wyróżnia się dwa typy sukcesji: pierwotną i wtórną.
Sukcesja pierwotna dotyczy kolonizacji terenów dotąd niezmienionych przez działalność organizmów żywych, a więc terenów dotychczas jałowych, niekorzystnych dla życia, np. pustynie, skały, świeżo nawiane wydmy, hałdy. Sukcesja pierwotna jest procesem bardzo powolnym.
Sukcesja wtórna jest o wiele szybsza od sukcesji pierwotnej, zachodzi na obszarach wcześniej zajętych przez inną biocenozę, a więc tam, gdzie znajdują się już warunki sprzyjające rozwojowi innych organizmów, np. sukcesja łąki, stawu, jeziora.
Proces sukcesji, któremu podlega każda biocenoza, wynika z faktu, że organizmy – żyjące w określonych środowisku – zmieniają je. Sukcesja pierwotna przechodzi pewne stadia, a mianowicie:

1)Pionierskie – jest to wkraczanie organizmów pionierskich o najmniejszych wymaganiach, zdolnych do samodzielnego życia, np. porostów, glonów, mchów, na niezasiedlony teren.

2)Migracyjne – liczne gatunki roślin i zwierząt wypełniają stopniowo zajmowaną przestrzeń, obszar charakteryzuje się więc różnorodnością heterotrofów i autotrofów.

3)Zasiedlające – pomyślne rozmieszczenie i rozprzestrzenienie organizmów zapełniających wszystkie wolne przestrzenie.

4)Konkurencyjne – dotyczy zdobywania nisz ekologicznych przez organizmy ekspansywne, dochodzi do współzawodnictwa i w efekcie do wyparcia organizmów słabiej dostosowanych, komplikują się łańcuchy i sieci troficzne.

5)Stabilizacyjne – zbiorowisko osiąga względną równowagę dynamiczną między biotycznymi i abiotycznymi elementami środowiska, tzw. homeostazę biocenotyczną, tworzy stadium ustabilizowane (klimaksu).


Bioenergetykę rozwoju ekosystemu ocenia się na podstawie stosunku produktywności pierwotnej, czyli tempa fotosyntezy całkowitej lub brutto (P), do oddychania biocenozy – respiracji (R). We wczesnych stadiach sukcesji ekologicznej (w młodym ekosystemie) stosunek P : R jest różny od 1, a w stadium klimaksu równa się 1. wyróżnia się dwa rodzaje sukcesji:
- Sukcesję heterotroficzną, w której R od samego początku jest większe od P, czyli R > P,
- Sukcesję autotroficzną, w której charakterystyczny jest stosunek odwrotny, czyli R < P.
Większość sukcesji heterotroficznych jest efektem działania czynników antropogenicznych (ekosystemy silnie zanieczyszczone związkami organicznymi).
Wiedzę o przebiegu sukcesji udało się wykorzystać do kierunkowego sterowania procesami sukcesji podczas:
- Przekształcania obszarów abiotycznych w środowiska życia zasiedlane przez organizmy pionierskie;
- Tworzenie gleby na obszarach dotychczas jej pozbawionych;
- Udostępniania nowych obszarów dla organizmów i zapewniania im odpowiedniego środowiska bytowania – niszy ekologicznej;
- Przekształcania krajobrazu;
- Zmiany biocenoz, np. z wodnej na lądową
- Zmiany składu gatunkowego biocenozy, rozwoju jednych gatunków kosztem zanikania innych, np. świerki wypierają sosny;
- Ilościowej zmiany biomas, produktywności
- Zagospodarowania nieużytków rolnych
- Rekultywacji terenów poprzemysłowych, np. hałd.

Mam nadzieje, ze Ci pomoglam ;)