Odpowiedzi

2010-04-06T20:00:46+02:00
Mokosz - wschodniosłowiańska bogini prawdopodobnie pochodzenia fińskiego, opiekunka sfery zajęć kobiecych: strzyżenia owiec i przędzenia lnu oraz aktywności seksualnej. Prawdopodobnie była pradawnym bóstwem kobiecym, hipostaza małżonki głównego boga niebiańskiego, Matki Wilgotnej Ziemi.
Dzisiaj większość badaczy mitologii słowiańskiej zgodna jest co do tego, że w Mokoszy upatrywać należy kult wyższego rzędu niż demonologiczny. Istnieją ponadto poszlaki wskazujące Mokoszy miejsce w trójfunkcyjnym schemacie Dumézila na pozycji trzeciej (funkcja społeczna, dostarczanie żywności).
Kult matki ziemi popularny był w okresie neolitycznym pośród rozwijających się osad wczesnorolniczych w całej Europie oraz na Bliskim Wschodzie, dlatego słowiańska Mokosz łączy w sobie także pierwiastki przedindoeuropejskie. Etymologia imienia bóstwa jest prawdopodobnie prasłowiańska. Słowiański rdzeń "mok-" daje słowotwórczy początek polskiemu wyrazowi "mokry" tworząc analogię do bliskoznacznych bóstw indoirańskich (irańska Aradwi - "wilgotna").
Mokosz czczona była niezależnie od pory roku, ale szczególny okres obrzędowy przypadał wiosną. Średniowieczne zapisy poświadczają, że o tej porze roku nie można było rwać trawy, uderzać kijami o ziemię, a upadek na nią wymagał zaniesienia przeprosin. Powszechne były różnego rodzaju praktyki magiczne w celu wywołania urodzaju. Ślady kultu Mokoszy najliczniej poświadczone są we wschodniej Słowiańszczyźnie (wskazuje na to wiele nazw miejscowych na Białorusi i Ukrainie). W wielu mitologiach indoeuropejskich miejsce matki ziemi jest raczej skromne, wśród Słowian zajmuje znaczącą pozycje - prawdopodobnie dzięki wcześniejszym składnikom wierzeniowym.