Odpowiedzi

2010-04-08T18:40:30+02:00
Jedna uwaga wsprawie liczb.
Przedmiotem naszych rozważań jest wszechświat więc często zmusza nas todo przeskakiwania ze świata bardzo małych obiektów do świata olbrzymich ciał, dlatego też będziemy mieli do czynienia zarówno zbardzo maleńkimi, jak ibardzo wielkimi liczbami.
Najczęściej będę je podawał wprzyjętej wnauce notacji. Na przykład zamiast pisać jeden milion jako
1.000.000, przedstawię tę liczbę wpostaci 106 , co oznacza dziesięć podniesione do szóstej potęgi, czyli jeden zsześcioma zerami.
Wielkie liczby, które nie zaczynają się od 1, także można zapisywać wpodobny sposób. Na przykład 5 500 000 przedstawiamy jako 5,5 x 106 . Jeśli zaś chodzi omaleńkie liczby, to po prostu przed wykładnik potęgi wstawiamy minus. Jedną milionową (1/1 000 000) zapisuje się tak: 10-6 , co oznacza, że jeden znajduje się na szóstym miejscu po przecinku: 0,000001.
Ważne jest, by zdać sobie sprawę zrzędu wielkości tych liczb. Jedną zwad notacji liczb stosowanej wnaukach ścisłych jest to, że ukrywa ona ich prawdziwy ogrom (albo znikomość). Zakres spotykanych wnauce odcinków czasowych jest oszołamiający. 10-1 sekundy to mgnienie oka, 10 -6 sekundy to czas życia mionu, 10-23 sekundy to czas potrzebny fotonowi, cząstce światła, na przejście przez jądro atomowe. Trzeba pamiętać otym, że wzrastające potęgi dziesięciu bardzo szybko zwiększają liczbę. Tak więc 107 sekund to trochę więcej niż cztery miesiące, a109 sekund to już trzydzieści lat. Wiek Wszechświata określa się na 1018 sekund - tyle czasu upłynęło od Wielkiego Wybuchu. Fizycy mierzą ten wiek wsekundach - tyle że wbardzo wielu.

Czas nie jest jedyną wielkością, której zakres rozciąga się od niewyobrażalnie małego do niesłychanie wielkiego. Najmniejsza odległość, jaką potrafimy dziś zmierzyć to 10-17 cm. Jest to droga, jaką przebywa cząstka, zwana Z0 , zanim opuści nasz świat. Teoretycy mają czasem do czynienia zjeszcze mniejszymi strukturami przestrzennymi, gdy na przykład mówią osuperstrunach - należących do modnej ostatnio, ale bardzo abstrakcyjnej ihipotetycznej teorii cząstek elementarnych. Twierdzą mianowicie, że rozmiar strun wynosi 10-35 cm - to naprawdę bardzo mało. Na przeciwległym krańcu skali jest promień Wszechświata: nieco powyżej 1028 cm.