Odpowiedzi

Najlepsza Odpowiedź!
2010-03-29T18:45:35+02:00
Samowychowanie- samorzutna praca człowieka nad ukształtowaniem własnego poglądu na świat, własnych postaw, cech charakteru i własnej osobowości – stosownie do założonych kryteriów, wzorów oraz ideałów.” (W. Okoń)
Literatura dotycząca samowychowania nie jest bogata. Terminu samowychowania używa się w znaczeniu kształtowania cech. S.Baley mówi iż wyróżniamy dwa etapy pracy nad sobą. Pierwszy to likwidacja cech ujemnych, drugi to próba zdobywania cech nowych, pożądanych.
Pracę samowychowawczą cechuje ciągłość i fazowość. Aktywność samowychowawcza decyduje o świadomym i odpowiednim kierowaniu sobą, swoim działaniem i postępowaniem. W tej działalności I.Jundziłł wyróżnia „wybór wzoru, analizę sytuacji, postrzeganie i analizę siebie, podejmowanie decyzji, kierowanie sobą, autokontrolę.
Pełne umiejętności w tym zakresie posiada człowiek dojrzały, jednak pewne elementy tej pracy występują wcześnie. Dziecko już od najmłodszych lat uczy się hamować niektóre formy zachowania, wywołujace ujemne następstwa w postaci niezadowolenia dorosłych. Wcześnie uświadamia sobie, że jest oceniane przez innych i że ocena pozytywna wiąże się z przyjemnymi następstwami, a ujemna z przykrymi. Fr. Znaniecki twierdzi, że „wszystkie zainteresowania wychowanka własną osobą ogniskuja się w jego jaźni. Najpotężniejszymi jego dążeniami osobotwórczymi stają się dążności do wywoływania dodatnich i unikania ujemmnych ocen własnego ja cielesno-psychicznego ze strony innych.”
W miarę rozwoju dziecka początkowo przyjmowane normy ulegają automatyzacji. Najczęściej około 10 – 11 roku życia zanika postawa bezkrytycznego podporządkowania się przepisom postępowania. Dziecko 11 – 14 letnie staje się zdolne do podejmowania decyzji.
I. Jundziłł uważa, że „dziecko w okresie wczesnego dzieciństwa, a także w okresie przedszkolnym i wczesnoszkolnym, przyswaja normy moralne w sposób nawykowy stosując się do nakazów i zakazów, nie próbując nawet dochodzić ich sensu.”
Psychologowie twierdzą, że dziecko jest zdolne do pracy nad sobą i efektywnego rozwijania. Ł. Muszyńska mówi: „jeżeli pewnych procesów nie rozwinie się w tym wieku, młoda jednostka będzie miała o wiele więcej trudności przy podejmowaniu aktywności w kierunku samowychowania w późniejszym wieku.” Na tym etapie wdrażamy uczniów do samowychowania pod ścisłym kierunkiem nauczyciela ponieważ „samowychowanie świadome, stawiające przed sobą pewien ideał, który osobnik chce osiągnąć, staje się możliwe, jak dojrzewa samowiedza i zdolność samokrytyki jednostki”.
A.J. Lipkina twierdzi, iż „dziecko stosunkowo wcześnie zaczyna uświadamiać sobie określone cechy, jak motywy, pragnienie. Stopniowo zaczyna odróżniać wymagania otoczenia od tych, które zawiera zarówno obraz dotychczasowych osiągnięć, jak i cele, dążenia, niedoskonałe jeszcze plany rozwoju".
Działalność samowychowawczą rozpoczynamy od wdrażania dziecka
do samopoznania, od ukształtowania obrazu własnej osoby poprzez dokonanie samooceny. Wychowawcy przydatne w tym względzie będą: spotkania z interesującymi ludźmi, analiza postaci literackich, filmowych, analiza życia bohaterów, ustalenie praw i obowiązków związanych z pełnieniem ról społecznych, dyskusje, rozmowy oraz postępowanie samego wychowawcy. Przede wszystkim trzeba rozbudzić u dzieci motywację do stawania się lepszym, chęć i ambicję doskonalenia się. Następnie przystępujemy do podejmowania prób samowychowania. Zadania te są planowane i kierowane, organizowane i kontrolowane przez wychowawcę. Czynności te należy stale i systematycznie powtarzać, by powstały odpowiednie przyzwyczajenia i nawyki. W nauczaniu wczesnoszkolnym nauczyciel organizuje sytuacje, w których wychowanek będzie stawiał sobie wymagania dotyczące samoobserwacji, samooceny i samokontroli.
W procesie kierowania czynnościami i działaniami uczniów (samowychowaniem) wyróżnić można szereg zasad. Należą do nich:
• „ocena samego siebie,
• ustalenie wzoru osobowego, do którego podmiot pragnie się upodobnić,
• ustalenie planu działania,
• samokontrola.”
1 5 1