Odpowiedzi

  • Użytkownik Zadane
2010-03-24T19:11:55+01:00
Podstawę rozwoju współczesnej demokracji stanowiła demokracja burżuazyjna. Do rozwoju idei demokracji burżuazyjnej przyczynili się znacznie czołowi przedstawiciele oświeceniowej myśli polityczno-społecznej: Charles Louis Montesquieu(Monteskiusz)-twórca teorii trójpodziału władzy(władza ustawodawcza, wykonawcza, wykonawcza i sądowa) oraz Jean Jacques Rousseau-zwolennik teorii umowy społecznej. Władza w państwie nie pochodziła już od Boga lecz była sprawowana z woli i za przyzwoleniem obywateli. Do czołowych zasad demokracji burżuazyjnej należy również instytucjonalny rozwój gwarancji praw obywatelskich. Dostrzegano takie prawa i wolności jak i wolność sumienia i wyznania oraz słowa, prawo do własności, nietykalność osobistą, równość wobec prawa.
3 3 3
2010-03-24T19:14:37+01:00
Demokracja ( gr. demos – lud, kratos – władza ) jest formą ustroju państwa, w której obywatele tego państwa sprawują rządy bezpośrednio lub za pośrednictwem wybranych przedstawicieli. Za kolebkę uważana jest starożytna Grecja, a konkretnie greckie polis Ateny. Podwaliny pod państwo demokratyczne dał w 594 r. p.n.e. Solon wprowadzając reformę, która dzieliła społeczeństwo na klasy majątkowe, a suwerenną władzę oddawała w ręce ludu (rdzenni obywatele, wolni mężczyźni powyżej 20 roku życia ), poprzez możliwość bezpośredniego podejmowania decyzji państwowych na forum zwoływanego kilka razy w miesiącu Zgromadzenia Ludowego. Zakres jego kompetencji był szeroki – posiadał władzę ustawodawczą, dokonywał wyboru organów władzy wykonawczej oraz sprawował nad nimi kontrolę, wybierał skład Trybunału Ludowego. Władza wykonawcza i zarządzanie polis było w rękach Rady Pięciuset, której skład wybierany był przez Zgromadzenie w drodze losowania. Ważnym osiągnięciem demokracji ateńskiej było sądownictwo ludowe – Trybunał Ludowy zapewniał obywatelom ochronę praw politycznych. Elementy demokracji można zauważyć w zasadach funkcjonowania wspólnot wczesnochrześcijańskich ( wybór biskupów i diakonów przez członków wspólnoty, równość wszystkich wobec Boga, itp. ) oraz wczesnośredniowiecznych plemion germańskich, gdzie dużą rolę odgrywał wiec, czyli zebranie wszystkich dorosłych członków plemienia, będący podstawą tak zwanej demokracji plemiennej. Istotna forma demokracji była demokracja szlachecka (stanowa), która wykształciła się w Polsce w drugiej połowie XV w. ,a największy rozkwit osiągnęła w XVI w. Do jej stworzenia przyczynił się przywilej nieszawski, który dawał sejmikom szlacheckim szerokie uprawnienia i pozwolił średniej szlachcie walczyć o swoje interesy z Kościołem i możnowładcami. Jednakże prawa te – polityczne i ekonomiczne – zostały przyznane tylko szlachcie, podczas gdy inne stany odgrywały drugorzędną rolę (mieszczaństwo) lub rolę służebną (chłopi). Prawa i przywileje szlacheckie zostały zebrane w Artykułach henrykowskich z 1573r. Według nich tylko szlachta miała prawo sprawowania władzy politycznej w Rzeczpospolitej. Sejm był najwyższa władzą w państwie, a zgodnie z Konstytucją Nihil Novi z 1505r. , bez wspólnej zgody Sejmu i Senatu nic nowego w państwie nie mogło być postanowione. Dużą słabością demokracji szlacheckiej był brak silnej władzy wykonawczej ( za wprowadzanie w życie praw odpowiedzialny był monarcha, którego uprawnienia systematycznie ograniczano z obawy przed władzą absolutną) , doprowadziła ona do zwiększenia poddaństwa chłopów, rozwoju gospodarki folwarcznej i odsunięcia warstwy mieszczańskiej od władzy. Za podstawę rozwoju współczesnej demokracji uważa się demokrację burżuazyjną, która ukształtowała się po rewolucjach burżuazyjnych w Anglii w XVII wieku i we Francji w XVIII wieku, rozwinęła się również w państwach Europy Zachodniej i w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej w drugiej połowie XIX i w XX wieku. Do jej rozwoju przyczynili się czołowi przedstawiciele oświeceniowej myśli polityczno – społecznej : Charles Louis Montesquieu ( Monteskiusz) – twórca teorii trójpodziału władzy ( władza wykonawcza, ustawodawcza i sądownicza) oraz Jean Jacques Rousseau – zwolennik teorii umowy społecznej ( podporządkowanie woli jednostek woli zbiorowej ). Władza w państwie nie pochodziła już od Boga, lecz była sprawowana z woli i za przyzwoleniem obywateli. Jedną z czołowych zasad demokracji burżuazyjnej był rozwój gwarancji praw obywatelskich (Deklaracja niepodległości Stanów Zjednoczonych 1776 roku oraz Deklaracja praw człowieka i obywatela z 1789 roku ). Podstawowe prawa i wolności to : wolność sumienia, wyznania i słowa, prawo do własności, nietykalność osobista, równość wobec prawa. Demokracja burżuazyjna zapewniała przestrzeganie praworządności i równości obywateli wobec prawa. Po raz pierwszy podstawą porządku politycznego państwa, jak również prawną gwarancją wolności stała się konstytucja uchwalona przez organ przedstawicielski (np. Konstytucja Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej z 1787 roku) System reprezentacji społeczeństwa opierał się m.in. na działalności partii politycznych (wielopartyjny system sprawowania rządów), a pod naciskiem rewolucyjnych wystąpień oraz wdrażania w życie programów liberalnych i socjaldemokratycznych stopniowo poszerzano grono obywateli uprawnionych do głosowania – zrezygnowano z ograniczeń takich jak : płeć, wykształcenie, majątek. W XX wieku dopuszczono do głosowania również kobiety. Najpierw w Finlandii (1906r.), w Polsce dopiero w 1919 roku podczas wyborów do Sejmu Ustawodawczego. Pierwsza połowa XX wieku – dwudziestolecie międzywojenne – była okresem kryzysu demokracji, rozwijały się totalitarne reżimy w hitlerowskich Niemczech, faszystowskich Włoszech, komunistycznym Związku Radzieckim oraz rządów autorytarnych w Portugalii, Hiszpanii, na Węgrzech i w Rumunii. W Polsce po przewrocie majowym w 1926 roku również załamał się system demokracji – dyktatura Piłsudzkiego i rozwój rządów autorytarnych. Po II Wojnie Światowej demokracja kojarzyła się z pokojem, jednakże dopiero rok 1989 zapoczątkował wśród państw byłego bloku wschodniego ponowny rozwój demokracji.
4 1 4