Odpowiedzi

2010-04-15T19:28:40+02:00
Uczeń :
przedstawia informacje o życiu i twórczości pisarza
interpretuje słowa „motta” w oparciu o tekst opowiadania
rozpoznaje stany uczuciowe bohatera i popiera je cytatami
rozumie pojecie godności ludzkiej
potrafi wskazać elementy humoru i ironii
dostrzega zaskakującą puentę utworu
charakteryzuje styl pisarstwa Czechowa

Przebieg lekcji

1. Informacja o życiu i twórczości Antoniego Czechowa.
Czy biografia pisarza daje możliwość lepszego zrozumienia problematyki utworu?

„Zdarzenie błahe na pozór,
Niewarte aż poematu
Lecz w konsekwencjach się stało
Główną przyczyną dramatu” ( J. Tuwim )

Czy słowa Tuwima można odnieść do opowiadania A. Czechowa? Dlaczego?

2. Co stało się przyczyną dramatu Iwana Dmitrycza Czerwiakowa?
( błahe na pozór zdarzenie w teatrze – kichnięcie )

3. Określ poszczególne etapy prowadzące do upadku i groteskowej śmierci bohatera. Spróbuj je udokumentować odpowiednimi cytatami ( słowa Czerwiakowa oraz reakcja Bryzżałowa )

I przeprosiny w teatrze :
Cz : „Najmocniej przepraszam ekscelencję ...”
B : „Nie szkodzi, nie szkodzi”

II Cz : „Na litość boską, proszę mi wybaczyć ...”
B : „Dobrze, dobrze. Niech pan siedzi i pozwoli mi słuchać”

III przepraszanie w czasie antraktu
Cz : „... Proszę mi darować...”
B : „...Ach, nie mówmy o tym... Ja już zapomniałem”

IV u dyrektora Bryzżałowa
Cz : „...jeśli pan raczy pamiętać, ekscelencjo...”
B : „...Ależ na miły Bóg! Co za głupstwa!”

V w dalszym ciągu
Cz : „Jeśli się ośmielam naprzykrzać...powoduje mną uczucie skruchy...”
B : „Cóż to, kpiny pan sobie ze mnie robi?”

VI ostatnia wizyta u dyrektora
Cz : „Ośmieliłem się niepokoić wczoraj...Chciałem przeprosić...”
B : „Precz stąd!” „Wynoś się!”

4. Jakie uczucia powodowały zachowaniem Czerwiakowa?
( chęć naprawienia nietaktu, strapienie, onieśmielenie, lęk, niepokój, strach, uniżoność, przerażenie)
Czym można wytłumaczyć takie zachowanie urzędnika Czerwiakowa?
( obawą, że obrażając dygnitarza, naraził się na utratę stanowiska )

5. Jaki sposób wypowiedzi wskazuje na to, że Czerwiakow był człowiekiem „ugrzecznionym”?
( tytułowanie dyrektora „ekscelencją”, zwroty grzecznościowe, słowa „ukłony” )

6. Czy nasz bohater myśli w ten sam sposób, w który zwraca się do Bryzżałowa ?
( nie, używa zupełnie innych słów myśląc, a zupełnie inaczej zwraca się do niego. )
O czym to świadczy?
( o respekcie przed dygnitarzem, o bezradności i narastającym lęku.

7. Wskaż elementy humoru i ironii w wypowiedziach narratora. Czemu one służą? Jaka jest rola dygresji w utworze?

Jakie cechy ludzkiego charakteru obnażył Czechow w swoim opowiadaniu? Jaką postawę wobec życia przyjmuje Czerwiakow?
( służalczość, czołobitność, głupotę, uniżoność wobec władzy, naiwność, bezmyślność, fałszywą interpretację ludzkich zachowań, niewolniczą uległość, brak godności )

8. Jakie refleksje dotyczące ludzkiego życia nasuwa opowiadanie Czechowa?

godność – poczucie, świadomość własnej wartości, szacunek do samego siebie; honor, duma.

9. Cechy stylu pisarstwa A. Czechowa.
Subtelny obserwator codzienności i życia szarych, nieciekawych ludzi, ogłupianych przez biurokratyczny system. Styl utworów Czechowa wyróżnia się prostotą, oszczędnością środków artystycznych, lapidarnością kompozycji. Maksym Gorki powiedział o Czechowie, że pisał tak „aby słowom było ciasno, a myślom przestronnie”.
1 5 1