Odpowiedzi

2010-04-12T20:49:59+02:00
Tren X – dominantą kompozycyjna tego trenu jest szerek pytań retorycznych dotyczących miejsca pobytu córeczki po śmierci. Ich duża ilość wskazuje na jego ciekawość oraz na rozpaczliwą chęć nawiązania z córeczką kontaktu. Pytania te korespondują z motywem samotności ojca. Kochanowski rozważa różne możliwości: życie w niebie wśród małych aniołów, w raju, pobyt na mitycznych wyspach szczęśliwości. Zastanawia się także czy Charon przewoził duszę córki przez rzekę Styks i czy dał jej się napić wody z rzeki zapomnienia-Lete. Jego tok myślenia wskazuje na głęboki kryzys, utratę wiary w Boga. Dopuszcza nawet możliwości reinkarnacji i to, że córeczka ma postać słowika. Może to świadczyć o posiadanym przez nią talencie poetyckim, odziedziczonym po ojcu. Poeta bierze pod uwagę również czyściec, także teorię Platona o powrocie dusz do miejsca, w którym przebywały przed narodzeniem. Kochanowski wykazuje się więc znajomością wielu światopoglądów. W wyniku gradacji jego rozpacz się nasila tak bardzo, że w ogóle przestaje wierzyć w istnienie życia po śmierci. Świadczy o tym cytat:”Gdziekolwiek jest, jeśliś jest”. W trenie pojawia się technika oniryczna, czyli technika snu, gdyż ojciec prosi córkę o spotkanie i pocieszenie. Potrzebuje więc także bardzo kontaktu wzrokowego.

TREN XI tren rozpoczyna się przywołaniem słów Brutusa:” Fraszka-cnota”. Stanowią one oksymoron. Świadczą o załamaniu wiary w sens bycia cnotliwym. Słowo fraszka powtórzył poeta 3-krotnie, co podkreśla jego niemoc, bezradność, znalezienie się w sytuacji bez wyjścia oraz wielkie zdenerwowanie. Następne wersy to pytania retoryczne, zbudowane na zasadzie paralelizmu. Wyrażają one przeświadczenie ,że nie warto być pobożny, i dobrym w życiu, gdyż to nie chroni człowieka przed nieszczęściem. Wbrew renesansowemu światopoglądowi, że człowiek jest kowalem swojego losu, Poeta twierdzi, że ludzkim życiem rządzi jakiś „nieznajomy wróg”. Może to być peryfraza przeznaczenia, szatana lub fortuny, która dosięga każdego, nie zważając na to czy jest on dobry, czy zły. Poeta polemizuje także z renesansową wizją mądrego człowieka- nazywa go ironicznie hardym prostakiem, który żąda od życia zbyt wiele, sięga po Boże tajemnice, ale jest zbyt ograniczony by je pojąć. Epitet” śmiertelnej źrenice” wskazuje na motyw marności. Kochanowski uważa że żyjemy marzeniami, które się nigdy nie spełniają. Tren kończy się apostrofą do żałości. Poeta obawia się że stracił nie tylko córkę i szczęście, ale że w końcu straci też rozsądek

TREN IX 1) określ adresata trenu IX: upersonifikowana mądrość podlegająca zabiegowi apoteozy. 2) cechy mądrości: a) może przemienić człowieka w anioła , uczynić go cierpliwym( motyw przemiany wewnętrznej) b) uczy ograniczenia pragnień i pogardy dla dóbr doczesnych c) wyzbywa lęku przed śmiercią d) pozwala zapomnieć o troskach i kłopotach, a także ”złych przygodach” (motyw fortuny) e) uczy zachowania dystansu wobec wszelkich złych i dobrych przejawów życia. 3) kontekst filozoficzny: a) zachowanie równowagi i spokoju(zalecali już stoicy). Kochanowski podejmuje polemikę, czyli walkę ze stoicyzmem spowodowane to jest przeżyciami związanymi ze śmiercią córeczki. Poeta całe życie poświęcił na zdobywanie mądrości, określił drogę do niej jako rodzaj wspinania się w górę. Ukazał świątynie jako miejsce mądrości żałuje tej drogi i czasu poświęconego na jej poszukanie. Zawarł motyw zrzucenia z wysokich schodów co oznacza że śmierć przeżywa tak samo jak reszta innych ludzi. W całym utworze dominuje ironia, ponieważ zalety mądrości okazały się rzekome. Mądrość została porównana do istoty Boskiej , która potrafi przenikać naturę ludzką. Nawet w człowieku posiadającym bogactwa materialne, mądrość pozwala zauważyć jego słabości co jest w paradoksie: „ Nędznika upatrujesz pod dachem złoconym” .
17 4 17